معرفی کتاب عبور از تحکیم (واکاوی علل انشعاب دفتر تحکیم وحدت؛ با مقدمهی عباس عبدی)
روایت فراز و فرود تحکیم، حکایت نسلی است که تاوان اشتباهاتش را دیگری نداد. نسلی که هرگز به حق خود نرسید و در بحبوحهی سیاست متلاطم ایران گم شد. با وجود این، بدون تردید، تجربهی دفتر تحکیم وحدت یکی از ارزشمندترین تجربیات سیاسیــتشکلیلاتی ایران معاصر است. مجموعهی حاضر سعی دارد روایتی منصفانه، بیغرض، و البته نه بیطرف، از عوامل ساختاری و گفتمانی انشعاب دفتر تحکیم وحدت در اسفند ۱۳۸۰ ارائه دهد. در این مجموعه سعی شده است تا با افراد و جریاناتی که در سالیان گذشته به روایت خود از این حوادث نپرداختهاند گفتوگویی صریح و انتقادی انجام شود. این مجموعه ماحصل حدود یکصد و چهل ساعت مصاحبه و گفتوگوی تفصیلی با بسیاری از فعالان دانشجویی دفتر تحکیم وحدت و بسیاری از تحلیلگران و صاحبنظران این حوزه است؛ مجموعهای که صرفاً گامی در جهت شناخت ماهیت تحولات یکی از مهمترین مقاطع تاریخ معاصر و بازخوانی یکی از تأثیرگذارترین تشکلهای سیاسی ایران است.
عبور از تحکیم (واکاوی علل انشعاب دفتر تحکیم وحدت؛ با مقدمهی عباس عبدی) - انتشارات نی
بسیاری از پژوهشگران تاریخ فرانسه بر این باورند که بازگشت نظام سلطنت به کشور، در پی سقوط ناپلئون، حاصلی جز ناکامی نداشته است، اما نویسندهی کتاب، پملا پیلبیم، استاد تاریخ فرانسه در دانشگاه لندن و رئیس انجمن مطالعات تاریخ فرانسه، بر این گمان است که بهرغم ایام پرالتهاب سالهای ۱۸۴۸-۱۸۱۴، فرانسه از ثبات و انسجام قابل توجهی بهرهمند بود. در این دوران، سه پادشاه بر سر کار آمدند، اما ساختار نهادینی که ماحصل سالهای انقلاب (۱۸۱۴-۱۷۸۹) بود، پابرجا باقی ماند و رجال گذشته به سلطهی خود بر مقدرات کشور ادامه دادند. این دوره همچنین شاهد سربرآوردن جریانهای سوسیالیستی و فمینیستی، انجمنهای سیاسی متنوع و همچنین نشریات پرخوانندهای بود که فضای حاکم بر جامعهی فرانسه را، فارغ از مناسبات حکومتی، با تعاریف تازهای آشنا کرد.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
سرنوشت به دنبالم بود؛ «چون دیوانهای تیغ در دست» به خلاف همسالانم، تسلیم آن نشدم. هر غروب پاییز از بلندای تکدرخت تناور روستایمان چشم به افقهای دوردست و بیانتهای کویر دوختم و به آواز درونم گوش فرا دادم؛ آوازی که مرا به «انتخاب» فرامیخواند. پس انتخاب کردم؛ فقر و بیپناهی را با شکیبایی تاب آوردم، از رنج و زحمت کار شانه خالی نکردم، سر در کتاب فرو بردم و بر همهی تباهیهای محیط اطرافم شوریدم…
این قصهی سرگذشت من است تا ۱۸ سالگی.
از کنار قبر کمالالملک گذشتم و پا به دورن مقبرهی عطار گذاشتم. به محض ورود، چشمم به سنگنبشتهای کهن افتاد که بر سر مزارِ عطار به حال ایستاده نمایان بود. سنگنبشتهی سیاه و کهن گویی مرا در خود کشید و به ژرفای تاریخ فرو برد. لحظهای حس کردم کسی که در آن گور آرمیده از اجداد من است؛ رگ و ریشهی من است؛ هویت من است؛ خود من است! احساس غنا و نشاط و آرامشی ابدی و مطلق کردم. غرق در این احساس از مقبره بیرون زدم. اردیبهشتماه بود. سبزهها رسته، گلها شکفته، شکوفهها بردمیده و درختان سبزفام سر به آسمان داشتند و مرغان و بلبلان بر فراز آنها از نغمه و آواز غوغایی به پا کرده بودند. زیر سایهی صبحگاهی درختان گام زدم و سر به آسمان زلال و آبی داشتم. وصف آن حال لطیف و نشاط و شکوه آن از توانم خارج است.
