جنگ جهانی دوم برخلاف تصورات رایج صرفاً حاصل جاهطلبیهای هیتلر نبود، بلکه از یکسو ریشه در افول دو امپراتوری دیرینهی بریتانیا و فرانسه داشت که میکوشیدند به هر ترتیب ممکن جایگاه خود را در مقام دو قدرت برتر جهانی حفظ کنند و از سوی دیگر از دل زیادهخواهیهای سه قدرت نوظهورِ آلمان، ایتالیا و ژاپن برآمد که چشم به برپایی امپراتوریهایی از آن خود داشتند. در این کتاب نویسنده زمینههای اصلی تنش را با توجه به تجدیدقوای تسلیحاتی قدرتها، معاملات پشتپرده و همچنین بحرانهای داخلی آنان شرح میدهد و روشن میکند که امریکا و شوروی به چه نحو خواهناخواه درگیر جنگ شدند و پس از پایان مناقشهها در هیئت دو ابرقدرت جدید سربرآوردند. نویسندهی کتاب، ریچارد اوری، استاد تاریخ دانشگاه اگزتر، مؤلف و ویراستار بیش از ۳۰ کتاب دربارهی دیکتاتورهای اروپا، جنگ جهانی دوم و تاریخ نبردهای هوایی است. او را از بزرگترین مورخان زمانه میدانند.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
بسیاری از پژوهشگران تاریخ فرانسه بر این باورند که بازگشت نظام سلطنت به کشور، در پی سقوط ناپلئون، حاصلی جز ناکامی نداشته است، اما نویسندهی کتاب، پملا پیلبیم، استاد تاریخ فرانسه در دانشگاه لندن و رئیس انجمن مطالعات تاریخ فرانسه، بر این گمان است که بهرغم ایام پرالتهاب سالهای ۱۸۴۸-۱۸۱۴، فرانسه از ثبات و انسجام قابل توجهی بهرهمند بود. در این دوران، سه پادشاه بر سر کار آمدند، اما ساختار نهادینی که ماحصل سالهای انقلاب (۱۸۱۴-۱۷۸۹) بود، پابرجا باقی ماند و رجال گذشته به سلطهی خود بر مقدرات کشور ادامه دادند. این دوره همچنین شاهد سربرآوردن جریانهای سوسیالیستی و فمینیستی، انجمنهای سیاسی متنوع و همچنین نشریات پرخوانندهای بود که فضای حاکم بر جامعهی فرانسه را، فارغ از مناسبات حکومتی، با تعاریف تازهای آشنا کرد.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
رکس پوپ، رئیس سابق گروه مطالعات تاریخی و انتقادی دانشگاه پلیتکنیک لانکاشر، در این کتاب شرح میدهد که جنگهای نیمهی اول قرن بیستم ــ جنگ بوئرها و دو جنگ جهانی اول و دوم ــ به چه نحو بر ساختارهای سیاسی و اجتماعی جامعهی بریتانیا تأثیر گذاشت. جمعی معتقدند که این تأثیرات هدایتشده و حاصل سیاستهای دولتی بوده است، اما گروهی دیگر بر عوامل پیشبینیناپذیر جنگ تأکید میکنند. جنگ هم زمینهساز تحولاتی اساسی در حوزهی بهداشت، آموزش، صنایع و همچنین وضعیت رفاهی و شغلی زنان و کارگران شد و هم طرز تلقی دولتها و مردم را دربارهی ضرورتهای اجتماعی تغییر داد.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
انقلاب های ۱۸۴۸ که کموبیش سراسر اروپای مرکزی ــ خصوصاً فرانسه، امپراتوری هاپسبورگ، اراضی آلمان و شبهجزیرهی ایتالیا ــ را در غوغا و التهابی بیمانند فروبرد، حاصل مجموعهای از تحولات اجتماعی، اقتصادی، و سیاسی بود که از انقلاب صنعتی، ظهور طبقهی متوسط، تلاش در راه برپایی حکومتهای لیبرال، رشد روحیهی ناسیونالیستی، نارضایتی عمیق اقتصادی و توسعهی شهری مایه میگرفت. در هر حال، با فروکش کردن شور و شوق انقلابی، بهناگاه در میان دستجات سیاسی اختلافنظر پیدا شد و دستآخر این قوای ضد انقلاب بود که استیلای خود را بازیافت. در این کتاب سیر رویدادهای منجر به انقلابهای ۱۸۴۸ و ناکامی آنها در هریک از سرزمینهای آشوبزده بهنحوی شرح و بسط مییابد که خواننده از کشاکش حوادث پرتبوتاب اروپای دههی ۱۸۴۰ به درکی روشن از اسباب و علل آن وقایع میرسد.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
معرفی کتاب زوال نظام اجتماعی و فروپاشی دولت قاجار (براساس اسناد آرشیو وزارت خارجهی بریتانیا)
لرد کرزن، نایبالسلطنهی بریتانیا در هند، دربارهی امتیازی که دولت ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۵۱ به بارون رویتر داد میگوید: «این کاملترین و عجیبترین واگذاری کل منابع صنعتی یک کشور به فردی خارجی است که کسی در تاریخ خواب آن را نتواند دید، چه رسد به آن که عملاً امضا شده باشد.» دولتی که چنین امتیازهایی به بیگانگان میداد دمار از «رعیت» خود هم درمیآورد، اما در عین حال قدرت هم نداشت!
