مبانی آموزش و پرورش در دوره پیش از دبستان
از دیرباز جایگاه ارزشمند کودک در هر جامعه، فرهنگ و تمدن در پرتو توجه و تفکر نسبت به نیازهای او مشخص شده است.
آموزش و پرورش در دوران اولیه کودکی رشته پرمایه و جذابی است. داستان شکل گیری و تحول آن حاصل اندیشه های پرمغز انسانهایی است که برای ارتقاء و بهبود زندگی کودکان سراسر دنیا گام هایی مؤثر برداشته اند.
شناخت نیازها و حمایت از حقوق کودکان در هر جامعه، با شناخت و آگاهی از تاریخ و اندیشه های گذشتگان و تجربه های آموزشی حال در ادبیات، هنرها و علوم هر جامعه و مهرورزی آیندگان نسبت به آنان پدیدار می شود
بدون تردید، مبانی آموزش و پرورش کودکان از این دانش زیبا نشئت می گیرد.
منابع یادگیری در تعلیم و تربیت
گسترش روزافزون و سریع علم و شاخه های متعدد آن ایجاب می کند آموزش و پرورش به جای تأکید بر یاد گرفتن «چه چیز»، «چگونه» یاد گرفتن را آموزش دهد.
در این شیوه دیگر معلم تنها منبع یادگیری انگاشته نمی شود و آموزش با منابع متعدد و متنوع صورت می گیرد. این کتاب با هدف آشنایی با انواع منابع یادگیری و کاربرد آن در فرایند یاددهی - یادگیری و نیز توانایی طرح تجارب یادگیری مبتنی بر کاربرد منابع آن، تألیف شده است.
نویسنده دلیل اصلی خود را برای تألیف این کتاب، در وهله نخست نبودِ منبع برای این درس و سپس آشنایی با منابع مختلف یادگیری و توسعه و ترویج آن بیان داشته است.
روش شناسی مطالعات برنامه درسی
اعتبار و وزن رشته های علمی و تخصصی را می توان با توجه به ساختار دانشی و ساختار روشی آنها محک زد؛ رشته های دارای وجاهت اکادمیک برتر در این دو جنبه از قوام بیشتری برخوردارند.
رشته مطالعات برنامه درسی هم از این قاعده مستثنی نیست.
این رشته به رغم اینکه هنوز ممکن است به دلیل جوانی، ابعاد هویتیِ بارز و برجسته و مورد توافق جهانی نداشته باشد، اما به سرعت جای خود را در حوزه معرفتی مادر، که علوم تربیتی است، باز کرده و توسعه قابل توجهی هم در سطح دانشگاه های جهان و هم ایران پیدا کرده است.
بنا بر قاعده پیش گفته، پاسداشت این موقعیت و دوام آن نیازمند تنقیح هرچه بیشتر هویت دانشی و هویت روشی آن است.
کتاب روش شناسی مطالعات برنامه درسی تنها اثری است که تنقیح هویت روشی رشته را هدف قرار داده و از این نظر جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است.
بدون شک ادموند شورت، پدیدآورنده اثر، که از سرآمدان این رشته به شمار می آید، با خلق این اثر گام خلاق و هوشمندانه ای در راستای تحکیم پایه های علمی رشته و تثبیت هویت آن برداشته است.
