تاریخ فلسفهی سیاسی، علاوه بر اینکه به ما کمک میکند اصل و ریشهی خودمان را فهم کنیم، بصیرتی اساسی برای فهم دلایل اینکه چرا دیدگاههای فعلیمان را داریم به ما میدهد. با مقایسهی اندیشههای خودمان با اندیشههای گذشتگان، میتوانیم مفروضات حیاتی دربارهی سؤالات فلسفی گستردهتر دربارهی ماهیت واقعیت، هستی، احتمال دستیافتن به نوعی از شناخت، شناختپذیری حقیقت اخلاقی، طبیعت انسان، و احتمال بهبود و کمال بخشیدن به انسان را دریابیم. فلسفهی سیاسی یک رشتهی اشتقاقی است. اندیشههای سیاسی هر متفکّری سخت تحتتأثیر پاسخهایی است که به این سؤالات غائی میدهد. بنابراین، اگر متفکری دیدگاه خاصی دربارهی طبیعت انسان یا حقیقت اخلاقی دارد، این دیدگاه، عمیقاً بر آن صورت سازمان سیاسی که مرجّح میدارد تأثیر میگذارد. با وارسی طیفی از فلسفههای سیاسی که دیدگاههای مختلفی را دربارهی جهان سیاسی عرضه میکنند و در ضمن پاسخهای مختلفی که به این سؤالهای غائی میدهند، به فهم ارتباطهای میان اجزاء یک فلسفهی سیاسی معین نائل میشویم و میفهمیم چگونه میان این اجزاء کنش و واکنش وجود دارد و چه کارکردی پیدا میکنند. اندیشههای سیاسی ما تصادفی نیستند. این اندیشهها از عناصر بنیادین جهانبینی کلّی ما نشئت میگیرند. رسیدن به بصیرتی ژرفتر دربارهی اینکه چرا ما چنین فکر میکنیم به ما کمک میکند که در مفاهیم سیاسیمان دقیق شویم و احتمالاً در آنها تجدیدنظری بکنیم.
فمینیسم جنبشی اجتماعی بوده که در جستوجوی پشتوانههای فلسفی، به مکاتب مختلفی رو آورده است. لیبرالیسم در عصر روشنگری، رمانتیسم در قرن نوزدهم، اگزیستانسیالیسم در نیمهی قرن بیستم، و چپ نو در دهههای شصت و هفتاد. کتاب حاضر در پی توضیح چگونگی اتکای فمینیسم به این مکاتب و نیز در پی پاسخ این پرسش است که تا چه حد اعتبار و کارآمدی و پایایی گرایشهای مختلف زنانهنگری متناسب با اعتبار و کارآمدی و پایایی مکاتبی است که پشتوانهی فلسفی آن بودهاند.
معرفی کتاب نظریه و زبر نظریه در روابط بینالملل (مفاهیم و تفسیرهای متعارض)
کتاب حاضر که درآمدی بر مباحثات جدید در روابط بینالملل بهشمار میرود کوششی است برای نشان دادن اینکه چرا هر کس خواهان حل مسائل سیاست خارجی است باید نظریههای روابط بینالملل و مسائل فلسفی مطرح در تعیین نحوهٔ انتخاب بهترین نظریه را بشناسد. کتاب حاضر پرسشهایی را دربارهٔ سیاستگذاری پیش میکشد که هدف از آنها واداشتن محققان و دانشجویان به تأمل انتقادی دربارهٔ فرضها و باورهایی است که شالودهٔ توصیه به سیاستگذاریهای خاص را تشکیل میدهد.
این کتاب پیوندهای مشخصی را که میان انتخاب سیاستها و اصول نظریههای روابط بینالملل وجود دارد و نیز پیوندهای دیگری را که با دعاوی فلسفی ناظر بر نحوهٔ انتخاب بهترین نظریه وجود دارد نشان میدهد. از این گذشته، کتاب حاضر با رساندن مسائل سیاست خارجی به مباحثات معاصر دربارهٔ سرشت و بنیادهای نظریه روابط بینالملل، محققان و دانشجویان را به ابزارهای ضروری برای تحلیل استدلالهای رقیب مجهز میسازد.
