مهارتهای آموزشی و پرورشی: جلد اول
در فرایند فعالیتهای آموزشی، معلمان و مدیران مدارس عناصر اصلی و کلیدی تحول نیروی انسانی محسوب می شوند.
بنابراین باید از کارایی و اثربخشی لازم برخوردار باشند
معلمانی کارآمد و اثربخش اند که با نظریه ها، مبانی، اصول و روشهای تعلیم و تربیت آشنا باشند، و با بینشی هنرمندانه و اقتضایی محیطی را فراهم سازند که به جای انتقال اطلاعات و تحمیل اندیشه، احساس امنیت، شایستگی، خودکنترلی، و خودتحولی را در دانش آموزان تقویت کنند تا آنها بتوانند شخصاً معمار تعلیم و تربیت خود باشند. طراحان و مجریان برنامه های درسی نیز باید باور کنند که در عصر انفجار اطلاعات معلمان تنها منبع و انتقال دهنده دانش و معرفت علمی نیستند.
عوامل زیادی در انتقال دانش و شکل گیری اندیشه نسل جوان مؤثرند. بنابراین آنها باید طراح، مدیر و جهت دهنده فعالیتهای آموزشی باشند.
نقش آنها باید سازمان دهی، راهنمایی و تسهیل گری فعالیتهای آموزش باشد نه صرفاً انتقال اطلاعات و دانش علمی. براساس چنین باوری بود که سالها پیش تصمیم به نگارش و تألیف کتاب مهارتهای آموزشی و پرورشی گرفته شد.
این کتاب در سال 1382 پس از یک دهه انتشار به دو جلد تحت عنوان: مهارتهای آموزشی و پرورشی (جلد اول)، مهارتهای آموزشی (جلد دوم) که از نظر محتوا وجوه مشترکی نیز داشتند چاپ و ارائه بازار گردید.
استقبال خوب همکاران و دانشجویان سبب شد دوباره با نگاهی نو به سازمان دهی و ویرایش آن پرداخته شود. در بازنگری جدید مطالب مشترک و تکراری دو کتاب کاملاً حذف و جلد اول با عنوان مهارتهای آموزشی و پرورشی (روشها و فنون تدریس) چاپ شده است، و جلد دوم نیز با عنوان مهارتهای آموزشی و پرورشی (نظریه ها و الگوهای تدریس) پس از بازنگری تجدید چاپ خواهد شد.
جلد اول شامل سه بخش و یازده فصل است که این فصول کاملاً بازنگری و بازنویسی شده و مطالبی در حوزه یادگیریهای الکترونیک به آن افزوده شده است.
مبانی نظری تکنولوژی آموزشی
تکنولوژی آموزشی مانند تکنولوژی در هر یک از شاخه های علمی دیگر، شامل دو جزء اصلی است: جزء نرم افزاری (محتوایی): شامل روشها، دستورالعملها، الگوها، راهبردها، طبقه بندیها و ...؛ جزء سخت افزاری: شامل ابزار، وسایل، دستگاهها و رسانه ها.
این دو جزء مکل یکدیگرند و بدون یکی از آن دو، تکنولوژی آموزشی کامل نخواهد بود.
انتقال تکنولوژی نیز باید این دو جزء را با هم در بر داشته باشد تا تکنولوژی به صورت کامل منتقل شود.
کتاب حاضر دارای چهار فصل است. فصل اول کلیاتی درباره تعریف آموزش، تعریف تکنولوژی آموزشی و تاریخچه است.
در فصل دوم پس از بررسی چند نمونه از الگوهای آموزشی - که برای موقعیتها و محیطهای مختلف ارائه شده است - درباره تحلیل موضوع یا تحلیل آموزشی بحث شده است که از مباحث بسیار مهم در طراحی و تهیه برنامه های آموزشی و از اولین گامهایی است که باید تکنولوژیست آموزشی بردارد.
تنظیم یا طراحی نظام مدیریت که پیش بینی و سازماندهی کارها و فعالیتهای محوله به یک گروه تکنولوژیست آموزشی است نیز در آخر فصل دوم ارائه شده است.
فصل سوم به « طراحی» اختصاص دارد. این فصل درباره تعیین و طبقه بندی هدفهای آموزشی از دیدگاههای مختلف بحث می کند که حاصل این طبقه بندیها، به منزله مواد خام اولیه برای طراحی آموزشی ارائه می شود.
طراحی آموزشی از بُعد خرد و کلان، طراحی انگیزه های آموزش، انتخاب رسانه آموزشی در تعیین راهبردهای یادگیری به ترتیب عنوانهای مباحث دیگر فصل سوم را تشکیل می دهد.
