باورهای عامیانهی مردم ایران
کتاب «باورهای عامیانهی مردم ایران» نوشتهی حسن ذوالفقاری، نویسنده و استاد دانشگاه است. باورهای عامیانهی مردم هر منطقه و کشور شامل یک سری آداب و رسوم است که در بخشهای مختلف زندگیشان تأثیر میگذارد و تغییر در آنها باعث تغییر و تحول فرهنگ آن منطقه میشود.
حسن ذوالفقاری، نویسندهی کتاب، در بخشی از کتاب گفته: «بخش مهمی از فرهنگ و فولکلور باورهای مردم است. این باورها در زندگی مردم به شکل عملی گاهی تعیینکننده است؛ یعنی گاهی براساس یک باور ـ چه درست و چه غلط ـ انسانها در زندگیشان تصمیم میگیرند که کاری را انجام بدهند یا انجام ندهند. گاهی این باور مسیر زندگیشان را عوض میکند؛ به همین دلیل یکی از اساسیترین و بنیادیترین مباحث مربوط به جهانبینی انسان است.»
این اثر حاوی 650 مدخل و یازده هزار باور رایج در مناطق مختلف ایران است.
مؤلف کوشیده ضمن ارائهی مثال، تأثیر باورهای عامیانه را در اشعار شاعران، امثال، خوابنامهها، متون ادبی و باقی آثار مربوط به فرهنگ مردم نشان دهد. همچنین در ادامه اشاره کرده که هر باور متعلق به کدام ناحیهی جغرافیایی است.
این فرهنگنامه به کوشش دکتر حسن ذواالفقاری و همکاری علیاکبر شیری تألیف شده و در آن از بیش از هزاران مقاله و کتاب و پایاننامه استفاده شده است.
فرهنگ عاميانه مردم ايران
ترانههای عامیانه و آوازها و افسانهها نماینده روح هنری ملت میباشند و فقط از مردمان گمنام بیسواد به دست میآید اینها صدای درونی هر ملتی است و در ضمن سرچشمۀ الهامات بشر و مادر ادبیات و هنرهای زیبا محسوب میشود. به همین مناسبت امروزه در کشورهای متمدن اهمیت خاصی برای فلکلر قایل میباشند.
شاید ایرانی تحصیل کرده به زندگی اجتماعی اروپاییان بیش از وطن خود آشنا باشد. در این حال چگونه میتواند اظهار وطن پرستی بکند؟
و حال آنکه از رموز، زبان ترانهها، قصهها اعتقادات، اندوه و شادی و به طور خلاصه از زندگی مادی و معنوی هم میهنان خود آگاه نیست و نمیتواند با آنها همدردی داشته باشد و یا دردهای آنان را چاره بکند.
کم کم در همه جا تاریخ تمدن جانشین تاریخ رسمی سیاسی و جنگی شده است و در هر دوره شمهای از وضع علوم و هنرهای زیبا و ادبیات را مینگارند.
اکنون موقع آن رسیده است که تاریخ شامل عادات و رسوم زندگی توده به انضمام ترانهها و اوهام و افسانههای هر دورهای. باشد باید تآتر ملت را در هر زمان تعیین کرد تا مقاومت توده در مقابل کش مکشها و شرکت او در بهبود وضع عمومی آشکار گردد.
به طور خلاصه باید گروه نیاکان گمنام هر ملتی با اندوه و شادی و بدبختیها و سستیها و کوششها و فداکاری هایش جلو او مجسم بشود.