نظریه و زبر نظریه در روابط بینالملل (مفاهیم و تفسیرهای متعارض) - انتشارات نی
معرفی کتاب معمای فراوانی (رونقهای نفتی و دولتهای نفتی)
چه چیزی نفت را جام زهرآلود میسازد؟ چرا مردمان زیادی درعینحال که بر روی میلیاردها بشکهی نفت نشستهاند، بهویژه طی رونق نفتی، چنین فقیراند؟ اینها پرسشهایی است که میلیونها نفر از سکنان کشورهای صادرکننده نفت دهها سال است از خود میپرسند.
کتاب معمای فراوانی نشان میدهد چگونه با ورود سیلآسای درآمدهای نفتی به اقتصاد کشورهای صادرکنندهی نفت، حوزهی اختیارات و تعهدات دولت گسترش مییابد امّا درعینحال اقتدار و نهادهای قانونی آن تضعیف میشود. وابستگی به نفت آنها را به سمت تمرکزگرایی شدید قدرت سیاسی و نظام اداری آشفته و نامنسجم هدایت میکند. نویسنده مهمترین ویژگی دولتهای نفتی را در قوانینی جستجو میکند که حقوق منابع را به دولت اعطا میکند: رانت عظیمی که بسیار بیشتر از سود بهدستآمده در بخش خصوصی است.
مطالعهی این کتاب که متکی به اسناد دقیق و نوآوریهای تئوریک است برای علاقهمندان به مباحث اقتصاد سیاسی توصیه میشود.
معمای فراوانی (رونقهای نفتی و دولتهای نفتی) - انتشارات نی
معرفی کتاب نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریههای فمینیستی
کوششهای فکری زنان در کمتر از دویست سال گذشته چشماندازهای تازهای به روی دانش بشر گشوده و پرسشهای مهم بسیار به میان آورده است. اما تنوع و تضارب شگفتآورِ اندیشهها خود به سدی در برابر درک چند و چون آنها بدل شده است.
ورود به این عرصهی پرهیاهو به قصد تدارک تحلیلی سنجشگرانه از اندیشههایی بس گوناگون – از نظریههای فراگیر و پردامنهی لیبرالفمینیستی، تا ژرفاندیشیهای خلاق و گاه تندروانهی رادیکالفمینیستها که بنیان علم و اخلاق و سیاست و کیاست را به چون و چرا کشیدهاند؛ از بحثهای غامض روانکاوی، جدلهای مارکسیستی و راهکارهای سوسیالیستی تا پیچیدگیهای نوشتاری فمینیستهای پسامدرن – کاریست به غایت دشوار که نویسندهی فرهیخته کتاب، با استادیِ تمام از عهدهی آن برآمده و حق این اذهان کوشنده را در متنی معتبر و ماندگار ادا کرده است.
محصول کار او، از یک سو درآمدی جامع و مفید برای آشنایی با روند شکلگیری و رشد این اندیشهها به دانشجویان و پژوهندگان این عرصه عرضه میکند، و از سوی دیگر نمونهای برجسته به دست میدهد از تحلیل روشنِ انتقادی و بهویژه از نقد فمینیستی: شورمند، موشکاف، پرسشگر، مشعوف، شکاک، واقعگرا، رویایی، دلواپس…
نقد و نظر: درآمدی جامع بر نظریههای فمینیستی - انتشارات نی
فمینیسم هماکنون به موضوعی بحثانگیز و جدی در برابر نظریهی سیاسی غربی بدل شده است. برای مثال، فمینیسم نشان داده است که تأکید نظریهی سیاسی غرب بر عدالت یا آزادی با نادیدهگرفتن کامل فضای خانه و خانواده همراه بوده است. به عبارت دیگر، مردان نظریهپرداز عدالت و آزادی را برای فضای بیرون از خانه، تعریف کردهاند که بهطور سنتی به مردان اختصاص داده میشد، و خانه و خانواده را، که بهطور سنتی عرصهای زنانه محسوب میشد، از دایرهی مصادیق عدالت و آزادی به کلی حذف کردهاند.
فمینیسم، به مثابه نظریهی برابری جنسی، دربرگیرندهی دیدگاههایی است که دیگر نمیتواند در شیوههای سنتی نظریهپردازی غربی بگنجد. هرچه بیکفایتی نظریهی سیاسی غربی در تبدیل جهان به جایی بهتر برای زندگی آشکارتر میشود، فمینیسم به منزلهی نظریهای جایگزین اهمیت بیشتری مییابد.