چهار مقالهای که در این کتاب میخوانید هریک بهنوعی مشکلات تاریخی توسعهی اقتصادی و سیاسی ایران را بررسی میکند. فقدان امنیت برای مالکیت خصوصی و در نتیجه عدم انباشت سرمایه در دست بخش خصوصی، انحصار ثروت و قدرت اقتصادی در دست حکومتها که خود به انحصار قدرت سیاسی میانجامید و سرعت و شدت تحولات سیاسی و اجتماعی که جامعه را از چهارچوب قانونی باثبات که لازمهی رشد و توسعهی اقتصادی است محروم میکرد، در دو مقاله اول بررسی میشود. تلاش برای استقرار قانون و نظم قانونی که به انقلاب مشروطه انجامید و علل ناکامیها و کمبودهای این جنبش مضمون مقالهی سوم است و در مقالهی چهارم که به معنایی دنبالهی مقاله سوم است شرحی از زندگی و آثار ملکالشعرای بهار میخوانیم که از کوشندگان راه مشروطه بود و انسانی فرهیخته و آزادیخواه و متجدد که میکوشید در فضای بسته و خطرخیز دیکتاتوری در عین وفادارماندن به آرمانهای خود از تندرویهای ویرانگر بپرهیزد و در محیطی که کمتر کسی هوادار اعتدال و خرد بود به اعتدالی خردمندانه برسد.
ایران جامعه کوتاه مدت (و سه مقاله دیگر) - انتشارات نی
رکس پوپ، رئیس سابق گروه مطالعات تاریخی و انتقادی دانشگاه پلیتکنیک لانکاشر، در این کتاب شرح میدهد که جنگهای نیمهی اول قرن بیستم ــ جنگ بوئرها و دو جنگ جهانی اول و دوم ــ به چه نحو بر ساختارهای سیاسی و اجتماعی جامعهی بریتانیا تأثیر گذاشت. جمعی معتقدند که این تأثیرات هدایتشده و حاصل سیاستهای دولتی بوده است، اما گروهی دیگر بر عوامل پیشبینیناپذیر جنگ تأکید میکنند. جنگ هم زمینهساز تحولاتی اساسی در حوزهی بهداشت، آموزش، صنایع و همچنین وضعیت رفاهی و شغلی زنان و کارگران شد و هم طرز تلقی دولتها و مردم را دربارهی ضرورتهای اجتماعی تغییر داد.
مجموعهی «کارگاه تاریخ» بهپشتوانهی تحلیلهای دقیق و اسناد معتبر، پرتوی تازه بر رویدادهای مهم و مناقشهبرانگیز جهان، از اوایل عصر مدرن تا امروز، میاندازد. این کتابها بیش از پنج دهه منبع اساسی دانشجویان و پژوهندگان تاریخ بوده است که اینک بهتدریج در اختیار خوانندگان فارسیزبان قرار میگیرد.
کتاب حاضر اطلسی از تاریخ منطقهی ایران است که از تأسیس پادشاهی ساسانی (حدود ۲۲۰ م) شروع میشود و با استیلای اعراب مسلمان (حدود ۶۷۰ م) به پایان میرسد. حکومت ساسانی که در پی حکومت یونانیزبان سلوکی و حکمرانی نامنسجم اشکانی روی کار آمد، دورهی پیشرفت دوبارهی تمدن و فرهنگ ایران است. در این دوره مذهب زرتشتی تدوین و تبدیل به مذهب دولتی ساسانی شد. پادشاهی ساسانی طولانیترین حکومت ایران و از تأثیرگذارترین دورههای آن است. این کتاب اطلس تاریخی است. یعنی وقایع این دوره به شکل مجموعهای از نقشههای تاریخی ارائه شدهاند. هر نقشه با متن نسبتاً کوتاهی همراه است که در آن وقایع تاریخی مهم آن دوره را شرح میدهد. برای خوانندهای که با تاریخ این دوره آشنا نیست این کتاب پیشدرآمدی برای مطالعات دقیقتر است و برای خوانندهی آشنا با تاریخ این دوره چهبسا مکمل مناسبی برای مطالعات تاریخیاش باشد. نمایش وقایع و حوادث تاریخی روی نقشه به درک بهتر بعد مکانی این حوادث کمک میکند و تداخل و تأثیر متقابلشان را بر یکدیگر نشان میدهد. رضا فرنود متولد ۱۳۴۳ شهر مشهد است. از دانشگاه پاریس دکتری بیوشیمی دریافت کرده و هماکنون پژوهشگر دارویی بالینی در رشتهی قلب و عروق است.