فهرست :
پیشگفتار سر ویراستار
آشنایی با پروفسور ادموند سی. شورت
پیشگفتار پدیدآورنده
گفتار مقدماتی: فهم پژوهش برنامه درسی
فصل اول: پژوهش فلسفی: تحلیل مفهومی
فصل دوم: کاوشگری فلسفی: نقد توسّعی
فصل سوم: پژوهش فلسفی: جُستار نظرپردازانه
فصل چهارم: پژوهش تاریخی: روایت داستانهای واقعی
فصل پنجم: کاوش علمی: تبیینها و حدود
فصل ششم: پژوهش قومنگارانه: درک فرهنگ و تجربه
فصل هفتم: پژوهش روایی: تجربههای داستانشده
فصل هشتم: پژوهش زیباشناسانه: نقد هنر
فصل نهم: پژوهش پدیدارشناختی: ادراکات زیست ـ جهانی
فصل دهم: پژوهش هرمنوتیک: تصور هرمنوتیک و متن تربیتی
فصل یازدهم: پژوهش نظریهای: مؤلفهها و ساختار
فصل دوازدهم: پژوهش هنجاری: ابعاد و دیدگاهها
فصل سیزدهم: پژوهش انتقادی: پارادایمی در خدمت جنبش اجتماعی یا عمل رهاییبخش ...
فصل چهاردهم: پژوهش ارزشیابی: سنجش موقعیتی
فصل پانزدهم: پژوهش تلفیقی: سنتزپژوهی
فصل شانزدهم: پژوهش معطوف به عمل فکورانه: هنرهای برنامهریزی
فصل هفدهم: پژوهش در عمل (کنشپژوهی): اقدام مبتنی بر مطالعه
فصل هجدهم: کلام آخر: تأملات پایانی
آشنایی اجمالی با نویسندگان فصول مختلف
چاپ سوم با بازنگری در ترجمه بوده است
نظارت و راهنمایی آموزشی
نظارت و راهنمایى آموزشى از وظایف مهمى است که براى اداره نظام آموزشى ضرورت دارد و هدف اصلى آن اصلاح و بهبود وضع آموزشى است. در نتیجه نیاز به آن در همه زمینه هاى مربوط به فعالیت هاى تدریس و یادگیرى، اجتناب ناپذیر است. نگارش کتاب حاضر بر این فلسفه استوار بوده است که یکى از مهم ترین و اساسى ترین مسئولیت هاى مدیر مدرسه یا راهنماى آموزشى، اصلاح پیوسته فرایند تدریس و یادگیرى به منظور نیل به اهداف آموزشى است و هدف از تدوین آن آشنا کردن خوانندگان با مجموعه اى از دانش و معرفت در مورد نظارت و راهنمایى آموزشى است. انتظار مى رود که با استفاده از مطالب این کتاب، دانشجویان و خوانندگان بتوانند تا حدودى دانش و بینش لازم را درباره نظارت و راهنمایی آموزشى کسب کنند. به علاوه مدیران مدارس و راهنمایان آموزشى نگرش جدیدى نسبت به اهمیت و ضرورت نظارت و راهنمایی آموزشى در آموزش و پرورش و همچنین رهنمودها، راهبردها، و کاربردهاى آن در مدارس پیدا کنند تا بدین وسیله بر فرایند و نتایج آموزش و پرورش دانش آموزان تأثیر بگذارند. لازم به ذکر است با اینکه درس نظارت و راهنمایى آموزشى از دروس پیش بینى شده در برنامه مصوب دوره کارشناسى و کارشناسى ارشد رشته علوم تربیتى شاخه مدیریت آموزشى و کارشناسی راهنمایى و مشاوره است، تقریباً هیچ گونه منبع معتبر فارسى در این زمینه وجود نداشت و تهیه و تألیف کتابى که پاسخگوى نیازهاى دانشجویان باشد، به شدت احساس می شد. در واقع کتاب حاضر، نتیجه اولین تلاش براى تألیف اثرى در زمینه نظارت و راهنمایى آموزشى است.
کودکتان با رفتارش چه میگوید
مزیت زندگی در عصر کنونی این است که درباره هر موضوعی انبوهی از مطالب و اطلاعات شخصی وجود دارد. مشکل اینجاست که ما همیشه نمیدانیم کجا میتوانیم این اطلاعات را پیدا کنیم یا به چه کسی میتوانیم اطمینان کنیم. بویژه اینکه وقتی نوبت به ترتیب فرزندان میرسد این مشکل خصوصاً درد سر ساز میشود. هرکسی اولین درس خود را درباره تربیت فرزند، در کودکی فرا میگیرد. آن هم با حضور افرادی که به او توجه کافی دارند و او را تربیت میکنند و پرورش میدهند.
