ایران پیش از تاریخ: عصر مس سنگی
کتاب حاضر که دستاورد سالها تحقیق و پژوهش نگارنده است عصر مس سنگی را که یکی از درخشان ترین دورانهای پیش از تاریخ ایران به شمار می آید مورد مطالعه و بررسی قرار داده است.
در این دوران جوامع روستایی اولیه به اوج شکوفایی خود می رسند. هدف این تألیف، ابهام زدایی از این دوران با استناد به یافته های بی غرض باستان شناختی در بستر عظمت طبیعی فلات ایران است.
از این نظر کتاب حاضر نخستین تلاش در این زمینه است.
هشت هزار سال سفال ایران
این کتاب حاصل یک طرح پژوهشی است که در مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان «سمت» به انجام رسیده و در آن به فرایند پیدایش و گسترش سفالگری به مثابه قدیمی ترین فناوری و صنعت بشر پرداخته شده است.
بر اساس شواهد موجود، مردمان ساکن فلات ایران قبل از هر منطقه ای و در حدود 7500 ق.م به فنون سفالگری دست یافته بودند و از این منظر می توان خاستگاه اصلی سفالگری را فلات ایران قلمداد کرد.
کتاب حاضر در قالب 11 فصل تألیف شده که به جز فصل اول، فصول بعدی آن در برگیرنده مرحله آغازین سفالگری تا مرحله آغازین امپراتوری جهانی هخامنشی است.
همچنین سعی شده است که در نگارش کتاب، تفاوتهای منطقه ای در زمینه سفالگری نیز مشخص شود. بی تردید مطالعه و بررسی این موضوع بدون انجام پژوهشهای گسترده امکان پذیر نبوده است.
باستان شناسی غرب ایران
«فرانک هول»، که سال ها به حفاری و پژوهش در محوطه باستانی غرب ایران پرداخته است، در این اثر ارزشمند، 11 مقاله از خود و هفت باستان شناس دیگر را گرد آورده است. این کتاب دوره زمانی از حدود هزاره هفتم ق.م تا پایان دوره ساسانی را دربرمی گیرد و بر داده های به دست آمده از بررسی های سطحی تکیه دارد که بیشتر به الگوهای استقرایی غرب و جنوب غرب ایران مربوط می شوند.
این مجموعه را که مدارک فراوانی اعم از اطلاعات گاه نگاری و نقشه برداری بسیار سودمند در بر دارد، پس از اینکه «هول» با دقت و ظرافت فراهم آورد، توسط «جانسون» به روشنی خلاصه شد. باید به ناشر، ویراستار و نویسندگان کتاب تبریک گفت که بدون دوری جستن از مباحث نظری، شیوه شناختی و مفاهیم تاریخی، مجموعه ای غنی و مهم از داده های تجربی را در قالب این اثر به مخاطبان ارائه داده اند.
مترجم نیز با بهره جستن از دانش علمی و زبردستی، ترجمه ای روان از این اثر ارائه داده است و با ارتباط علمی با نویسنده، کتاب را مزین به مقدمه ای به قلم وی نموده است.
طرحهای اسلامی
آشنایی با خطوط و زبانهای باستانی
خط چیست؟ منشأ خط کدام است؟ اسطوره ها، روایتها و باورهای دینی ابتدا و ابداع خط را از کجا آغاز می کنند؟ مستندات موجود پیش از تاریخ همچون نقوش، علائم و نشانه های خطی در نقاط مختلف جهان با چه ترتیب و زنجیره ای منجر به ایجاد خط در جهان شده اند؟ خط چه نقشی در ایجاد و باروری زبان مدنی انسانِ تمدّن ساز داشته است؟ اینها نکات و مباحثی هستند که نگارنده به عنوان آغاز و زمینه آشنایی با خطوط و زبانهای باستانی مطرح کرده است.
