“کتاب برتر حوزهی علوم اجتماعی (تألیف) در جشنوارهی مهرنامه در میان ۷۰ کتاب برگزیده از کتابهای سال ۱۳۹۴ به انتخاب داوران و مشاوران علمی مهرنامه
آیا خلقیات ما ایرانیان ضعفهایی دارد؟ در پاسخ به این سؤال ۹۶ درصد از جامعهی آماری متشکل از اعضای هیئت علمی و گروهی از نخبههای کشور پاسخ مثبت دادهاند. آنها مشکل را در ضعف فرهنگ کار جمعی، انتقادپذیری، رودربایستی، عدم شفافیت، خودمحوری، غلبه احساسات بر خردورزی، رواج دروغ و رفتارهای غیرقابل پیشبینی برشمردهاند.
آنها عوامل معرفتی، کاهش سرمایههای اجتماعی، ساختار دولت، مناسبات دین و دولت، نوع آموزههای دینی، پرحادثهبودن تاریخ، مناسبات تولید و ساختار اقتصادی و کشمکش نخبگان را بر خلقیات ایرانی مؤثر دانستهاند و برای حل این مشکل آموزش مداوم، برنامههای توسعهی فرهنگی و اجتماعی، وضع قوانین خوب، تقویت اجتماعات محلی و نهادهای عمومی، ایجاد رفاه و فقرزدایی، توسعهی سیاسی و اصلاح نهاد دولت را پیشنهاد دادهاند.
در این کتاب خلقیات ایرانیان، ضعفها و راهحلهای رفع آن با نگاهی علمی مورد واکاوی و مطالعه قرار گرفته است.”
ما ایرانیان (ویراست دوم - زمینهکاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی) - انتشارات نی
معرفی کتاب چگونگی رشد و فروپاشی اقتصاد (یک داستان اقتصادی)
چگونه دولتها میتوانند بدون داشتن درآمد خرج کنند؟
به چه دلیل برخی کشورها ثروتمند و برخی فقیرند؟
راه درمان رکود اقتصادی چیست؟ پسانداز بیشتر یا مصرف بیشتر؟
علل بهوجود آمدن تورم چیست؟
به چه دلیل گرفتن ماهی با دستان خالی تا این حد مشکل است؟
کتاب چگونگی رشد و فروپاشی اقتصاد با استفاده از تصاویر کارتونی، طنز و داستان، مفاهیم پیچیدهی مربوط به رشد اقتصادی و نظام پولی را شرح میدهد. نویسندگان کتاب، پیتر شف و آندرو شف مبانی رشد اقتصادی، موارد استفاده از سرمایه، ماهیت ویرانگر وامهای مصرفی، علل تورم، اهمیت تجارت خارجی، پسانداز، ریسک و بسیاری از مهمترین اصول علم اقتصاد را شرح میدهند. داستان کتاب ممکن است ساده و سطحی بهنظر برسد ولی شما را به یک درک عمیق از چگونگی رشد اقتصاد و دلایل فروپاشی آن میرساند.
چگونگی رشد و فروپاشی اقتصاد (یک داستان اقتصادی) - انتشارات نی
معرفی کتاب نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک (به انضمام موردی از شبادراری)
نویسنده در این کتاب به شرح تفصیلی و تحلیل جلسات روانکاوی دختربچّهای پنجسال و نیمه میپردازد که از شبادراری شکایت دارد. کرامت مولّلی نیز که سوپرویزیون این روانکاوی را بهعهده داشته در مقدّمهی خود به بحث در مورد اصول و قواعدی میپردازد که میبایستی در روانکاوی کودکان به کار گرفته شوند. این تأملات حاصل بیش از چهل سال کار بالینی با اطفال است و نشان میدهد که روانکاوی کودک تا چه حدّ پیچیده بوده مستلزم سالها تجربه و رعایت اصولی است که در صورت اهمال از آنها تمام ظرایف و زیروبمهای حیات نفسانی کودک نادیده گرفته خواهند شد.
