حدیث های خیالی
۱. معرفی بیست حدیث خیالی که در مجمعالبیان آمده است بدینصورت که قول ابوجعفر طبری مفسّر معروف اشتباهاً بهعنوان حدیث ابوجعفر امام محمّد باقر(ع) معرّفی شده است. در این بیست مورد قولی که شیخ طوسی در تبیان از ابوجعفر طبری نقل کرده است طبرسی صاحب مجمعالبیان توهّم کرده است که مقصود از ابوجعفر امام محمّد باقر(ع) است و نظر طبری را بهعنوان حدیث امام معصوم در مجمع آورده است و این اشتباه بهتفسیر نورالثّقلین و المیزان و کتابهای دیگر نیز منتقل شده است.
۲. آیه «ماکانَ لِنَبیٍّ اَنْ یکونَ لَهُ اَسْری حَتّی یثْخِنَ فِیالْاَرْضِ» اشتباه تفسیر شده و مفسّران عموماً گفتهاند: معنای آیه این است که که آنچه در جنگ بدر انجام شد که از بعضی اسیران به دستور پیامبر(ص) فدیه گرفتند و آزاد کردند و بعضی را بیفدیه آزاد کردند این کار نامشروعی بود و حکم خدا این بوده است که همه اسیران قتل عام شوند. در این کتاب روشن شده است که هرگز حکم خدا این نبوده است که اسیران قتل عام شوند.
۳. در تفسیر آیه «اُحِلَّ لَکمْ لَیلَةَالصِّیامِ اَلرَّفَثُ اِلی نِسائکمْ...» اکثریت قریب بهاتفاق مفسران گفتهاند: اوّل حکم خدا این بود که در ماه رمضان اگر کسی افطارنکرده میخوابید سحری خوردن بر او حرام میشد و باید گرسنه روزه بگیرد تا اینکه کارگری افطارنکرده خوابش برد و بیسحری روزه گرفت و فردا درحین کلنگزدن از شدّت ضعف بیهوش افتاد و بهدنبال این حادثه با نزول آیه مزبور این حکم پرمشقّت نسخ شد. در این کتاب ثابت شده است که این مطلب حقیقت ندارد و این آیه حکمی را نسخ نکرده است.
۴. مفسران عموماً گفتهاند: قرآن دو بار نازل شده است: یکبار بهطور یکپارچه به بیتالمعمور در آسمان نازل گشته و بار دیگر تدریجاً در مدّت بیست سال به رسول خدا(ص) وحی شده است. در این کتاب ثابت شده است که قرآن فقط یکبار آنهم تدریجاً در مدّت بیست و سهسال بر رسول اکرم(ص) نازل شده است و نزول قرآن به بیتالمعمور افسانهای بیش نیست.
۵. فقهای شیعه به استناد یک حدیث جعلی آیه ۳۳ مائده (آیه محاربه) را به اسیران جنگی مربوط کرده و گفتهاند: آن دسته از اسیران که قبل از ختم جنگ دستگیر میشوند باید قتل عام شوند. در این کتاب ثابت شده است که این مطلب حقیقت ندارد و مدرک آن فقط یک حدیث جعلی از یک راوی دروغگو است و فقها فریب این راوی کذّاب را خورده و بهاجماع چنین فتوای ظالمانهای را صادر کردهاند!
دین و ساختار اجتماعی
معرفی کتاب دین و ساختار اجتماعی
خصیصۀ مهم این کتاب, که آن را از کتابهای مبانی جامعهشناسی دین متمایز میسازد, این است که بحثهای آن گامی فراتر از بحثهای مقدماتی مطرح در جامعهشناسی دین است. از این رو, بُعد تحلیلی کتاب بر بحثهای مربوط به شرح آراء جامعهشناسان و یا طرح اولیه موضوعات مورد بحث در جامعهشناسی دین غلبه دارد. در اغلب مقالات کتاب از دیدگاهها و مفاهیم متعددی برای تحلیل و تبیین پدیدههای دینی استفاده شده است, که این میتواند ذخیرۀ نظری بسیار خوبی را برای جامعهشناسان, تحلیلگران اجتماعی و دیگر علاقمندان به این مباحث فراهم کند.
اديان آسيايي
کتاب حاضر از به هم پيوستن سه گفتار مستقل دربارة اديان آسيايي در عهد باستان است که حاصل چندين سال پژوهش و کاوش ژرف زندهياد استاد مهرداد بهار ميباشد.
