اهداف کتاب پیش رو فروتنانه است: ارائهٔ تبیینی روشن و صریح از فلسفهٔ دکارت که در آن نسبت به پیچیدگیهای مباحث مطرح در این فلسفه جانب انصاف رعایت شود و در عینحال، سعی بر این باشد که موضوعات به گونهٔ معقولی در دسترس دانشجویانی قرار گیرد که چهبسا نخستینبار باشد که به نظام دکارتی روی میآورند. چنین کاری با وجود دشواری، نباید ناممکن باشد زیرا اعتقاد خود دکارت بر این بود که اگر براهین موجود در فلسفهٔ او بهطور ساده و به ترتیب درست عرضه شود، حتی «متعالیترین» ابعاد آن را نیز میتوان بدون مهارت تخصصی فهمید… فهمپذیری الزاماً بهمعنای سادهسازی افراطی نیست و در واقع امیدوارم این کتاب نظر آنهایی را که آشنایی تخصصیتری با متون دکارت دارند، نیز جلب کند.
در طول دو قرن گذشته شواهد بسیاری از جهان زندهی در حال تغییر گردآوری شده است که برای توجیه آنها راهی جز پذیرش تکامل نبوده است. هرچند نظریههای تکاملی مختلفی برای تبیین این تغییرات ارائه شده اما نظریهی تکامل داروینی بیش از سایر نظریههای تکاملگرایانه مورد پذیرش و البته مخالفت قرار گرفته است. اهمیت این نظریه فارغ از دلایل مخالفان و موافقان، در تأثیرگذاری آن نهفقط بر زیستشناسی بهمنزلهی یک علم تجربی، بلکه بر علوم انسانی و همهی ارکان زندگی بشر از اقتصاد گرفته تا جامعهشناسی و حتا سیاست است. هیچ نظریهای هرچند دقیق و پیچیده را نمیتوان یافت که چنین تأثیری بر علوم و باورها گذاشته باشد.
چیستی تکامل به قلم یکی از سرشناسترین تکاملگرایانِ پس از داروین نوشته شده است؛ کسی که خود سهم بسزایی در توسعهی این نظریه داشته و سعی کرده است در این اثر تصویری جامع و در عین حال نهچندان پیچیده از نظریهی تکامل ارائه دهد تا علاوه بر زیستشناسان، خوانندگانی با گرایشهای مختلف را نیز در جریان این نظریه و شواهد و همچنین کموکاستیهای آن قرار دهد.
میلیونها نفر در سراسر جهان فیلم ذهن زیبا را دیدهاند اما عدهی کمی ریاضیاتی را درک کردهاند که ذهن زیبای جان نش خلق کرده است. امروزه ریاضیات زیبای نش به زبانی جهانی برای تحقیق در علوم اجتماعی تبدیل شده است و در دیگر رشتههای علمی نظیر زیستشناسی تکاملی، علوم اعصاب و حتی فیزیک کوانتومی نیز نفوذ کرده است. جان نش برای تحقیقات برجستهاش در دههی ۱۹۵۰ در زمینهی بازیها برندهی جایزهی نوبل سال ۱۹۹۴ شد. زیستشناسان تکاملی این نظریه را در دههی ۱۹۷۰ به کار بردند و اقتصاددانان در دههی ۱۹۸۰ آن را پذیرفتند. امروزه دانشمندان علوم اعصاب با استفاده از نظریهی بازیها مغز را بررسی میکنند و انسانشناسها به کمک آن خود را به مطالعهی مردم فرهنگهای مختلف مشغول میکنند. زیستشناسان آن را برای تبیین تکامل به کار میگیرند، و ریاضیدانان از آن برای درک بهتر شبکههای اجتماعی بهره میبرند. تام سیگفرید در این کتاب شرح میدهد که نظریهی بازیها چگونه علوم زیستی، علوم اجتماعی، و علوم طبیعی را به طریقی به یکدیگر پیوند میدهد که رؤیای آسیموف را دربارهی روانتاریخ یا رمز طبیعت به واقعیت نزدیکتر میکند.
