معرفی کتاب خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی
فصل «اربابی و بردگی« (یا خدایگانی و بندگی) از کتاب پدیدارشناسی روح، بیشک یکی از تأثیرگذارترین و پرمناقشهترین فرازهای فلسفهی هگل است که برای اندیشهی پساهگلی، از نظریهی سیاسیـاجتماعی مارکس گرفته تا روانکاوی لکان، الهامبخش بوده است. دیوید شرمن در کتاب حاضر مشخصاً به مواجههی سه متفکر متأخر فرانسوی (ژرژ باتای، ژیل دلوز و ژاک لکان) با ایدهی خودـآگاهی هگلی و بهویژه مبحث ارباب و برده میپردازد.
پدیدارشناسیِ روحدانشِ پدیدارشونده را عرضه میکند و میبایست جایگزینِ تبیینهای روانشناسانه یا همچنین مباحث انتزاعیتر دربارهی بنیانگذاریِ دانش شود. این اثر تمهید برای علم را از نظرگاهي موردِ ملاحظه قرار میدهد که بهوسیلهی آنْ این تمهیدْ نوعی فلسفهی تازه، جالبِ توجه و نخستین علمِ فلسفه است. این اثر قالبهای مختلفِ روح را در مقام منزلگاههای یک راه دربرمیگیرد، راهي که از طریقِ آنْ این روح به دانشِ محض یا روحِ مطلق بدل میشود. از این رو، در بخشبندیهای اصلیِ این علم، بخشهایي که دوباره به چندین بخش تقسیم میشوند، آگاهی، خودآگاهی، عقلِ مشاهدهگر و کنشگر، خودِ روح، بهمنزلهی روحِ اخلاقی عرفی، فرهیخته و اخلاقی، و نهایتاً بهمنزلهی روحِ دینی در صورِ مختلفاش، موردِ ملاحظه قرار میگیرند. غنای نمودهای روح، غنایي که در نظرِ اول آشوبناک به نظر میرسد، در این اثر به قالبِ نظمي علمی درمیآید که این نمودها را بر حسبِ ضرورتشان نمایش میدهد. امورِ ناکامل خود را در این نظمِ علمی منحل میکنند و به امورِ والاتري برمیگذرند که حقیقتِ قریبشاناند. آنها حقیقتِ فرجامینشان را ابتدا در دین و سپس در علم، بهمثابهی نتیجهی کلِ این فرایند، مییابند.
برگرفته از آگهی پدیدارشناسیِ روح،
احتمالاً به قلمِ هگل، منتشرشده در روزنامهی بامبرگ، ۲۸ ژوئن ۱۸۰۷.
پدیدارشناسی روح - انتشارات نی