در فصل چهارم یک الگوی عام برای ارزشیابی انواع برنامه های آموزشی بررسی می شود و در پایان همین فصل، الگوی پیشنهادی مطرح می شود. کتاب برخوردار از جدول، نمودار و شکلهای رنگی است.
مبانی طراحی آموزشی
کتابی که هم اکنون پیش روی شما قرار دارد مباحث اصلی و کلی در طراحی آموزشی یا مبانی آن را ارائه می دهد. با مطالعه این کتاب ، شما خواهید توانست با طراحی آموزشی بیشتر آشنا شوید و جغرافیای علمی آن را بهتر درک کنید.
این کتاب به طور تخصصی شما را برای طراحی آموزشی براساس الگوی خاص آماده نمی کند، لیکن معرفی و طرح الگوهای طراحی آموزشی فرایند و عناصر طراحی آموزشی را برای شما به شیوه های مختلف به تصویر می کشد.
از سوی دیگر به سبب طرح مباحث نوین در آموزش از جمله یادگیری الکترونیکی، کتاب حاضر می کوشد مباحث سودمندی در این زمینه تدارک ببیند.
پس از مطالعه این کتاب شما خواهید توانست با مفاهیم اساسی، جایگاه، سیر تاریخی، عناصر، فرایند، و الگوهای طراحی آموزشی آشنا شوید و تا اندازه ای از آنها در طراحی آموزش استفاده کنید.
بدون شک تسلط در طراحی آموزشی نیازمند مطالعه کتابهای بیشتری است که مباحث این کتاب را به طور کاملاً تخصصی مورد بحث قرار می دهد.
مطالعه کتاب حاضر به متخصصان علوم تربیتی به ویژه طراحان آموزشی و متخصصان فناوری آموزشی، کارشناسان آموزش در سازمانها و مراکز مختلف آموزشی، دانشجویان رشته علوم تربیتی، کارآموزان دوره های تربیت معلم، معلمان و مربیان، و همه کسانی که به طریقی با طراحی آموزش سرو کار دارند، توصیه می شود.
برای کسانی که قصد دارند با دانش پایه و چهارچوب طراحی آموزشی آشنا شوند، مطالعه این کتاب سودمند خواهد بود.
مبانی آموزش و پرورش در دوره پیش از دبستان
از دیرباز جایگاه ارزشمند کودک در هر جامعه، فرهنگ و تمدن در پرتو توجه و تفکر نسبت به نیازهای او مشخص شده است.
آموزش و پرورش در دوران اولیه کودکی رشته پرمایه و جذابی است. داستان شکل گیری و تحول آن حاصل اندیشه های پرمغز انسانهایی است که برای ارتقاء و بهبود زندگی کودکان سراسر دنیا گام هایی مؤثر برداشته اند.
شناخت نیازها و حمایت از حقوق کودکان در هر جامعه، با شناخت و آگاهی از تاریخ و اندیشه های گذشتگان و تجربه های آموزشی حال در ادبیات، هنرها و علوم هر جامعه و مهرورزی آیندگان نسبت به آنان پدیدار می شود
بدون تردید، مبانی آموزش و پرورش کودکان از این دانش زیبا نشئت می گیرد.
سازمان و قوانین آموزش و پرورش ایران
این کتاب برای دانشجویان رشته علوم تربیتی دوره کارشناسی در درس «سازمان و قوانین آموزش و پرورش ایران» تدوین شده است. امید است علاوه بر دانشجویان رشته علوم تربیتی، دانشجویان رشتههای دبیری و دستاندرکاران آموزش و پرورش کشور نیز از آن بهرهمند شوند.