گفتارهاي اين دفتر در وهلة نخست براي بهرهمندي دانشجويان تاريخ اديان فراهم گرديده است، اما بيگمان همة دوستاران فرهنگ ايران و جويندگان جواهر اديان آسيايي را تشنگي فرو خواهد نشاند
زيرا هر چند جستار مزبور بيشتر جنبة مَدْرسي دارد، اما از ديدگاههاي بسيار نو و بديع، بهويژه در گفتار نخست، بهرهمند و تراويدة ذهن خلاّق و نوگراي استاد فقيد است.
آشوویتس یکتا؟
در سال 1986، اختلافی بین مورخ ارنست نولته و فیلسوف یورگن هابرماس درگرفت که بخشهای وسیعی از جمهوری فدرال آلمان را به حرکت درآورد و امروزه نیز تأثیر خود را ادامه میدهد. در مرکز بحث در آن زمان، این سوال مطرح بود که آیا آشویتس یک رویداد تاریخی منحصر به فرد است که تمام ابعاد قبلی تجربه بشری را منفجر کرد یا خیر. با توجه به این واقعیت که سوالات مربوط به تکینگی آشویتس و اهمیت هولوکاست برای هویت آلمان پس از جنگ هیچ یک از موضوعیت خود را از دست نداده است، نویسندگان مشهور 25 سال پس از "مشاهده تاریخی" بین ارنست نولته و یورگن هابرماس به بررسی می پردازند.
حق الناس (اسلام و حقوق بشر)
حق الناس در جامعه ما واژه ای مانوس است. هر مسلمانی،بلکه هر ایرانی با عباراتی از این قبیل آشنا است:این حق بر حق الله مقدم است یا بدون ادای حق الناس رضایت خداوند به دست نمی آید یا توکل حق الناس برگردن دارد. مقبول نمی افتد یا اولین شرط مروت و تدین رعایت این حق است.در جامعه ای که به دلایل متعددی با افراط و تفریط خو کرده و برداشتی قشری،تنگ نظرانه و خشن از آئین پیامبر رحمت (ص) سودای وکالت تام الاختیار از دین خدا را در سر می پروراند،. با این سودای خام بندگان خدا را از دین او می رماند؛و از سوی دیگر با رویکردی عکس العملی از آنچه بوی دین و ایمان می دهد می گریزد و بر این باور است که دردهای این جامعه نسخه شفا بخشی جز تجدد و تقلیل رو به حذف نقش دین در حوزه عمومی ندارد،دیندارانه و مومنانه اما نوگرایانه از حقوق بشر دفاع کردن را نه مکلف سنتی بر می تابد،نه شهروند لائیک این قلم ضمن احترام به هر دو جریان بر این باور است که اندیشه سوم که منتقد دو جریان پیش گفته سنتی رسمی و لائیک است،نیز حق حیات دارد و یک سینه سخن برای گفتن و البته گوشی هم برای شنیدن.
مکتب در فرایند تکامل
کتاب مکتب در فرایندتکامل، نوشته گرانسنگ استاد گرانقدر دکتر سیدحسین مدرسی طباطبایی بی تردید یکی از اثرگذارترین آثار در زمینه تاریخ تشیع در قرون اولیه ، در سالهای اخیر است که به گونه ای چشمگیر مورد استقبال پژوهشگران و اهل تحقیق و مطالعه در ایران قرار گرفته است. این کتابتوانسته است پاسخگوی شایسته ای به ابهامات و زوایای ناروشن تاریخ تحول اندیشه تشیع در نخستین سده های شکل گیری آن باشد. با گذشت چندین سال از نخستین چاپ این اثر، همچنان جایگاه خود را در میان آثار پر فروش حفظ کرده و کتاب به چاپ های متعددی رسیده است.
در قلمرو آفتاب
در كتاب در قلمرو آفتاب ، تاریخ ادبیات ایران از زمان((كوروش)) تا ابتدای مشروطیت ذیل چهار فصل بررسی میشود : ((از كوروش كبیر تا تسلط مسلمانان))، ((دوره خلافت عباسی))، ((استیلای مغول)) و ((ایران معاصر)) .مولف پس از معرفی كتیبههای به جای مانده از شاهان هخامنشی در نقش رستم و تخت جمشید، موضوعاتی نظیر ظهور زرتشت، ورود اسلام به ایران و حمله مغول توجه كرده و تاثیر هر یك از این حوادث را بر ادبیات ایران بررسی میكند .كتاب با ذكر وضعیت ادبی ایران در آغاز مشروطیت پایان میگیرد .مولف در این اثر ضمن برآوردن مثالهای متعدد برای آثار مختلف، درباره سبك شعرا و نویسندگان ایران اظهار نظر كرده و به ارزشگذاری آثار آنها میپردازد .گفتنی است در مواردی این آثار با آثار مشابه غربی مقایسه شده است .در پایان نمایه و كتابنامه ضمیمه گشته است