معمای مدرنیته
"معمای مدرنیته" اثری است به قلم "بابک احمدی" که در آن پیرامون موضوع مدنظر، 9 جستار را در کنار هم منتشر ساخته است. این جستارها به شیوهای نگارش شده و به چاپ رسیدهاند که هم به شکل جداگانه و هم در ارتباط با یکدیگر معنا مییابند و خواننده میتواند آنها را به تنهایی یا در کنار هم مطالعه کند. "بابک احمدی" که پیش از این نیز بحثهایی دربارهی این موضوع داشته، در کتاب "معمای مدرنیته"، صحبتهای پیشین خود را به روز کرده و موارد قبلی را نیز دنبال نموده است. اصولا تفکر و تحول، پرسشهای جدیدی را در ذهن خواننده و نویسنده رقم میزند که لزوم پاسخ دادن به آنها، در طول زمان ایجاد میشود و "معمای مدرنیته"، سوالاتی جدید را به همراه پاسخهای تمامعیار، پیرامون ارتباط مدرنیته با پندار هویت، انسانگرایی، فلسفهی اخلاق، متافیزیک، علمباوری، اخلاق و زندگی، دموکراسی، فلسفه و سیاست در بردارد.
"بابک احمدی" در "معمای مدرنیته" از مسیر مخالف این دوره عبور میکند و با اتکا بر گفتههای نیچه که علمباوری، خردباوری و آنچه به عنوان آزادی مدرن میشناسیم را مشکلساز میداند، در صدد است تا افقی جدید پیش روی خوانندگان ترسیم کند. به همین جهت نکتهی اساسی که زیربنای نگارش این کتاب را تشکیل میدهد، تلاش برای اندیشیدن به شیوهای دیگر است؛ چرا که کار فلسفه و تفکر نقادانه، همین آوردن اندیشهی نو به جای مشروع جلوه دادن اندیشههای پیشین است. "بابک احمدی" تلاش کرده تا از پس جستارهای این کتاب، "معمای مدرنیته" را برای خوانندگان باز کند و تقلبی بودن آن چیزی را که اغلب به جای زندگی به افراد معرفی میشود، به وسیلهی سطرهای این کتاب افشا کند.
صادق هدایت و مرگ نویسنده
در مقدمه ی این کتاب آمده است:
" این کتاب شامل دو بخش است: صادق هدایت و مرگ نویسنده مقاله درباره هدایت. اولی را هم به نیت نوشتن مقاله ای شروع معلوم شد که عرضه آن در حد یک مقاله کار را به ایجاز ما می کشاند این بود که به شکل تک نگاری (مونوگراف) کوتاهی درآمد البته می شد آن را تا حد یک کتاب بزرگ تر گسترش داد اما این مانت و اصرار معمول بنده به مختصر نویسی مغایرت می دانست.
بخش دوم کتاب مجموعه پنج مقاله است که همه جز مقاله دوم پیش از این در نشریات ادبی و فرهنگی به چاپ رسیده اند. ملاحظات گوناگون سبب شد که هر دو بخش کتاب با هم در یک جلد واحد منتشر گردند، اگرچه از جهات دیگری باید هر یک جداگانه به چاپ می رسید. اخیرا کتابی از اینجانب درباره زندگی، ادبیات و افسانه صادق هدایت به زبان انگلیسی منتشر شد. اما هیچ یک از نوشته های کتابی که در دست دارید صرفا تکرار مطالب آن کتاب، یا مطالب یکدیگر نیست، اگرچه بدیهی است که همه آنها برداشت و بینش اینجانب را درباره زندگی و آثار هدایت باز می تابند. و نیز بدیهی است که برخی نکات، تعبیرها، تحلیل ها و مأخذهای مشترک در آنها وجود دارد. "
اصول کارگردانی تئاتر