ریاضیات زیبا (جان نش، نظریه بازیها، و جستوجوی رمز طبیعت) - انتشارات نی
هنگامی که کسی میپرسد فلسفه به چه کار میآید، پاسخ باید ستیزهجویانه باشد، چرا که پرسش کنایهآمیز و نیشدار است. فلسفه نه به دولت خدمت میکند و نه به کلیسا، که هر دو دغدغههای دیگری دارند. فلسفه به خدمتِ هیچ قوهی مستقری درنمیآید. کارِ فلسفه ناراحتکردن است. فلسفهای که هیچکس را ناراحت نکند و با هیچکس ضدیت نورزد فلسفه نیست. کارِ فلسفه آزردنِ حماقت است، فلسفه حماقت را به چیزی شرمآور تبدیل میکند. فلسفه کاربردی ندارد جز افشاکردن پستیهای اندیشه در تمامی اَشکالش. آیا جز فلسفه رشتهای هست که به نقدِ تمامیِ رازآمیزگریها، هر خاستگاه و هدفی که داشته باشند، همت گمارد؟
مجموعهی پیشرو گزیدهای است از نوشتههای اوتفرید هوفه، یکی از برجستهترین کانتشناسان امروز، دربارهی مبانی فلسفهی عملی ایمانوئل کانت. هوفه در هفت بهره به بررسی و واگشایی سیستماتیک مهمترین مفاهیم بنیادی و وجوه شاخص فلسفهی اخلاق، حق، تاریخ، دین و نظریهی صلح جهانی کانت میپردازد، مناسبات این حوزهها را با یکدیگر آشکار میکند و توان فلسفی آنها را در قیاس با دیگر مکاتب نافذ فلسفهی عملی میآزماید. بخش عمدهی نوشتههای گردآوریشده در این مجموعه در بسیاری از گروههای فلسفهی آلمانیزبان بهعنوان متون درسی پایه مورد استفاده قرار میگیرد. این مجلد همچنین شامل گزارشی تاریخی از جایگاه فلسفهی عملی کانت در دهههای گذشته و هماکنون، اصطلاحنامهای توضیحی برای درک دقیقتر برخی از مفاهیم فلسفهی عملی او و کتابشناسی بهنسبت مفصلی از اهم آثار کانت پژوهی از سوی مترجم است.
قانون اخلاقی در درون من (درآمدی بر فلسفهٔ عملی ایمانوئل کانت) - انتشارات نی
معرفی کتاب تولد زیست سیاست (درسگفتارهای کلژ دو فرانس)
انتشار متنِ فرانسوی درسهای کُلژ دوفرانس ظاهراً برای نخستینبار در سال ۱۹۹۹ از سوی انتشارات گالیمار آغاز شد. انتشار متن انگلیسی آنها نیز چند سال بعد به قلم مترجمان مختلف، ازجمله گراهام برچل و دیوید ماسی، آغاز شد. تبارشناسی یا آنالیتیکسِ قدرتِ بهکارگرفتهشده در این درسها، هیچ میدانی را از حفّاریهای زیر و رو کنندهاش مستثنا نمیکند: امنیت، استعمار، ملیّت، نژاد و عقبه قومی، سکس، تربیت و پایش کودکان، جنون و اختلال روانی، سوبژکتیویته، حقیقتمندی، فاشیسم، لیبرالیسمهای اروپایی و امریکایی، دولت و ترفندهای مراقبت از اتباع، کنترلِ موالید، کُشتن و زندهگذاشتن، فرماسیون سرمایهداری، تنبیه و کیفر، و جنگ که خود مدل جامعه انسانهایی است که روابطی جنگآسا دارند. زیستقدرت فوکویی، عبارت است از سیطرهی قدرت بر زندگی. مقصود از زیستقدرت، دستیابی قدرت به انسان به منزلهی موجودی زنده است، بهطوری که امر زیستی زیر کنترلِ دولت قرار گرفته، و دستکم، گرایشی به کنترل دولتی امر زیستی بهوجود آمده است. این یکی از اساسیترین پدیدههایی است که فوکو شکلهایی از آن را در قرن نوزده، و در میانپردههای ظُلمانیِ قرن طولانی بیستم، در استالینیسم و فاشیسم، مینمایاند. در مورد میزان وفاداری جورجو آگامبن، آنتونیو نگری، مایکل هارت، پل رابینو، دانا هاراوی، پاسکوئاله پاسکوئینو، آلبرتو توسکانو، ویلیام کونولی و طیف وسیعی از اندیشمندان این نسل به میشل فوکو، بر پایه درسگفتارهای مربوط به زیستقدرت و زیستسیاست بهتر میتوان داوری کرد.
