کوچه پریدخت
ببین روشنکجان، این کوچهای که الآن آسفالت شده، قبلاً خاکی بود، کوچه پریدخت. این جوب آبی که این وسط ساختن و خشکه، قبلاً نبود، اما یک راهآب باریک بودش که میرفت ته این پارکی که قبلاً خاکی بود و ما توش گُلکوچیک بازی میکردیم. اون ساختمون شیشهای که میگی شبیه ساختمونهای فضاییه، قبلاً یه خونه آجری بود که توش حوض داشت و چند تا درخت انجیر و خرمالو، درست کر خونه بغلیش، همون آجریه رو میگم، اون خونه رسولایناست، شیشهاییه هم خونه ماست.
قدیما، خیلی سالای پیش توی اون زمین خاکی، بچههای محل وول میخوردن. فوتبال بازی میکردیم، تیلهبازی، هفتسنگ، دخترا لیلی بازی میکردن. اما حالا که پارک شده و این همه وسیله هم توش داره، پرنده هم پر نمیزنه. اون موقعها عصر که میشد رسول با سنگ میزد به شیشه ما، میپریدیم توی کوچه میرفتیم تو اون زمین خاکی و تا شب که با کتک و داد و دعوا میکشیدنمون تو خونه، بازی میکردیم. بابای رسول مغازه عطاری داشت، اون مغازهای که اونجاست و کرکرههاش پایینه، همونه. بزرگتر که شدیم با رسول هفتهای یه بار میرفتیم سینما، یه فیلم میدیدیم و تا یه هفته بعدش هزار بار جای هنرپیشههاش بازی میکردیم. از فیلمای فارسی گرفته تا «وسترن» و هندی و «بروس لی». خلاصه هر چی که بود. کمکم من شدم عشق فیلم، هفتهای چند بار میرفتم سینما و بعدش میاومدم واسه رسول تعریف میکردم.
تا … دُمل
تا... دمل مجموعه داستانی مشتمل بر ١٨ داستان کوتاه است. موضوع اصلی بیشتر داستانها گیر کردن شخصیتها در یک موقعیت و تقلا کردنشان برای رهایی از آن موقعیت یا تسلیم و سازگاری است. موقعیتهایی که از گذشته در خاطر شخصیتها باقی مانده یا در زمان حال وضعیت روانی شخصیتها را به چالش میکشاند: «بهشان گفتم همین اتاق را میخواهم، از خدایشان بود، فوری قبول کردند. اینقدر که این اتاق از آنها دور است هم برای من بهتر است هم برای آنها. حالا دیگر یک ماه عسل واقعی خواهند داشت.» نام مجموعه داستان «تا...دُمل» از داستانی با همین نام از مجموعه حاضر برگرفته شده و سیر تکامل ذهنی شخصیت داستان را تا بلوغ فکری آن که دمل نماد آن است، به صورت یادداشتهای روزانه به روایت میکشاند. نمادسازیهای شخصی، سادگی روایت و تجربه فرمهای مختلف داستانی از ویژگیهای این مجموعه است.
قطار در حال حرکت است
این مجموعه از ١٦ داستان کوتاه تشکیل شده است. با موضوعهای متنوع که بیشتر آنها مربوط به زندگی شهری و زنان کارمند است. «طوری نشسته بودیم تو قطار که انگار قطار در حال حرکت است. همه ما همینطور، آرام تکانتکان میخوردیم. فنجان چایم را پر کرده بودم و هر چند دقیقه دستم حرکت میکرد و چای سر ریز میشد. انگار به خاطر حرکت چرخها در ریل بود.» نگاهم میکند. میگویم: چه بنویسم؟ دلگیر نگاهم میکند. مثل همان باری که در خواب دیده بودمش، پیکرهای روشن با موهایی بلند. پیکرهاش زن بود، بیآنکه زن بودنش پیدا باشد، گفت: تنهاییام را چطور مینویسی؟ گفتم کسی که نمیتواند عاشق شود تنهاست!» «ایستاده هم میشود خوابید!» نام یکی دیگر از داستانهاست: زن از ته اتوبوس با صدای بلند گفت: آقا چراغهای این قسمت رو خاموش کن!» زن با صدای بلندتری گفت: حالا چه جوری بخوابم؟
پیکر فرهاد
رمان معروفی، صدا و پیکر و عاطفه و مقام زن را به او بازمیگرداند. رلف اشپنلر ـ تاگ اشپیگل متن، یک تکگویی بلند از زن تابلو نقاشی است. نامهی عاشقانهی تردیدآمیزی است برای معشوِ که مانند «اولیس» جیمز جویس در آن حال و گذشته درهم میآمیزند. زود دویچه سایتونگ گفتگوی او با دو چهره مهم ادبیات فارسی، هدایت و نظامی، یک بار دیگر نشان میدهد که گفتمان ادبی ــ که در واقع همواره بحثی عاشقانه است ــ بدون وجود زن به عنوان واسطه قابل درک نیست. کتی سارنگین ـ بازِلر سایتونگ
بیراههای در آفتاب
به مرد نگاه کردم. دهانش تکان می خورد. گردنم را کج کردم. انگشتان لخت دخترک تکان می خورد. گل های قالی موج می خوردند و کش می آمدند. "یک، دو، سه،...." مگس سیاهی دور سرم می چرخید. من می خواندم: "خوبان پارسی گو. بخشندگان عمرند." کسی داشت نفس نفس می زد و عاطفه و عرفان نخودی می خندیدند. دهان مرد هنوز تکان می خورد. به دخترک نگاه کردم. او عاطفه بود که محکم به پدرش چسبیده بود.