هر کسی با توجه به دوران کودکی خود، و حساساتی قوی و تئوریهای خاص خودش را درمورد این که کودکان به چیزهایی نیاز دارند یا ندارند استخراج میکند. خیلی از افراد در این باره کاملاً ناآگاهند ولی با این حال افکاری قوی در مورد آن دارند. وقتی افراد خودشان پدر و مادر میشوند کاملاً به وسیله این اطلاعات محاصره شدهاند، گویی جامعه مشتاق است که فوراً مفید فایده باشد و در مورد چیزهایی که همیشه برای والدین تکان دهنده است، به آنها اطمینان ببخشد ولی احتمالاً افراد نسبتاً محتاط با وجود تمام این اطلاعات همان کاری را میکنند که اکثر مردم طی سالیان انجام میدادهاند.
این کتاب به ما نشان میدهد که ما مجبور به انتخاب نیستیم، ما میتوانیم از آنچه بهترین متخصصان به ما میگویند استفاده کنیم و شگفت زده شویم که ما قبلاً چقدر آگاه بودیم.
روش تدریس پیشرفته
در این اثر مؤلف سعى کرده است تدریس مهارت ها و راهبردهاى تفکر را در خلال تدریس محتواى علمى دروس مختلف و نه جداى از آنها مطرح کرده و مورد بحث و تمرین قرار دهد. چارچوب ها و راهبردهاى ارائهشده در این کتاب سرمشق مفیدى براى تدریس منظم مهارت ها و توانایی هاى تفکر و نیز تجزیه و تحلیل سازههایى که تفکر را شکل می دهند، در فرایند تدریس محتواهاى مختلف آموزشى است. اگر چه به قول توماس ادیسون «هیچ کارى ماهیتاً خوب نیست، مگر اینکه براى فرد مفید و راضى کننده باشد».
وقتی کودکتان می گوید نه
نویسندگان این کتاب در بیست سال گذشته سفرهای زیادی کردهاند تا به والدین بیاموزند که چگونه فرزندان خود را بدون داد و بیداد و یا حتی کتک تربیت کنند، چگونه ویژگیهای مادرزادی فرزندانشان را پرورش دهند و چگونه یاد بگیرند که والدینی آموزگار باشند.
در طول راه هزاران پدر و مادر، پدربزرگ و مادربزرگ، معلمان و پرستاران کودک از آنها خواستند تا روشهای کاربردی آسانی فراهم کنند تا به آنها در برانگیختن کودکانشان به همکاری کمک کند. این نویسندگان در درجه اول نیاز به این کتاب را در دنیای شتابزده و پریشان امروزه که روی لذت فوری تمرکز دارد، مشاهده کردند، آنها به وضوح دیدند که مردم با فشار دکمهای کانالهال تلویزیونی و ماهوارهای را عوض میکنند تا آخرین اخبار را به دست آورند، بازیهای کامپیوتری، تهیه غذای سریع توسط مایکروفر و...
پس تعجبآور نیست که در این زمان والدین بیشتر و بیشتری مشاهده شوند که انتظار دارند فرزندانشان فوری با آنها همکاری کنند و وقتی کودکان پاسخ سریع نمیدهند، والدین به نق زدن، شرمنده کردن، احساس گناه دادن، تطمیع و تهدید فرزندانشان با کتک یادیگر اشکال خشونت پناه میآورند. این روشها ممکن است کودکان را مجبور به انجام دادن خواسته والدینشان بکند ولی در نهایت اراده کودکان را تخریب میکند و عصبانیت و مقاومت به وجود میآورد. کودکان همکاری میکنند چون میترسند که همکاری نکنند. نتایج زیانبار این روشها در این کتاب توضیح داده شده است