نکته های ویرایش
کتاب نکته های ویرایش نوشته علی صلح جو توسط انتشارات مرکز با موضوع ادبیات، ویراستاری، ادبیات فارسی به چاپ رسیده است.
در طول چند دهه کار و تدریس ویرایش، به مسائلی برخوردهام که در همان حیـن کار یادداشـت برداشته و بعداً آنها را پرداخت کردهام. بسیاری از نکتههای مطرحشده در این یادداشتها در کتابهای رسمی ویرایش یافت نمیشوند. گاه، پس از طرح مسئله یا نکته، پیشنهادهایی نیز برای رفع مشکل دادهام. طیف گستردهی یادداشتها دربرگیرندهی مسائلی در زمینهی رسمالخط، نشانهگذاری، پانوشت، نمونهخوانی، مأخذگذاری، فرهنگنویسی، علائم اختصاری و موارد دیگری است که شاید نتوان عنوانی برایآنها پیدا کرد. گمان میکنم خواندن این یادداشتها برای حرفهایها جالب و در برخی موارد آموزنده، و برای غیرحرفهایها، از جمله دانشجویان دورههای ویرایش مفید باشد.
معرفی مباحث کتاب نکته های ویرایش
کلیات
رسم الخط
واژه
نحو
موقعیت خواننده در برابر متن
گفتمان
پاراگراف
پانوشت
سبک
مرجع
کوته نوشت
فرهنگ لغت
ضبط اعلام
رقم نویسی
را
سخن ربابی
درباره نمایه
ویرایش ما و دیگران
بازاندیشی زبان فارسی (10 مقاله)
ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب
در يك نيمروز تابستاني سال 1862، چارلز داجسن، استاد رياضيات دانشگاه آكسفورد كه دنيا او را به نام لوييس كارول ميشناسد، هنگام قايقسواري با چند كودك، براي سرگرم كردن آنان فيالبداهه داستاني ساخت و تعريف كرد كه چند روز بعد، هنگامي كه آن را به روي كاغذ آورد، به دوستش گفت تمام شب را بيدار ماندم براي نوشتن لاطائلاتي كه آن روز وقت قايقسواري براي آليس سرهم كردم. اما آن لاطائلات! بعدها معروفترين داستان تخيلي كودكان و نوجوانان شد، خوانندگان بسياري ميان بزرگسالان هم يافت، به بيش از پنجاه زبان ترجمه شد، نمايش و فيلم و تئاتر از آن ساختند، و گذشت بيش از يكصد سال، چيزي از شيريني و دلنشيني آن نكاست، چرا كه به قول ويرجينيا وولف: لوييس كارول كاري كرد كه هيچكس موفق به انجامش نشده بود، به دنياي كودكي برگشت و از نو خلقش كرد. آليس... كتابي براي كودكان نيست، تنها كتابي است كه در آن همه ما ميتوانيم دوباره كودك شويم.
گفتمان و ترجمه
مبحث نسبتا جديد گفتمان زماني آغاز شد كه برخي از زبانشناسان به اين نتيجه رسيدند كه زبان را بايد در واحدهاي فراتر از جمله تحليل كرد. تحليل جمله، در نهايت، دستور زبان سنتي را ميسازد، حال آنكه تحليل گفتماني در واقع از دستور به بعد آغاز ميكند و زبانشناسي متن را تشكيل ميدهد.
يكي از عرصههاي جالب گفتمان محل تلاقي آن با دنياي ترجمه است كه امروزه با گرايشي گفتماني تحليل ميشود.
چهار گزارش از تذکره اولیاء
کتاب "چهار گزارش از تذکره اولیاء" اثر بابک احمدی، یکی از تحلیلهای عمیق و پژوهشی دربارهی کتاب عرفانی و مهم "تذکره الاولیا" نوشته عطار نیشابوری است. احمدی در این کتاب از چهار رویکرد مختلف به تفسیر و تحلیل "تذکره الأولیاء" میپردازد که یکی از آثار برجسته در ادبیات عرفانی و صوفیانه فارسی است.
در این اثر، احمدی از روشهای مختلفی از جمله نشانهشناسی، ساختارگرایی و هرمنوتیک مدرن استفاده میکند تا مفاهیم پیچیده و لایههای معنایی نهفته در متن "تذکره الأولیاء" را روشن کند. این کتاب به نوعی به تحلیل و تفسیر زندگی و اندیشههای عرفانی شخصیتهای برجسته اسلامی، به ویژه در حوزه تصوف، میپردازد.
گزارش اول: در این بخش، احمدی تلاش میکند تا با استفاده از نشانهشناسی، الگوهای معنایی موجود در "تذکره الأولیاء" را کشف کند و نشان دهد که چگونه این آثار عرفانی، در واقع متنی دارای زبان پیچیده و نشانههاست که در فهم عمیقتر آن نیاز به تأملات جدی وجود دارد.