با مطالعهی کتاب حاضر درمییابیم که کار بالینی با اطفال روش بالینی خاصّی است که به لحاظ مدیریّت جلسات بهمراتب امری حادّتر از روانکاوی افراد بزرگسال میباشد. چرا که هرگونه غفلتی از اصول مترتّب بر آن روانکاوی را تا سطح مشاوره و روانشناسی معمولی تنزّل داده خلاصی از عوارض (سمپتُمها) را جانشین درک و فهم راستینِ عالم کودک و ضمیر ناآگاه او خواهد کرد.
نظری اجمالی به اصول و قواعد بالینی در روانکاوی کودک (به انضمام موردی از شبادراری) - انتشارات نی
روانکاوی امروزه در ایران همچو بازار شامی است که نمیتوان در آن غثّ و سمین را از هم تشخیص داد. بسیارند که تحت نام روانکاو بیش از آنکه به آلام روحی دردمندان بپردازند به سوداگری مالی و امیال نازل خود نظر دارند. نویسنده نخست بر آن است تا شرایط ملّیـفرهنگیِ یکچنین پدیداری را بلحاظ تاریخی مورد تأمّل قرار داده در افق آن خاصّه به نسبت مخدوش اصحاب قلم با امر خطیر زبان بپردازد. چراکه امروزه زبان فارسی مشوب به رابطهای تصنّعی و مملو از ترکیبات «مندرآوردی» است که هم از زبان کوچه و بازار بدور افتاده و هم از زبان آباء و اجدادمان.
زبان کتاب که حاصل تحقیقات و تجارب حرفهای نویسنده در زمانی نزدیک به نیمقرن میباشد حاکی از آنست که مفاهیم روانکاوی را نمیتوان بمثابه کالاهای لوکسی دانست که گوئی مستقیماً از فرنگ وارد شدهاند. حالآنکه روانکاوی طیّ طریقی است صادقانه که دور از هرگونه تمسک به عقل و خردی خشک و بیروح موجب آگاهی قلبی فرد نسبت به سرگذشت، معضلات روحی و حیات باطنی خود میگردد.
کتاب حاضر طرحی است مقدّماتی جهت تدوین دایرةالمعارفی جامعتر که به مفاهیم روانکاوی پرداخته پیدایش، سوابق، تحوّل تاریخی و بخصوص وجه بالینی آنها را مورد مطالعه قرار دهد.
دایرةالمعارف روانکاوی فروید ــ لکان (جلد اول: الف) - انتشارات نی
باید اعتراف کرد که از زمان فروید بدینسو رابطهی هنر و روانکاوی رابطهای توأمان تنگاتنگ و معضل بوده است. همهکس میداند که هریک از این حوزهها رهآوردهای بینظیری برای دیگری داشته، اما گاهی روانکاوی متهم شده که چنان به شرح احوال هنرمندان پرداخته و نظریات بالینی خود را بیمحابا بر آثار هنری و ادبی اعمال کرده که لاجرم از درک مفهوم اثر هنری یا نسبت آن با دغدغههای اساسی حوزهی زیباشناسی درمانده است. آیا چنین است؟ بهراستی، لکان، که بیتردید شیفتهی هنر آوانگارد است اما همزمان در دل نظریهای کار میکند که علیرغم انقلابیبودن روحی کلاسیک دارد، در باب تلقی جدید از اصطلاح «اثر هنری» چگونه میاندیشد؟ مهمتر از آن، اساساً وجه اشتراک پرسشهای نظریهی هنر و پرسشهای بالینی روانکاوی چیست و این دو عرصه در کدام نقاط به یکدیگر میرسند و اصلاً چرا؟
نویسنده بیآنکه درصدد تحمیل این پرسشها به روانکاوی باشد، با شوروشوقی وافر به عالَم شگرف نظریات فروید و لکان سفر کرده و سفرنامهی او اینک مقابل روی دانشجویان هنر، رهروان روانکاوی و هنرمندان علاقهمند قرار گرفته است. کتاب حاضر البته نقشهی راهی برای گامهای بعدی نیز ارائه میکند. بدین امید که خوانندگان در انتها بهراحتی دریابند که برای مطالعهی دغدغههای پژوهشی خود دقیقاً به کدام متن یا سمینار مراجعه کنند.
