اتوبوس
محمود دولتآبادی، یکی از قلههای قصهنویسی فارسی، اگر نه بهترین بیشک یکی از بهترین نویسندگان ایران است که در طول بیش از پنجاه سال حضور پر رنگ در فضای ادبی کشور آثار در خوری نگاشته است.
او که شش رمان، دو نمایشنامه، ده داستان بلند، یک سفرنامه و چندین مجموعه گفتوگو، مقاله و نقد در توشه دارد، با نوشتن سناریوی «اتوبوس» در سال 60 در حوزهی فیلمنامهنویسی نیز بختآزمایی کرد.
دولتآبادی بر اساس طرحی از داریوش فرهنگ و سوسن تسلیمی، قصهی مردی را نوشت که در یکی از روستاهای کرمان اتوبوسی میخرد و مشغول کار میشود. اما پس از مدتی یکی از اهالی روستا رقیباش میشود.
اهالی روستا به دو گروه بالادهی و پاییندهی تقسیم شدهاند. سرکردهی پاییندهیها نمکزارش را به کدخدا که به دشمنی بین دو گروه دامن میزند میفروشد و یک اتوبوس مستعمل میخرد تا با آن مسافرکشی کند.
ورود اتوبوس به روستا کار گاریچی بالادهیها را کساد میکند و اختلافها بیشتر میشود. در این میان کدخدا سرکردهی بالادهیها را ترغیب میکند تا آسیاباش را به او بفروشد و اتوبوسی بخرد.
کشمکش بالا میگیرد و وساطتها بینتیجه میماند. کمبود مسافر و کسادی کار باعث میشود که اقساط اتوبوس نعمتخان عقب بیفتد و هنگامی که فروشندگان اتوبوس برای ضبط اتوبوس مستعمل پا به ده میگذارند، نعمتخان با چوبدستی به سراغ کدخدا میرود و نمکزارش را طلب میکند. حیدرخان و اهالی روستا او را حمایت کرده و رودرروی کدخدا میایستند.
کدخدا نمکزار و آسیاب را پس میدهد و عداوت کهنه با ازدواج دختر نعمت با پسر حیدر به دوستی بدل میشود.
بر اساس این فیلمنامه، در سال 1364، فیلمی به کارگردانی یدالله صمدی به روی پرده رفت و برندهی چهار سیمرغ بلورین جشنوارهی فیلم فجر شد.