معرفی کتاب ایده سوسیالیسم (به سوی شکل دموکراتیک زندگی)
با افزایش توجه به امر اجتماعی و تلاش برای توانمندسازی جامعه در برابر دولت و اقتصاد، متفکران مختلف به بازسازی ایدهی سویسیالیسم برخاستهاند. در این راستا، آکسل هونِت، به عنوان جامعهشناسی که وارث نظریهی انتقادیِ مکتب فرانکفورت است، نخست به سراغ خاستگاههای ایدهی سوسیالیسم در عصر صنعتی میرود و میکوشد فرایند تکوین این ایده را بر بستر تاریخی آن واکاوی کند. تلاش نظری هونت با تمرکز بر مفهوم «آزادی اجتماعی» پیش میرود که به باور او دستاورد مهم سوسیالیستهای اولیه در برابر برداشت فردگرایانه از آزادی بوده است. هونت این دستاورد اساسی را از چارچوب محدود صنعتگرایی و اقتصادباوری اولیه بیرون میکشد تا آن را به برداشت معاصرتری از جامعه و تاریخ مجهز کند و محمل همبستگی اجتماعی جدیدی سازد که مبتنی است بر بازشناسی متقابل، همکاری و خودشکوفایی همگانی. جستوجوی او برای یافتن راههای نوسازی ایدهی سوسیالیسم در دو جهت پیش میرود: نخست در جهت رهانیدن آن از باور به قانونمندیِ حرکت تاریخ و پیوند زدنش به نوعی تجربهگری تاریخی، و دوم در جهت ساختن سوسیالیسم به مثابهی شکل دموکراتیک زندگی.
ایده سوسیالیسم (به سوی شکل دموکراتیک زندگی) - انتشارات نی
کتاب حاضر جزئی از یک پروژهی پژوهشی وسیع در خصوص ربط و جمع سازگار و قابل دفاع میان هنجار مربوط به قدرت و واقعیت قدرت است. دقیقتر، اثر حاضر بیانگر نظریهی ابداعی پروفسور لاگلین در باب حقوق است. «مفهوم سیاسی قانون» (نظریهی حقوقیِ سیاسی)، به تعبیر و تصریح او در متن کتاب و به سیاق «مفهوم طبیعی قانون» (نظریهی حقوقیِ طبیعی) یا «مفهوم اثباتی قانون» (نظریهی حقوقی اثباتگرا)، «برآمده» از کوششهای نظری طولانی وی در باب چیستی حقوق عمومی است. در واقع، طرح واقعگرا یا پدیدارشناسانهی وی بر بُعد خاص و تجربی حقوق تمرکز میکند تا از افراط در توجه به بُعد عام و هنجاری بکاهد و، بدینسان، نظریهی حقوقی را متوازن و معنادار کند.
به بیانی دیگر، این کتاب جستاری است در ترسیم پیشینهی تاریخی کوششهای نظری در تحلیل و دفاع از بنیاد نظام حقوقی متناسب با نظام سیاسی مشروع. درواقع، این جستار تصویری است از تاریخ اندیشه در زمینهی «بنیاد مشروعیتِ ادارهی حیات جمعی آدمیان در عصر مدرن» که بیگمان باید همچون خون جاری در نظام هنجاری مربوط، یعنی نظام حقوقی، باشد. دغدغهی اندیشهورزان گوناگون در سرزمینهای متفاوت اروپایی طی سدههای اخیر در عصر مدرن این بوده است که نظام حقوقی در این میان متصلب نشود و رابطهی اصیلاش با آن سرچشمه، یعنی ادارهی حیات جمعی، حفظ شود. این سرچشمه همواره بافتارمند و تاریخی است و به منزلهی حد طبیعت بر نظام حقوقی عمل میکند. در این اثر (مفهوم سیاسی قانون)، نویسنده در پی به تصویرکشیدن پویش موجود میان «کشورداری»، و «مشروطهخواهی» بوده است. این کوشش به مطالعهی «خرد دولت» و «نظام مشروطه» میانجامد، اولی در واقع تجلی واقعیت کشورداری است و دومی نمود هنجار آرمانی مربوط به قدرت.