مهر در ایران از آغاز تا صدر اسلام
در مجموعه یافته های باستان شناسی، مهرها جایگاه ویژه ای دارند.
در دهه های آغازین قرن بیستم، مهرها بیشتر به دلیل نقش مایه های مختلف با کنده کاریهای متنوع، مورد توجه مورخان هنر و مجموعه داران بوده اند؛ اما در دهه های میانی این قرن نقش باستان ّشناختی آنها و نیز اثر مهرها بر روی گلها اهمیت فزاینده ای پیدا کرده است.
در این راستا مهرها و اثر آنها با رویکردهای مختلف باستان شناختی و انسان شناختی بررسی و مطالعه شده است.
در گستره جغرافیای فلات بزرگ ایران، پیدایش و پراکنش پدیده استفاده از مهر در جوامع دورانهای پیش از تاریخ و تاریخی، آگاهیهای ارزشمندی در زمینه مالکیت، انتقال اطلاعات، تجارت و فناوری ارائه کرده است؛ این آگاهیها به همراه تجزیه و تحلیل دیگر یافته های باستان شناسی توانسته است ابعاد چندسویه فرهنگهای جوامع باستان فلات ایران را تا حد زیادی روشن سازد.
فهرست :
پیشگفتار
فصل اول: تعاریف و اصطلاحات تخصصی مطالعه و بررسی مهرها
فصل دوم: بسترهای پیدایش مهر و مهرسازی و کارکردهای آن در ایران
فصل سوم: مهر و مهرسازی در دوران مس سنگی ایران
فصل چهارم: مهر و مهرسازی در عصر مفرغ ایران
فصل پنجم: مهر و مهرسازی در عصر آهن ایران
فصل ششم: مهر و مهرسازی در دورانهای تاریخی ایران
جواهر شناسی سنگهای قیمتی: (زیورها)
سرآغاز : درآمدی بر باستانشناسی (جلد اول)
این کتاب توسط فاگان، استاد رشته انسان شناسى دانشگاه سانتاباربارا در ایالت کالیفرنیاى امریکا نوشته شده است و در ردیف مهم ترین کتاب هاى مرجع رشته هاى مختلف علوم اجتماعى، به ویژه رشته هاى باستان شناسى و انسان شناسى، در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالى امریکا و سایر کشورهاى جهان قرار دارد. مترجم این اثر در مقدمه کتاب ابراز امیدواری نموده است که کتاب سرآغاز درآمدی بر باستان شناسی بتواند جوابگوى نیاز مبرم جامعه بزرگ دانشگاهى ایران به آخرین و جدیدترین متون و کتاب هاى علمى و تحقیقاتى در سطح جهانى باشد و مورد استفاده رشته هاى مختلف علوم انسانى و اجتماعى دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالى ایران قرار گیرد.
وی با توجه به تنوع و گستردگى مطالب و نیز حجم کتاب، پیشنهاد می کند دانشجویان و اساتید محترم حتی المقدور پیش از آغاز تدریس و مطالعه هر فصل آن، به بخش خلاصه در پایان هر فصل مراجعه نموده و در نهایت دقت و حوصله و یادداشت بردارى موارد مهم و اساسى در بخش مزبور، کار و جریان بحث و بررسى و تدریس کتاب را آغاز نمایند.
همچنین در فصول مختلف کتاب در مورد طرح و تنظیم موضوع ها و برنامه هاى آموزشى، موارد بسیار جالب توجه و مهمى برای تحقیق و مطالعه وجود دارد که به منظور طرح تحقیق و تنظیم برنامه هاى تحقیقاتى در سطح محلى و بین المللى، براى اساتید و پژوهشگران محترم مفید است و دانشجویان را با جدیدترین و پیشرفته ترین مبانى و اصول تحقیق و بررسى، و زمینه ها و موارد مهم علمى و فرهنگى آشنا کرده، آنها را براى ورود به عرصه علمى و تحقیقاتى در سطح جهانى آماده می نماید.