فهرست :
پیشگفتار چاپ بیست و نهم
پیشگفتار چاپ شانزدهم
پیشگفتار
فصل اول: کلیاتی درباره سازمان و شیوههای اداره آموزش و پرورش
فصل دوم: کلیاتی درباره قوانین و مقررات آموزشی
فصل سوم: سازمان اداری آموزش و پرورش ایران و اهم قوانین آموزشی
فصل چهارم: قانون اهداف و وظایف و تشکیلات کنونی وزارت آموزش و پرورش
فصل پنجم: شوراها و مراجع سیاستگذار در نظام آموزش و پرورش ایران و ویژگیهای آن
فصل ششم: قانون اساسی معارف و تحولات ساختار نظام آموزشی
فصل هفتم: دورههای پیشدبستانی و دبستانی و قوانین تعلیمات اجباری و مجانی
فصل هشتم: نهضت سوادآموزی (اهم قوانین و مقررات)
فصل نهم: دوره اول متوسطه (اهداف، سازمان و مقررات)
فصل دهم: دوره دوم متوسطه (اهداف، سازمان و مقررات)
فصل یازدهم: قوانین، آییننامهها و اساسنامههای مختلف آموزش و پرورش و مشخصههای آنها
فصل دوازدهم: تربیتمعلم و آموزش ضمن خدمت (سازمان، قوانین و مقررات)
فصل سیزدهم: کلیاتی درباره قوانین اداری، استخدامی و رفاهی
فصل چهاردهم: تحقیقات در وزارت آموزش و پرورش
فصل پانزدهم: اسناد مهم و مؤثر در بسترسازی و تحول نظام آموزش و پرورش ایران
فصل شانزدهم: آموزش عالی در ایران
پیوستها
منابع و مآخذ
مهارتهای آموزشی و پرورشی
آموزش درست، بهترین وسیله گسترش و نوسازی اندیشه است. هرگز نمی توان نسل جوان را با تحمیل و فشار به سوی رشد و تعالی هدایت کرد.
تحمیل مداوم و غیر ضروری، فرصتهای انتخاب را که برای رشد هوشمندانه ضرورت دارد، محدود می کند.
متأسفانه، مؤسسات آموزشی امروز نه تنها از آزادی انتخاب و رشد فردی و اجتماعی یادگیرندگان پشتیبانی نمی کنند، بلکه امکان هرگونه ابتکار، آزادی اندیشه و نقادی را از آنان گرفته اند.
کتاب مهارتهای آموزشی و پرورشی در دو جلد با عنوان، مهارتهای آموزشی و پرورشی (جلد اول) و مهارتهای آموزشی (جلد دوم) در دو بخش و 9 فصل تنظیم شده است.
بخش اول با عنوان نظریه ها و دیدگاههای مختلف، در زمینه آموزش و عوامل مؤثر بر آن بحث می کند و در این فصلها دانشجویان با نظریه و دیدگاههای مختلف در زمینه آموزش آشنا خواهند شد و در آن نقش فرهنگ، ذهن، انگیزش بر ماهیت و عملکرد آموزش و یادگیری تجزیه و تحلیل می شود
در بخش دوم با عنوان رویکردها و الگوهای آموزشی، دانشجویان با چهار رویکرد و هشت الگوی آموزشی در اجرای فعالیتها آشنا می شوند.
مؤلف بر این باور است که مطالب و محتوای مطرح شده در فصلهای گوناگون نه تنها برای دانشجویان و آموزش دهندگان مبتدی مفید خواهد بود، بلکه برای کلیه آموزش دهندگان در سطوح گوناگون و مجریان باتجربه که به طور عمیق به حرفه آموزشی خود فکر می کنند، می تواند مفید و ارزشمند باشد.
روش شناسی مطالعات برنامه درسی
اعتبار و وزن رشته های علمی و تخصصی را می توان با توجه به ساختار دانشی و ساختار روشی آنها محک زد؛ رشته های دارای وجاهت اکادمیک برتر در این دو جنبه از قوام بیشتری برخوردارند.
رشته مطالعات برنامه درسی هم از این قاعده مستثنی نیست.
این رشته به رغم اینکه هنوز ممکن است به دلیل جوانی، ابعاد هویتیِ بارز و برجسته و مورد توافق جهانی نداشته باشد، اما به سرعت جای خود را در حوزه معرفتی مادر، که علوم تربیتی است، باز کرده و توسعه قابل توجهی هم در سطح دانشگاه های جهان و هم ایران پیدا کرده است.
بنا بر قاعده پیش گفته، پاسداشت این موقعیت و دوام آن نیازمند تنقیح هرچه بیشتر هویت دانشی و هویت روشی آن است.
کتاب روش شناسی مطالعات برنامه درسی تنها اثری است که تنقیح هویت روشی رشته را هدف قرار داده و از این نظر جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است.
بدون شک ادموند شورت، پدیدآورنده اثر، که از سرآمدان این رشته به شمار می آید، با خلق این اثر گام خلاق و هوشمندانه ای در راستای تحکیم پایه های علمی رشته و تثبیت هویت آن برداشته است.