کتاب "اصول کارگردانی تئاتر" اثری از کاگردان و پژوهشگر "احمد دامود" است که نشر "مرکز" سالهاست آن را منتشر می کند. این کتاب مدت های زیادی است که به عنوان یکی از منابع اصلی کنکور کارشناسی در رشته های مرتبط به هنرهای نمایشی معرفی میشود. علاوه بر این نیز در دانشگاه های در رشته هایی چون بازیگری و کارگردانی نیز این کتاب به عنوان اولین کتاب های پیشنهادی به دانشجویان معرفی می شود. در ایران تعداد بسیار کمی از این چنین تالیفات در حوزه هنرهای نمایشی وجود دارد که با رویکردی مشخص به مساله کارگردانی تئاتر بپردازد. از این حیث احمد دامود یکی از چهره های برجسته تئاتر در این کتاب به طور خلاصه اما جامع به این مساله می پردازد. همانطور که گفته شد این کتاب به طور خلاصه اصول اولیه کاگردانی تئاتر را به هنرجویان معرفی می کند تا که بینش اولیه ای در خصوص این حرفه بدست آورند. این کتاب نثر روان و قابل فهمی دارد که برای علاقه مندانی که تحصیلات دانشگاهی ندارند نیز می تواند بسیار مفید و الهام بخش باشد. اصول اساسی کارگردانی تئاتر بر پایه مراجع و منابع معتبر این فن تشریح شده و کوشش شده است همه نکات و جزئیاتی که در به صحنه درآوردن هر نمایشی اهمیت دارند یادآوری شود و خواننده با یک یک مراحلی که از تصمیم به اجرای یک نمایش تا بالا رفتن پرده در برابر تماشاگر باید طی شوند آشنا شود
آشنایی با برتراند راسل
کتاب «آشنایی با برتراند راسل»، از مجموعۀ «آشنایی با فیلسوفان» است که توسط پل استراترن نوشته و بههمت نشر مرکز ترجمه شده است. این مجموعه سعی دارد تا با ارائۀ مدخلی از زندگی و ایدههای اصلی هر فیلسوف، باب ورودی باشد برای آشنایی و مطالعۀ بیشتر راجعبه آنان. کتاب «آشنایی با برتراند راسل» نیز که ذیل همین مجموعه بهچاپ رسیده است، شامل بررسی زندگینامه و نظریات مهم راسل، یکی از بزرگترین متفکران قرن بیستم است. این کتاب جنبههایی از زندگی و فلسفۀ راسل را پوشش میدهد:
1. زندگی اولیه و تحصیلات او و مشارکت او در حواریون کمبریج و عضویتش در انجمن مخفی روشنفکران؛
2. بررسی تلاشها و پژوهشهای پیشگامانهی راسل در منطق و ریاضیات، بهویژه نظریهی «انواع» او، همکاری او با آلفرد وایتهد در کتاب اصول ریاضیات و کشف پارادوکس مجموعهها؛
3. فلسفۀ زبان او و نظریهی توصیفات راسل که توضیح میدهد چگونه میتوانیم در مورد چیزهایی که وجود ندارند، مانند «پادشاه کنونی فرانسه» صحبت کنیم؛
4. معرفتشناسی و متافیزیک راسل و دفاعش از تجربهگرایی، واقعگرایی و اتمیسم منطقی، که بهطور کلی ادعاهای راسل دربارۀ اینکه «تمام دانش ما از تجربه ناشی میشود»، «واقعیتی عینی مستقل از ادراک ما وجود دارد» و «جهان متشکل از واقعیتهای بسیط و غیرقابل تقسیم است که میتواند با منطق تحلیل شود» را توضیح میدهد؛
5. اخلاق و فلسفهی سیاسی راسل و حمایت او از جنبشهای مختلف اجتماعی و سیاسی، مانند صلحطلبی، خلع سلاح هستهای، دموکراسی و حقوق بشر.
همچنین این کتاب، در آخر، فهرستی از منابع برای افرادی که میخواهند مطالعات بیشتری دربارۀ این فیلسوف داشته باشند ارائه میکند. با توجه به حجم کم و موجز بودن و از طرف دیگر، خصلت مقدماتی بودن، این کتاب میتواند هم برای خوانندگان عمومی که قصد آشنایی کلی با نظریات راسل را دارند مفید افتد و هم برای دانشجویانی که قصد ورود به اندیشۀ راسل را دارند کاربرد داشته باشد.
آشنایی با مارکس
نقد ویرانگر کارل مارکس از سرمایه داری و پیشنهاد او درباره ی کمونیسم به عنوان پاسخی به شکست های نظام سرمایه داری، بزرگترین ثمرات خود را در قرن بیستم با تشکیل دولت کمونیستی در اتحاد جماهیر شوروی به بار آورد. این سرمایه گذاری بزرگ اکنون به طور کامل شکست خورده است. با این حال، نیروی باور کمونیستی چشم انداز «عدالت در این زمین» را به تعداد بی شماری ارائه کرد. و نقد مارکس بر نسلهای متفکری که خود را مارکسیست مینامند، تأثیر گذاشته است.