این کتاب روایت زوال دولت قاجار در دهههای آخر عمر آن و نبرد چندجانبهای است که در این دوره بین دو قدرت بزرگ استعماری روسیه و انگلستان، اقشار فقیر و میانیِ شهر و روستا، رؤسای ایلهای بزرگ، درباریان و علما درگرفت و زمینههای انقلاب مشروطه را فراهم کرد؛ مشروطهای که به علت استمرار دخالتهای آن دو قدرتِ استعماری و ضعف نیروهای اجتماعی ناتمام ماند. امتیاز این کتاب استفادهی گسترده از منابع دست اول و اسنادِ آرشیوهای وزارت خارجهی بریتانیا و دقت مؤلف در روایت جزئیات دادههای اقتصادی و اجتماعی ایران قبل از مشروطه است.
بسیاری گمان میبرند که تشکیل دولت ملی آلمان در ۱۸۷۱ صرفاً حاصل اقتدار پروس و تبلور ناسیونالیسم آلمانی بوده است. در این کتاب جان برویلی، استاد رشتهی ناسیونالیسم و قومیتشناسی در دانشگاه اقتصاد لندن، نشان میدهد که عواملی بس پیچیدهتر را نیز باید در نظر گرفت: نقشآفرینی اتریش که در بخش عمدهای از قرن نوزدهم حاکم بر اراضی آلمان بود؛ الزامات اقتصادی و در رأس آن تأسیس اتحادیهی گمرکی؛ تأثیرگذاری دولتهای «متوسط» و، مهمتر از همه، دورهی سیسالهی همکاری و سپس رقابت خصمانهی اتریش و پروس که به جنگ ۱۸۶۶ و استیلای پروس منتهی شد.مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
اتریش، پروس و برآمدن آلمان (۱۸۰۶-۱۸۷۱) - انتشارات نی
معرفی کتاب مفهوم قانون در ایران معاصر (تحولات پیشامشروطه)
قانون پدیدهی جدیدی نیست و با زندگی بشر ملازمه دارد. همواره و برای هر جامعه و ملتی، مفهومی از قانون وجود داشته که معیاری برای تنظیم زندگی مدنی بوده است: قانونْ نسبتی با عدالت دارد و عدالت نیز جایی مطرح میشود که ممکن است ظلم رخ دهد یا رخ داده است. بدینسان، مسئلهی اصلی نه بودونبود قانون، که امری قهری است، بلکه سازوکار استنباط، وضع، اجرا و تعلیق قانون، و البته تحول در معیار و مفهوم قانون در هر مکان و زمان است. اما این تحول در ایران، سرگذشت و سرنوشت خاصی دارد و منحنی قابل ملاحظهای از حکمرانیِ سنتی تا بحران و بیقراری سنت و ظهور تلاشهای نوگرایانه را نشان میدهد. این پژوهش به سرشت و سرنوشت قانون از بحران تا فروپاشی نظم سنتی در ایران پیشامشروطه میپردازد؛ سرگذشتی طولانی و پرفرازونشیب که از پایان صفویه (۸۸۰ ـ ۱۱۰۱ ش/ ۹۰۷ ـ ۱۱۳۵ ق) تا جنبش مشروطهخواهی (۱۲۸۵ ش / ۱۳۲۴ ق) و آغاز دولت مدرن در ایران را دربرمیگیرد.
مفهوم قانون در ایران معاصر (تحولات پیشامشروطه) - انتشارات نی
معرفی کتاب افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی (اتحادیه ساسانی ــ پارتی و فتح ایران بهدست عربها)
این کتاب پژوهشی ممتاز و ماندگار است. انتشار این اثر منظری پیش رو میگذارد که بیدرنگ اندیشه را به پیرامون بسیاری از موضوعاتی که کتاب بدان پرداخته است پرواز میدهد. از میان کتابهایی که در طی سالیان خواندهام، تنها چند نمونه را به یاد میآورم که بتوانند به لحاظ ترکیب شگفتانگیز اصالت، تیزبینی، شفافیت ارائهی مطالب، بررسی باریکبینانهی منابع، و رمزگشاییِ عملی معماها با این اثر برابری کنند. من از مطالعهی آن بسیار آموختم. به باور من، پس از گذشت هفتاد سال از انتشار ایران در زمان ساسانیان، اثر کریستنسن، کتاب دکتر پورشریعتی از مهمترین آثار منفرد در ارتقای درک ما از تاریخ ایران است. مشخصهی چشمگیر این کتاب وسعت دستور کار نویسنده و مهارت او در درهمتنیدن قانعکنندهی رشتههای مختلف است. این رشتهها مشتملاند بر: رقابت سیاسی دودمانی میان خاندانهای بلندپایه، فروپاشی ساسانیان پیش از حملهی بیزانسیها و عربها، تنوع دینی در ایران سدههای میانی، مسائل تاریخنگاری، و جزئیات مهمی که از مهرها و اسناد دیگر به دست آمدهاند. هریک از این موارد بهتنهایی میتوانند پژوهشگران را سالها در ژرفای خود گرفتار کنند ــ کما اینکه با بسیاری چنین کردهاند ــ اما پورشریعتی هریک از آن موضوعات را در کلیتی مرکب و معنادار متحد کرده و در بررسی دقیقتر هریک از آنها سهیم بوده است.فرد م. دانر، استاد تاریخ خاور نزدیک، دانشگاه لندن
افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی (اتحادیه ساسانی ــ پارتی و فتح ایران بهدست عربها) - انتشارات نی