فهرست :
پیشگفتار سر ویراستار
آشنایی با پروفسور ادموند سی. شورت
پیشگفتار پدیدآورنده
گفتار مقدماتی: فهم پژوهش برنامه درسی
فصل اول: پژوهش فلسفی: تحلیل مفهومی
فصل دوم: کاوشگری فلسفی: نقد توسّعی
فصل سوم: پژوهش فلسفی: جُستار نظرپردازانه
فصل چهارم: پژوهش تاریخی: روایت داستانهای واقعی
فصل پنجم: کاوش علمی: تبیینها و حدود
فصل ششم: پژوهش قومنگارانه: درک فرهنگ و تجربه
فصل هفتم: پژوهش روایی: تجربههای داستانشده
فصل هشتم: پژوهش زیباشناسانه: نقد هنر
فصل نهم: پژوهش پدیدارشناختی: ادراکات زیست ـ جهانی
فصل دهم: پژوهش هرمنوتیک: تصور هرمنوتیک و متن تربیتی
فصل یازدهم: پژوهش نظریهای: مؤلفهها و ساختار
فصل دوازدهم: پژوهش هنجاری: ابعاد و دیدگاهها
فصل سیزدهم: پژوهش انتقادی: پارادایمی در خدمت جنبش اجتماعی یا عمل رهاییبخش ...
فصل چهاردهم: پژوهش ارزشیابی: سنجش موقعیتی
فصل پانزدهم: پژوهش تلفیقی: سنتزپژوهی
فصل شانزدهم: پژوهش معطوف به عمل فکورانه: هنرهای برنامهریزی
فصل هفدهم: پژوهش در عمل (کنشپژوهی): اقدام مبتنی بر مطالعه
فصل هجدهم: کلام آخر: تأملات پایانی
آشنایی اجمالی با نویسندگان فصول مختلف
چاپ سوم با بازنگری در ترجمه بوده است
مهارتهای آموزشی و پرورشی
آموزش درست، بهترین وسیله گسترش و نوسازی اندیشه است. هرگز نمی توان نسل جوان را با تحمیل و فشار به سوی رشد و تعالی هدایت کرد.
تحمیل مداوم و غیر ضروری، فرصتهای انتخاب را که برای رشد هوشمندانه ضرورت دارد، محدود می کند.
متأسفانه، مؤسسات آموزشی امروز نه تنها از آزادی انتخاب و رشد فردی و اجتماعی یادگیرندگان پشتیبانی نمی کنند، بلکه امکان هرگونه ابتکار، آزادی اندیشه و نقادی را از آنان گرفته اند.
کتاب مهارتهای آموزشی و پرورشی در دو جلد با عنوان، مهارتهای آموزشی و پرورشی (جلد اول) و مهارتهای آموزشی (جلد دوم) در دو بخش و 9 فصل تنظیم شده است.
بخش اول با عنوان نظریه ها و دیدگاههای مختلف، در زمینه آموزش و عوامل مؤثر بر آن بحث می کند و در این فصلها دانشجویان با نظریه و دیدگاههای مختلف در زمینه آموزش آشنا خواهند شد و در آن نقش فرهنگ، ذهن، انگیزش بر ماهیت و عملکرد آموزش و یادگیری تجزیه و تحلیل می شود
در بخش دوم با عنوان رویکردها و الگوهای آموزشی، دانشجویان با چهار رویکرد و هشت الگوی آموزشی در اجرای فعالیتها آشنا می شوند.
مؤلف بر این باور است که مطالب و محتوای مطرح شده در فصلهای گوناگون نه تنها برای دانشجویان و آموزش دهندگان مبتدی مفید خواهد بود، بلکه برای کلیه آموزش دهندگان در سطوح گوناگون و مجریان باتجربه که به طور عمیق به حرفه آموزشی خود فکر می کنند، می تواند مفید و ارزشمند باشد.
فهرست:
پیشگفتار
بخش اول: مبانی نظری تدریس
فصل اول: ماهیت و کارکرد نظریههای تدریس
بخش دوم: طراحی آموزشی
فصل دوّم: منابع تعیین هدفهای آموزشی
فصل سوم: مراحل تحلیل و تنظیم یک طرح آموزشی
بخش سوم: اجرا (عملیاتی کردن برنامههای طراحی شده)
فصل چهارم: تدریس مستقیم
فصل پنجم: تدریس غیرمستقیم
فصل ششم: تدریس تعاملی
فصل هفتم: تدریس مسأله محور
بخش چهارم: ارزشیابی نتایج فعالیتهای آموزشی
فصل هشتم: ارزشیابی پیشرفت تحصیلی
منابع و مآخذ
واژهنامه
چاپ نهم ویراست 2: با تجدیدنظر اساسی و چاپ سیزدهم ویراست 3: با تجدید نظر و اضافات