تولد زیست سیاست (درسگفتارهای کلژ دو فرانس) - انتشارات نی
معرفی کتاب تاریخ فلسفه سیاسی (جلد سوم) (از ماکیاولی تا منتسکیو)
تاریخ فلسفهی سیاسی، علاوه بر اینکه به ما کمک میکند اصل و ریشهی خودمان را فهم کنیم، بصیرتی اساسی برای فهم دلایل اینکه چرا دیدگاههای فعلیمان را داریم به ما میدهد. با مقایسهی اندیشههای خودمان با اندیشههای گذشتگان، میتوانیم مفروضات حیاتی دربارهی سؤالات فلسفی گستردهتر دربارهی ماهیت واقعیت، هستی، احتمال دستیافتن به نوعی از شناخت، شناختپذیری حقیقت اخلاقی، طبیعت انسان، و احتمال بهبود و کمال بخشیدن به انسان را دریابیم. فلسفهی سیاسی یک رشتهی اشتقاقی است. اندیشههای سیاسی هر متفکّری سخت تحتتأثیر پاسخهایی است که به این سؤالات غائی میدهد. بنابراین، اگر متفکری دیدگاه خاصی دربارهی طبیعت انسان یا حقیقت اخلاقی دارد، این دیدگاه، عمیقاً بر آن صورت سازمان سیاسی که مرجّح میدارد تأثیر میگذارد. با وارسی طیفی از فلسفههای سیاسی که دیدگاههای مختلفی را دربارهی جهان سیاسی عرضه میکنند و در ضمن پاسخهای مختلفی که به این سؤالهای غائی میدهند، به فهم ارتباطهای میان اجزاء یک فلسفهی سیاسی معین نائل میشویم و میفهمیم چگونه میان این اجزاء کنش و واکنش وجود دارد و چه کارکردی پیدا میکنند. اندیشههای سیاسی ما تصادفی نیستند. این اندیشهها از عناصر بنیادین جهانبینی کلّی ما نشئت میگیرند. رسیدن به بصیرتی ژرفتر دربارهی اینکه چرا ما چنین فکر میکنیم به ما کمک میکند که در مفاهیم سیاسیمان دقیق شویم و احتمالاً در آنها تجدیدنظری بکنیم.
تاریخ فلسفه سیاسی (جلد سوم) (از ماکیاولی تا منتسکیو) - انتشارات نی
معرفی کتاب تاریخ فلسفه سیاسی (جلد دوم) (قرون وسطا)
تاریخ فلسفهی سیاسی، علاوه بر اینکه به ما کمک میکند اصل و ریشهی خودمان را فهم کنیم، بصیرتی اساسی برای فهم دلایل اینکه چرا دیدگاههای فعلیمان را داریم به ما میدهد. با مقایسهی اندیشههای خودمان با اندیشههای گذشتگان، میتوانیم مفروضات حیاتی دربارهی سؤالات فلسفی گستردهتر دربارهی ماهیت واقعیت، هستی، احتمال دستیافتن به نوعی از شناخت، شناختپذیری حقیقت اخلاقی، طبیعت انسان، و احتمال بهبود و کمال بخشیدن به انسان را دریابیم. فلسفهی سیاسی یک رشتهی اشتقاقی است. اندیشههای سیاسی هر متفکّری سخت تحتتأثیر پاسخهایی است که به این سؤالات غائی میدهد. بنابراین، اگر متفکری دیدگاه خاصی دربارهی طبیعت انسان یا حقیقت اخلاقی دارد، این دیدگاه، عمیقاً بر آن صورت سازمان سیاسی که مرجّح میدارد تأثیر میگذارد. با وارسی طیفی از فلسفههای سیاسی که دیدگاههای مختلفی را دربارهی جهان سیاسی عرضه میکنند و در ضمن پاسخهای مختلفی که به این سؤالهای غائی میدهند، به فهم ارتباطهای میان اجزاء یک فلسفهی سیاسی معین نائل میشویم و میفهمیم چگونه میان این اجزاء کنش و واکنش وجود دارد و چه کارکردی پیدا میکنند. اندیشههای سیاسی ما تصادفی نیستند. این اندیشهها از عناصر بنیادین جهانبینی کلّی ما نشئت میگیرند. رسیدن به بصیرتی ژرفتر دربارهی اینکه چرا ما چنین فکر میکنیم به ما کمک میکند که در مفاهیم سیاسیمان دقیق شویم و احتمالاً در آنها تجدیدنظری بکنیم.
تاریخ فلسفه سیاسی (جلد دوم) (قرون وسطا) - انتشارات نی