هنر تئاتر
معرفی کتاب هنر تئاتر
هنر تئاتر مرکب است از چند هنر مختلف: ادبیات، نقاشی، موسیقی، هنر پلاستیک، معماری, و نیز دو فن دیگر که این مجموعه را کامل می سازد و آن دو عبارت است از فن روشنایی و فن ماشین سازی سن.سرو کار اصلی اکتور با ادبیات و هنر پلاستیک است و کار او از سه عامل ترکیب می گردد: سخن، حالت، جنبش.ما سخن و حالت را در بخشی و جنبش را رد بخش دیگر تشریح می کنیم و در پایان بخش دیگری به میزانسن اختصاص می دهیم.
زندهياد عبدالحسين نوشين در اواخر سال 1285 شمسى متولد شد. شش ماهه بود كه پدرش ملقب به سلطان الذاكرين به علت بيمارى درگذشت و يك ماه بعد از مرگ پدر، بيمارى وبا اين كودك را از داشتن مادر نيز محروم ساخت. عبدالحسين دوران كودكى خود را در منزل دايى خود گذراند و پس از طى تحصيلات ابتدايى در 1298 به همراه دايى خود به مشهد رفت و با وجود نوجوانى، داوطلبانه به گروه مبارزان طرفدار كلنل محمد تقى خان پسيان پيوست. در سال 1301 به تهران مراجعت كرد و وارد دبيرستان نظام شد ولى به دليل برخى مشكلات از آنجا استعفا داد و بقيه دوران دبيرستان را در «دارالمعلمين» كه تمام دبيرانش فرانسوى بودند گذرانيد و در سال 1307 ديپلم متوسطه را گرفت. عبدالحسين با وجود تنگناهاى فراوان در كودكىاش هميشه سرزنده، شيرين و دوستداشتنى بود و تمام اقوام همسال خود را با شوخىها، بازىها و نمايشهاى خود سرگرم مىكرد.
هیچکاک به روایت هیچکاک
این کتاب حاصل تأمل آلفرد هیچکاک است درباره زندگیاش، کارش و هنر سینما؛ مطالبی که در این کتاب آمده است یا مدتها از انتشار آنها گذشته، به راحتی در دسترس نبوده و یا در بعضی موارد فراموششده یا ناشناخته ماندهاند. گاتلیب در این کتاب منتخبی جدید از گفتگوها و مقالات این کارگردان بزرگ گردآوری کرده تا چشماندازی پرمایه از شش دهه فعالیت حرفهای او در دسترس علاقهمندانش قرار دهد؛ شش دههای که تاریخ سینما را تغییر داد.
هیچکاک در نوشتهها و گفتگوهایش از تجارب زندگی شخصیاش تا نظریههای انگیزنده او درباره تکنیکهای فیلمسازی و به طور کلی سینما را آورده است.
مطالب کنایهآمیز، اندیشمندانه و در عین حال به طور چشمگیری آموزنده و هوشیارانه این کتاب دربرگیرنده موضوعات بسیار ارزشمندی است که بر شناخت و قدردانی ما از این هنرمند بزرگ میافزاید؛ هنرمندی که دههها بعد از مرگش هنوز یکی از تأثیرگذارترین و معروفترین فیلمسازان جهان است.
پیشنهاد مترجم برای خواندن این کتاب این است که بهتر است مطالب ارزنده، مفید و آموزنده بخشهای کتاب ابتدا خوانده و سپس به مقدمههای آن رجوع شود.
اتوبوس
محمود دولتآبادی، یکی از قلههای قصهنویسی فارسی، اگر نه بهترین بیشک یکی از بهترین نویسندگان ایران است که در طول بیش از پنجاه سال حضور پر رنگ در فضای ادبی کشور آثار در خوری نگاشته است.
او که شش رمان، دو نمایشنامه، ده داستان بلند، یک سفرنامه و چندین مجموعه گفتوگو، مقاله و نقد در توشه دارد، با نوشتن سناریوی «اتوبوس» در سال 60 در حوزهی فیلمنامهنویسی نیز بختآزمایی کرد.
دولتآبادی بر اساس طرحی از داریوش فرهنگ و سوسن تسلیمی، قصهی مردی را نوشت که در یکی از روستاهای کرمان اتوبوسی میخرد و مشغول کار میشود. اما پس از مدتی یکی از اهالی روستا رقیباش میشود.
اهالی روستا به دو گروه بالادهی و پاییندهی تقسیم شدهاند. سرکردهی پاییندهیها نمکزارش را به کدخدا که به دشمنی بین دو گروه دامن میزند میفروشد و یک اتوبوس مستعمل میخرد تا با آن مسافرکشی کند.
ورود اتوبوس به روستا کار گاریچی بالادهیها را کساد میکند و اختلافها بیشتر میشود. در این میان کدخدا سرکردهی بالادهیها را ترغیب میکند تا آسیاباش را به او بفروشد و اتوبوسی بخرد.
کشمکش بالا میگیرد و وساطتها بینتیجه میماند. کمبود مسافر و کسادی کار باعث میشود که اقساط اتوبوس نعمتخان عقب بیفتد و هنگامی که فروشندگان اتوبوس برای ضبط اتوبوس مستعمل پا به ده میگذارند، نعمتخان با چوبدستی به سراغ کدخدا میرود و نمکزارش را طلب میکند. حیدرخان و اهالی روستا او را حمایت کرده و رودرروی کدخدا میایستند.