پل استراترن در کتاب «آشنایی با مارکس» گزارشی مختصر و تخصصی از زندگی و عقاید مارکس ارائه میکند و تأثیر آنها را بر مبارزه ی انسان برای درک وجودش در جهان توضیح میدهد. این کتاب همچنین شامل گزیده هایی از نوشته های مارکس است و همچنین فهرست مختصری از کتاب های پیشنهادی برای کسانی که میخواهند ادامه دهند. و گاهشماری هایی که مارکس را در عصر خودش و در طرح وسیع تر فلسفه قرار می دهد. این کاوشهای مختصر و روشنگرانه ی بزرگترین متفکران ما، ایدههای آنها را به شیوهای سرگرمکننده و قابل دسترس زنده میکند. اندیشه ی فلسفی در این مجموعه کتاب ها رمزگشایی شده و تقریبا برای همه جامع و جالب می شود. هر کتاب به دور از تازگی، ارزیابی بسیار دقیقی از فیلسوف و آثار او است، و معتبر و به وضوح ارائه شده است. هر یک از این کتابهای کوچک این مجموعه که باب آشنایی را فلاسفه باز می کنند شوخ طبع و دراماتیک هستند و حس زمان، مکان و شخصیت را ایجاد میکنند.
Katherine A. Powers, Boston Globe در مورد این مجموعه می نویسد:
«.. من نمیتوانم به راه بهتری برای معرفی کسی به تمدن غرب بیاندیشم.»
سه رساله ی پیشانقدی
کتاب "سه رسالهی پیشانقدی" مجموعهای از آثار اولیهی ایمانوئل کانت، فیلسوف برجستهی آلمانی، است که پیش از نگارش آثار نقدی مشهورش به رشتهی تحریر درآورده است. این رسالهها نمایانگر تحول فکری کانت از دورهی ادبی و حکیمانه به دورهی فلسفی و نقدی او هستند.
این کتاب شامل سه رساله است که هر یک به دورهای خاص از زندگی فکری کانت اشاره دارند:
1. **کانت ادیب**: در این دوره، کانت به نگارش آثاری با سبک ادبی و شیوهای بازیگوشانه میپردازد. نمونهای از این آثار، کتابچهای با عنوان «مشاهداتی دربارهٔ احساس زیبایی و شکوه» است که در سال ۱۷۶۴ منتشر شد.
2. **کانت حکیم**: در این مرحله، کانت به موضوعات اخلاقی و انسانشناسی میپردازد و دیدگاههای خود را در زمینههایی مانند تفاوتهای جنسیتی، ازدواج، اقوام و نژادها مطرح میکند. این دوره نشاندهندهی دگردیسی تدریجی کانت در دههی ۱۷۶۰ است که او به میانهی عمرش میرسد.
3. **کانت فیلسوف**: در این دوره، کانت به تبیین دستگاه فلسفی خود میپردازد که بعدها در نقدهای مشهورش به اوج میرسد. آرای او در زمینهی اخلاق و انسانشناسی در گذر ایام تغییرات قابلتوجهی داشتهاند که در این رسالهها منعکس شده است.
این رسالهها نمایانگر مسیر پرپیچوخمی هستند که کانت برای رسیدن به نقدهای دو یا سه دههی بعدی خود پیموده است. مطالعه این آثار به درک بهتر تحول فکری کانت و چگونگی شکلگیری نظام فلسفی او کمک میکند. بهویژه، آرای او در زمینهی اخلاق و انسانشناسی، مانند نگاه او به زنان و مردان، زناشویی، اقوام و ملل، و نژاد، در گذر زمان تغییرات اساسی داشتهاند که در این رسالهها قابلمشاهده است.
این کتاب برای پژوهشگران حوزهی فلسفه، بهویژه علاقهمندان به فلسفهی کانت، منبعی ارزشمند است. همچنین، مطالعهی آن برای افرادی که به تاریخ تحول اندیشههای فلسفی در قرن هجدهم علاقهمند هستند، توصیه میشود.