حد تقریر (لکان، هنر و ادبیات) - انتشارات نی
معرفی کتاب فراتر از مرزهای آموزشی (چگونه مدارس میتوانند فرزندان ما را برای رویارویی با چالشهای آینده آماده کنند؟)
این کتاب، روایت تجربههای نابی از حرکت یک نظام آموزش از سنتی به معمولی (پداگوژیک) است. محتوای این اثر عمدتاً حاصل تجربههایی است که نویسندگانش در مدرسهی جورج وبسترِ کانادا در آنها دخیل بودهاند و همچنین تجربههایی که در سایر مدارس شهر و کل نظام آموزشی شکل گرفته است. پنجرهای کوچک به تحولاتی که حرکت از نظام نخبهگرا به نظام آموزش معمولی را در مدارس کانادا رقم زده است و بخش کوچکی از تلاشهایی که در کانادا در همکاری بین حکومت، نهاد آموزش عمومی، مدرسه و خانواده شکل گرفته تا نظام آموزش عمومی بهگونهای آرام اما مستمر، به نیازهای واقعی و طبیعی دانشآموزان نزدیک شود… در این کتاب میبینیم که بازیگران حوزهی آموزش چقدر آرام و مصمم پیگیر تحولات بودهاند و چگونه با مشارکت اجتماعی مسئولانه، از پسِ حل مسائل مهم بهخوبی برآمدهاند. همچنان که میبینیم در مسیر این تحولات چه مقاومتی از طرف خانوادهها و سایر نهادهای مدنی بوده و چگونه آن مقاومتها آرامآرام و با گفتوگو حل شده است. درواقع این کتاب پنجرهی امیدبخشی به سوی امکانپذیری تحول میگشاید.
فراتر از مرزهای آموزشی (چگونه مدارس میتوانند فرزندان ما را برای رویارویی با چالشهای آینده آماده کنند؟) - انتشارات نی
معرفی کتاب اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران (بازخوانی مطالعات مجید تهرانیان در حوزههای توسعه، فرهنگ و ارتباطات)
میان تاریخ سیاسی جنبشها و انقلابها و تاریخ اجتماعی توسعه و پیشرفت در ایران، همسرشتیها و پیوندهایی استوار برقرار است. هر دو دسته از این تلاشها در فضایی انتزاعی و دور از عوامل و شرایط اجتماعی و تاریخی و فرهنگی و سیاسی ایران شکل نگرفته و نمیگیرند و هر دو تحت تأثیر مسائل پیشینی و پسینی و مزمن و جدید بوده و هستند. پس مطالعهی تاریخی توسعه و سیاست در ایران مطالعهای توأمان و بههمپیوسته است که «مسئلهی ایران بهمثابهی جامعهی در حال گذار» در کانون آن قرار دارد. مسئلهای که اگرچه کلی و مبهم است اما از ظرفیت گفتوگو بر سر کم و کیف موضوع برخوردار است. حوزهی ارتباطات و توسعه بهعنوان حوزهای «مسئلهبنیاد» و «میانرشتهای» که جوهر آن گفتوگو و رویارویی سازنده میان اندیشهها و تجربههاست به این موضوع اهتمام ویژه داشته و دارد و فضل تقدم در این کار با مرحوم دکتر مجید تهرانیان است که، پس از اخذ مدرک دکتری اقتصاد سیاسی از دانشگاه هاروارد و ورود به ایران در سال ۱۳۵۳، با تأسیس «پژوهشکدهی علوم ارتباطی و توسعهی ایران» به مطالعات علمی و ملی در این زمینه سامان داد. او از میان تحقیقات مختلف نتیجه گرفت که «آن راهبرد توسعهای که اولویت را به گسترش ظرفیتهای انسان و نهادهای اجتماعی بدهد، از راهبردی که پیشینگی را به توسعهی ظرفیتهای تولیدی میبخشید مؤثرتر و انسانیتر عمل میکند.» این کتاب مهمترین پژوهشها و مطالعات دکتر تهرانیان را برای نخستینبار منتشر و بررسی میکند، اما فراتر از آن به تحولات جدید جامعهی ایرانی و مسئلهی توسعه و ارتباطات در ایرانِ امروز نیز میپردازد.
اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران (بازخوانی مطالعات مجید تهرانیان در حوزههای توسعه، فرهنگ و ارتباطات) - انتشارات نی