کدخدا نمکزار و آسیاب را پس میدهد و عداوت کهنه با ازدواج دختر نعمت با پسر حیدر به دوستی بدل میشود.
بر اساس این فیلمنامه، در سال 1364، فیلمی به کارگردانی یدالله صمدی به روی پرده رفت و برندهی چهار سیمرغ بلورین جشنوارهی فیلم فجر شد.
بوطیقای ژیژک
کتاب « بوطیقای ژیژک » شامل چهار مقاله نسبتاً مفصل از ژیژک است که به بررسی چهار رکن اندیشه این فیلسوف انتقادی معاصر در حوزه فلسفه ، روانکاوی ، سیاست و سینما میپردازد . نویسنده این کار را از خلال ترجمه متن کامل این چهار مقاله کلیدی ژیژک و شرحی بر هر کدام از آنها انجام داده و مفاهیم مغلق فلسفی را به مدد رسانه سینما و با استفاده از گفتمان روانکاوی سادهتر و قابل فهمتر میکند . در واقع نوعی به کارگیری مفاهیم عامهپسند در تشریح مطالب فلسفی . اسلاوی ژیژک در اوایل دهه ١٩٧٠ همراه دیگر همفکرانش به گروهی از اندیشمندان فرانسوی مانند لاکان ، دریدا ، آلتوسر و فوکو علاقهمند شدند و شروع به ترجمه و انتشار افکار آنان کردند . سه قطب اصلی دستگاه تحلیلی ژیژک سه اندیشمند اروپایی یعنی هگل ، مارکس و لاکان است . ژیژک فیلسوفی رادیکال است که پارادایمهای ژاک لاکان در روانکاوی ، هگل در فلسفه و کارل مارکس را در سیاست در دستگاه فکری منحصر به فرد خود ترکیب کرده و پیچیدگی ذاتی آنها را با آوردن مصداقهایی از فرهنگ عامه و سینما سادهتر کرده است .
سینمای دیوید لینچ
تحلیلی بر پایه اندیشه های فروید، لاکان و هگل این کتاب به نقد و بررسی فیلمهای بلند دیوید لینچ از منظر روانکاوی لاکانی میپردازد و از آنجایی که به همه فیلمهای لینچ پرداخته است بسیار کتاب ارزشمندی است که به گونهای جامع و با رویکردی منسجم سینمای لینچ را به روانکاوی و فلسفه پیوند داده است.
این کتاب در جهان انگلیسیزبان نیز مورد استقبال قرار گرفته و نقدهای مثبتی بر آن شده است. تاد مکگوان دست به اکتشافی برانگیزاننده از غرابت و فانتزی در آثار پیشگامانه دیوید لینچ میزند. او به مطالعه مهارت لینچ در تلفیق امر عجیب با امر عادی میپردازد تا بر ماهیت شگفت بهنجاری تأکید کند.
از هالیوود غالباً به دلیل تحریف واقعیت و ارائه فانتزیهای واقعگریز انتقاد میشود، اما در فیلمهای لینچ فانتزی به ابزاری بدل میشود که تماشاگر آن را به ایجاد رابطهای انقلابی با دنیا ترغیب میکند. سینمای دیوید لینچ تلاشی است برای کنار آمدن با عدم تناسب موقعیت دیوید لینچ در سینمای معاصر و پیوند دادن این عدم تناسب با وجه زیباشناختی فیلمهایش.
نور در تئاتر
نور از جمله عناصر هنری و تخصصی تئاتر است که به نظر نویسنده کتاب تا کنون به راستی و به جد در ایران به آن پرداخته نشده است. نویسنده معتقد است نقش نور بسیار گسترده و قدرتمند است.کتاب یادشده حاصل سی سال تجربه عملی و نیز مطالعه و تحقیق نویسنده درباره تئاتر و نور است. سهم شناخت تحلیلی و مفهومی و نیز طراحی نور و هنر نورپردازی نسبت به سهم نگاه فناورانه و فنی بسیار زیاد است. می توان در پیشگفتار کتاب با انگیزه هایی که نویسنده را به نگارش متن برانگیخته آشنا شد. شناخت تئاتر به صورت آکادمیک و شناخت نور در تئاتر به صورت علمی و عملی شرایط مناسبی برای نویسنده فراهم آورده است تا بتواند به درستی پاسخهای جامعی برای پرسشهای کنجکاوانه دانشجویان، کارگردانان؛ نویسندگان، طراحان تئاتر و بازیگران داشته باشد. وجود پیوستها، فهرست منابع و واژه نامه از جمله مزایای این کتاب به حساب می آید. پیوستها شامل پیوست اول گفتگـو با دکتـر علی رفیعی، کارگـردان و طراح صحنـه، پیرامـون نورپردازی در تئاتر، است. این گفتگــو درخصوص اهمیت انسان و تفکر و احساس او در مقابل اهمیت تکنولوژی و پیشرفت آن است. پیوست دوم به تصاویر و جلوه های ویژه و شابلونهای نورپردازی و فرمهای مخصوص نورپردازی می پردازد و پیوست سوم صحنه هایی از اجراهای گوناگون است که در آن تصاویر رنگی از نورپردازیهای مختلف با تفسیرهای تحلیلی و مفهومی و شرح کامل نورپردازی برای هر تصویر آورده شده است. سخن پایانی نویسنده همه صداقت و عشق او را به نور و نورپردازی در تئاتر به نمایش می گذارد.