کتاب حفره، رمانی خواندنی از محمد رضایی راد، نویسندهی نامدار ایرانیست. در این رمان، ماجرای پسرکی عرب در جنوب خوزستان روایت شده که بهدنبال درگرفتن جنگ میان نیروهای ایرانی و عراقی، برای نجات جان خود با چالشهای عدیدهای مواجه میشود...
درباره کتاب حفره
محمد رضایی راد نامی آشنا برای دنبالکنندگان ادبیات روز ایران است. این چهرهی ادبی بیشتر به عنوان نمایشنامهنویس شناخته میشود. عمدهی نمایشنامههای درخشانی که از وی به روی صحنه رفته، توسط نشر بیدگل چاپ شده و به انتشار رسیدهاند.
رضایی راد با همین نمایشنامهها بود که برای خود نامی در میان اهالی ادب به هم زد و نوید ظهور نویسندهای پرتوان و مستعد را داد. با این همه، نمایشنامهنویسی تنها حوزهی مورد علاقهی محمد رضایی راد نیست. او همانقدر که در درامنویسی مهارت دارد، در نگارش داستان و رمان نیز تواناست. برای اثبات این مدعا، کافیست رمان حفره را در دست بگیرید و مطالعه کنید.
رمان حفره داستانی با محوریت دفاع مقدس است. البته واژهی «مقدس» در بسترِ بحث از این رمان اندکی گمراهکننده به نظر میرسد. چه، نزد رضایی راد هیچ امری که به جنگ و کشتار مربوط باشد، ولو دفاع از خاک، مقدس نیست. او در کتاب حفره به نوعی به تقدسزدایی از جنگ مبادرت ورزیده است.
از همین رو و از این حیث، میتوان کتاب رضایی راد را در نوع خود اثری ممتاز و استثنایی در ادبیات معاصر ایران دانست. (شاید تنها کتابی که از این نظر -از جنبهی تقدسزدایی از جنگ- قابل مقایسه با کتاب حاضر به نظر برسد، رمان سرزمین سوختهی احمد محمود باشد.)
باری، شخصیت اصلی و نقطهی ثقل داستان در کتاب حفره، یک پسرکِ ایرانیِ عربنژاد است. او که هنوز به سن عقل و تمیز نرسیده و از نیک و بد زندگی چندان چیزی نمیداند، به ناگهان با واقعیتی هولناک به نام جنگ مواجه میگردد. واقعیتی بس تیره و تار که جان او و عزیزانش را به طور جدی تهدید میکند.
پسرک برای فرار از چنگ سربازان متجاوزی که به خاک سرزمین او یورش آوردهاند، حفرهای در زیر زمین ایجاد میکند و ترسان و لرزان در دلِ آن پناه میگیرد. اما آیا پناهگاه او برای مدتی طولانی از نظرها محفوظ باقی خواهد ماند؟...
در همین حین که داستانِ پسرک و حفرهی کوچکش روایت میشود، ماجرای موش و گربهبازیِ قاتلی زبده و کارآگاهی خبره نیز نقل میشود. ماجرایی که در نهایت به طرزی شگفتانگیز به داستان پسرک پیوند میخورد.