گزارش دوم: در این تحلیل، احمدی به مفهوم "معنا" در بافت فرهنگی و تاریخی متن پرداخته و تلاش میکند تا معناهایی که در زمانهای مختلف به این متن داده شده است را بررسی کند. این گزارش به نوعی بررسی زمانشناختی و تحلیلی از نقش تاریخ در تفسیرهای مختلف از متن میباشد.
گزارش سوم: در این بخش، احمدی رویکردی هرمنوتیکی به متن میدهد، بدین معنا که متن را در بستر زمان و معنای کنونی آن تحلیل میکند. در این تحلیل، فضای معنایی تذکره الأولیاء در قرن معاصر و مخاطبان جدید آن بررسی میشود.
گزارش چهارم: احمدی در این گزارش از تحلیلهای ساختارگرایانه بهره میبرد و بر روابط بین اجزای مختلف متن تأکید میکند. در این بخش، ساختارهای درونی و نحوه اتصال اجزای متن به یکدیگر برای خلق معنای کلی مورد بررسی قرار میگیرد.
هدف اصلی احمدی در این کتاب این است که خواننده را با عمق و پیچیدگیهای متن "تذکره الأولیاء" آشنا کند و نشان دهد که چگونه این اثر میتواند در زمینههای مختلف عرفانی، فلسفی و حتی اجتماعی مورد مطالعه قرار گیرد. این کتاب نه تنها برای کسانی که به ادبیات عرفانی علاقه دارند جذاب است، بلکه افرادی که به تحلیلهای زبانشناختی و فلسفی نیز علاقهمندند، میتوانند از آن بهره ببرند. "چهار گزارش از تذکره اولیاء" به نوعی یک پل میان ادبیات کلاسیک عرفانی و روشهای مدرن تفسیر متن است. احمدی به عنوان یک محقق و منتقد ادبی، این امکان را فراهم میکند که ما از دیدگاههای مختلف و از منظرهای گوناگون به یک اثر ادبی ارزشمند نگریسته و درک بهتری از آن پیدا کنیم.
در نهایت، کتاب احمدی نه تنها یک تحلیل علمی از "تذکره الأولیاء" است، بلکه به نوعی دعوتی است به تفکر عمیقتر و بازخوانی آثار کلاسیک عرفانی با استفاده از روشهای نوین. این کتاب با استفاده از چهار رویکرد تحلیلی، به تفسیر و روشنسازی لایههای معنایی و فلسفی نهفته در متن پرداخته و به خواننده کمک میکند تا بعد جدیدی از تفکر عرفانی و ادبیات فارسی را کشف کند.
یک روز مانده به عید پاک
کتاب یک روز مانده به عید پاک نوشته زویا پیرزاد توسط انتشارات مرکز با موضوع رمان، ادبیات داستانی، داستان کوتاه ایرانی به چاپ رسیده است.
یک روز مانده به عید پاک سه گانه ای است از سه مرحله ی کودکی، میانسالی و کهولت مردی ارمنی. این کتاب طبق قرارداد کپی رایت میان زویا پیرزاد و نشرمرکز با ناشران خارجی به زبان های انگلیسی، فرانسوی، گرجی، و ارمنی ترجمه و در انگلستان، گرجستان و ارمنستان منتشر شده است.
مباحث کتاب یک روز مانده به عید پاک
هسته های آلبالو
گوش ماهی ها
بنفشه های سفید
اصول کارگردانی تئاتر
کتاب "اصول کارگردانی تئاتر" اثری از کاگردان و پژوهشگر "احمد دامود" است که نشر "مرکز" سالهاست آن را منتشر می کند. این کتاب مدت های زیادی است که به عنوان یکی از منابع اصلی کنکور کارشناسی در رشته های مرتبط به هنرهای نمایشی معرفی میشود. علاوه بر این نیز در دانشگاه های در رشته هایی چون بازیگری و کارگردانی نیز این کتاب به عنوان اولین کتاب های پیشنهادی به دانشجویان معرفی می شود. در ایران تعداد بسیار کمی از این چنین تالیفات در حوزه هنرهای نمایشی وجود دارد که با رویکردی مشخص به مساله کارگردانی تئاتر بپردازد. از این حیث احمد دامود یکی از چهره های برجسته تئاتر در این کتاب به طور خلاصه اما جامع به این مساله می پردازد. همانطور که گفته شد این کتاب به طور خلاصه اصول اولیه کاگردانی تئاتر را به هنرجویان معرفی می کند تا که بینش اولیه ای در خصوص این حرفه بدست آورند. این کتاب نثر روان و قابل فهمی دارد که برای علاقه مندانی که تحصیلات دانشگاهی ندارند نیز می تواند بسیار مفید و الهام بخش باشد. اصول اساسی کارگردانی تئاتر بر پایه مراجع و منابع معتبر این فن تشریح شده و کوشش شده است همه نکات و جزئیاتی که در به صحنه درآوردن هر نمایشی اهمیت دارند یادآوری شود و خواننده با یک یک مراحلی که از تصمیم به اجرای یک نمایش تا بالا رفتن پرده در برابر تماشاگر باید طی شوند آشنا شود