درختم دلشوره دارد
« خوابم نمیبَرَد . دیشب هم خوابم نبرد . هنوز به صداهای اینجا ، نور اینجا و تنگی فضایش عادت نکردهام . دیوارهای دور و برم چنان به هم نزدیکند ، دستهام چنان سرد است و قلبم زیر فشار و سنگینی ناشناس چنان کند و بیصدا میزند که میترسم مرده باشم . . . . نمردهام ، نفس میکشم و میتوانم چشمهام را باز و بسته کنم . پلکهام که سنگین میشود و روی هم میافتد ، مردی از پشت بلندگو با فریاد کسی را صدا میزند . انگار چرخگوشت روشن شده است . » داستانی در ٢٣ فصل روایت دردناک نویسنده از ماجرایی است که مخاطب را تا انتها با خود میبرد .
« مگر نمیخواهی خبرنگار بشوی ؟ باید دستت روان بشود . ورز بیاید . » خندیدم . یعنی چه ؟ مینشینم و سرم را به دیوار تکیه میدهم . به شیوا نگاه میکنم . شب سومی است که مینشینم ، سرم را به دیوار تکیه میدهم و نگاهش میکنم . کار دیگری ندارم ، جز نگاه کردن و فکر کردن . فریده خرّمی داستان نویس و مترجم است . پیش از این مجموعه داستان « پسرخاله ونگوگ » را نوشته و « لیزی دهن زیپی » و « قصههای شاهزاده خانم » را برای نوجوانان ترجمه کرده است .
زمان منفی
« زمان منفی » داستانی است بر اساس یک تئوری فیزیک . بر اساس تئوری نسبیت انیشتین اگر با سرعت نور وارد یک سیاهچاله فضایی بشویم زمان در جهت منفی حرکت میکند . حالا در این داستان شخصیتهای اصلی ، ابتدا در یک زمان منفی زندگی میکنند و قهرمان اصلی در پیری از مرگ متولد میشود و با به عقب رفتن در زمان ، شخصیتها جوان میشوند و شخصیت اصلی به مرور ، دوران پیری ، بزرگسالی ، جوانی ، نوجوانی ، کودکی و جنینی را پشت سر میگذارد و سرانجام در دنیای واقعی که زمان مثبت است متولد میشود . از اینجا به بعد تمام وقایع زمان منفی در زمان مثبت با جزئیات بیشتری تکرار میشود و قهرمان داستان بر پایه قدرت اختیار ، بعضی از سرنوشتهای خود را تغییر میدهد .
گاهی اوقات ، شاهد رخدادن اتفاقی در زندگی خود هستیم که احساس میکنیم این اتفاق قبلاً برای ما رخ داده است و آن را تجربه کردهایم . این یک پدیده کاملاً ذهنی است ، که هنوز ریشه آن مشخص نیست و در « زمان منفی » تکرار آنرا شاهدیم که نویسنده در آن این پدیده را به خاطرات زندگی پیش از تولد نسبت داده است . در پایان داستان شخصیت اصلی دوباره صحنه مرگ را به وضوح میبیند و اینبار در یک زمان مثبت میمیرد .
اين برف کي آمده
فکر کردم براي تو هم جالبه. امروز اينو خوندم. ميدونستي فقط ما آدما نيستيم که با مُردهها زندگي ميکنيم؟
الان داشتم ميخوندم که شمپانزهها هم مُردههاشون رو با خودشون نگه ميدارن و اينور و اونور ميبرن. ميدوني هم گروهي زندگي ميکنن و هم گروهي حرکت ميکنن.
وقتي يکيشون ميميره، بقيه ولش نميکنن. مُرده رو با خودشون اينور اونور ميبرن. ميگن فيلها هم مُردههاشون رو فراموش نميکنن.
هر وقت از کنار استخونهاي فيل مردهاي رد ميشن، پا سست ميکنن و واميستن.
گاهي هم برميگردن به اونجايي که يکي از فيلها مُرده. واميستن کنارِ جاي خاليش. ميگن فيلهايي رو ديدن که وايساده بودن کنار جايي خالي يا کنار تکه استخوني و داشتن گريه ميکردن.
ـ از متن کتاب ـ