ساموئل بکت برنده جایزه نوبل ادبی در کتاب دست آخر در قالب نمایشنامهای تک پردهای، ماجرای زندگی یک ارباب را به همراه خدمتکارانش شرح میدهد که گویی تنها بازماندههای جهان هستند و دچار رنجی عجیب شدهاند.
دربارهی کتاب دست آخر:
این نمایشنامه چهار شخصیت دارد.
ارباب خانه «هم» نام دارد که در طول زندگیاش گناهان زیادی را مرتکب شده است، اما اکنون نابینا شده و دیگر توان راه رفتن و ایستادن هم ندارد. «کلاو» خدمتکار اوست که از کودکی برایش کار میکند. «نگ و نل» نیز پدر و مادر «هم» هستند که آنها هم توانایی راه رفتن ندارند و معلولاند.
داستان نمایشنامه دست آخر (Fin de partie) مربوط به زمانی میشود که حیات بشری در اثر حادثهای نابود شده و تنها همین 4 نفر بازماندگان کرهی زمین هستند.
این کتاب سبکی مینیمالیستی دارد و به خوبی مواجه شدن انسان را با مرگ به تصویر میکشد. ساموئل بکت اولین بار نمایشنامه «دست آخر» را به زبان فرانسه به نگارش درآورد، سپس خودش آن را به انگلیسی ترجمه نمود. این اثر در کنار نمایشنامه در انتظار گودو از آثار شاخص این نویسنده پوچگرا به شمار میآید.
نکوداشتهای کتاب دست آخر:
- دست آخر، یک تجربهی نمایشی باشکوه است. (Sunday Times)
- تلفیقی از زیبایی، تصور، سرزندگی و طنزی زیرکانه. (New York Post)
- اگر «در انتظار گودو» را دوست دارید، این نمایشنامه را بخوانید. (Point
در بخشی از کتاب دست آخر میخوانیم:
هَم نوبتِ
(خمیازه میکشد.)
بازیِ منه.
(دستمال بازشده را در برابر خود میگیرد.)
خون بند بیار لعنتی!
(عینکش را برمیدارد، چشمها، صورت و عینکش را پاک میکند، دوباره عینک میزند، دستمال را تا میزند و ماهرانه در جیب بغل لباس خوابش میگذارد. گلویش را صاف میکند، سر انگشتانش را در هم چفت میکند.)
عذابی
(خمیازه میکشد.)
بالاتر از عذاب من هست؟ بیشک. قبلها. ولی الان؟
(مکث.)
پدرم؟
(مکث.)
مادرم؟
(مکث.)
س... گم؟
(مکث.)
اُه، حاضرم باور کنم به قدر چنین مخلوقاتی رنج میکشن. اما این یعنی رنجشون با من برابره؟ بیشک.
(مکث.)
نه، همهچیز
(خمیازه میکشد.)
مطلقه،
(مغرورانه.)
آدم هر چی بزرگتر پُرتر.
(مکث. با اندوه.)
و تهیتر.
(بینی بالا میکشد.)
کلاو!
(مکث.)
نه، تنها.
(مکث.)
چه رؤیاهایی! اون جنگلها!
(مکث.)
کافیه، وقتشه که تموم بشه، توی پناهگاه حتا.
(مکث.)
اما هنوز دودلم، توی... توی تمومکردنش دودلم. آره، همینه، وقتشه که تموم بشه اما هنوز
(خمیازه میکشد.)
توی تمومکردنش دودلم.
(خمیازه میکشد.)
خدا، خستهم، بهتره برم تو رختخواب.
(سوت میزند. کلاو بیدرنگ وارد میشود. کنار صندلی میایستد.)
تو هوا رو آلوده میکنی!