پل ریکور یکی از برجستهترین فیلسوفان هرمنوتیک دوران معاصر است. زمان و حکایت، مشتمل بر سه کتاب مستقل، اثر محوری اوست. دلمشغولی اساسی، در تمامی آثار این اندیشمند برجسته، فهم هستی از دریچهای تازه یعنی از دریچهی تأویل متن است. بدینروی در زمان و حکایت، نگاه فلسفی به نقاط تلاقی ادبیات و فلسفه، تحلیل امکانات و ظرفیتهای حکایت از رهگذر تأمل در مقولههای زمان، و کاوش در باب نوآوری معناشناختی بهمدد استعاره شاکلههای اساسی این اثر بزرگ است. در طول این مباحثه رشتههای بسیاری مطرح میشود، ازجمله پدیدهشناسی زمان، تاریخنگاری و نظریهی حکایت داستانی. در زمان و حکایت ۳، تلاش نویسنده اثبات این نکته است که پدیدهشناسی، پس از طی راهی دراز از قدیس آوگوستینوس تا هایدگر، برخلاف جامعهشناسی، ناگزیر به معضلآمیزی زمان منتهی میشود. قسمت دوم نشان میدهد که بوطیقای حکایت چگونه، با استفاده از امکانات متقاطع تاریخ و داستان تخیلی، از راه خوانش به بنبستهای اندیشه پاسخ میدهد.
زمان و حکایت (کتاب سوم) (زمان نقلشده) - انتشارات نی
معرفی کتاب زمان و حکایت (کتاب دوم) (پیکربندی زمان در حکایت داستانی)
پل ریکور یکی از برجستهترین فیلسوفان هرمنوتیک دوران معاصر است. زمان و حکایت، مشتمل بر سه کتاب مستقل، اثر محوری اوست. دلمشغولی اساسی، در تمامی آثار این اندیشمند برجسته، فهم هستی از دریچهای تازه یعنی از دریچهی تأویل متن است. بدینروی در زمان و حکایت، نگاه فلسفی به نقاط تلاقی ادبیات و فلسفه، تحلیل امکانات و ظرفیتهای حکایت از رهگذر تأمل در مقولههای زمان، و کاوش در باب نوآوری معناشناختی بهمدد استعاره شاکلههای اساسی این اثر بزرگ است. در طول این مباحثه رشتههای بسیاری مطرح میشود، ازجمله پدیدهشناسی زمان، تاریخنگاری و نظریهی حکایت داستانی. در زمان و حکایت ۲، نظریهی راویانگی که در بخش اول کتاب یک مطرح شده است این بار نه در عرصهی حکایت تاریخی که در عرصهی حکایت تخیلی مطرح میشود و موضوع اصلی این کتاب تجزیه و تحلیل پیکربندی زمان در حکایت تخیلی و از طریق آن است.
زمان و حکایت (کتاب دوم) (پیکربندی زمان در حکایت داستانی) - انتشارات نی
معرفی کتاب زمان و حکایت (کتاب اول) (پیرنگ و حکایت تاریخی)
پل ریکور یکی از برجستهترین فیلسوفان هرمنوتیک دوران معاصر است. زمان و حکایت، مشتمل بر سه کتاب مستقل، اثر محوری اوست. دلمشغولی اساسی، در تمامی آثار این اندیشمند برجسته، فهم هستی از دریچهای تازه یعنی از دریچهی تأویل متن است. بدینروی در زمان و حکایت، نگاه فلسفی به نقاط تلاقی ادبیات و فلسفه، تحلیل امکانات و ظرفیتهای حکایت از رهگذر تأمل در مقولههای زمان، و کاوش در باب نوآوری معناشناختی بهمدد استعاره شاکلههای اساسی این اثر بزرگ است. در طول این مباحثه رشتههای بسیاری مطرح میشود، ازجمله پدیدهشناسی زمان، تاریخنگاری و نظریهی حکایت داستانی. در زمان و حکایت ۱، ریکور با ارائهی دو مقدمهی مستقل، یکی نظریهی زمان قدیس آوگوستینوس و دیگری نظریهی پیرنگ ارسطو، مدافع این نظریه است که حکایت شامل سه بُعد تقلیدی است در ارتباط با زمان زیسته، زمان خاص پیرنگ و زمان خوانش. زمانمندی تجربهی بشری و حکایتشدن این زمان منجر به تلاقی شیوهی تاریخی و شیوهی داستانیِ حکایت میشود. این چهارچوب کلی در این کتاب برمبنای حکایت تاریخی مطرح شده است.
معرفی کتاب خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی
فصل «اربابی و بردگی« (یا خدایگانی و بندگی) از کتاب پدیدارشناسی روح، بیشک یکی از تأثیرگذارترین و پرمناقشهترین فرازهای فلسفهی هگل است که برای اندیشهی پساهگلی، از نظریهی سیاسیـاجتماعی مارکس گرفته تا روانکاوی لکان، الهامبخش بوده است. دیوید شرمن در کتاب حاضر مشخصاً به مواجههی سه متفکر متأخر فرانسوی (ژرژ باتای، ژیل دلوز و ژاک لکان) با ایدهی خودـآگاهی هگلی و بهویژه مبحث ارباب و برده میپردازد.
کتاب حاضر را میتوان اینگونه توصیف کرد: قرائت والاترین بنمایههای نظری ژاک لاکان در کنار و از طریق موارد و مصادیق نمونهنمای فرهنگ تودهای معاصر؛ کتابی که برای آشنایی با اصول عقاید لاکانی (به مفهوم الاهیاتی کلمه) بیرحمانه از فرهنگ مردمی بهرهبرداری میکند و آن را چونان مادهای سهلالوصول برای توضیح نه فقط ابهامات بنای نظری عظیم لاکان، بلکه گاهی همچنین برای توضیح جزئیات ظریفتری بهکار میگیرد که در برداشتهای مسلط دانشگاه از نظریههای لاکان مغفول مانده است. بخش نخست کتاب میکوشد ساحت امر واقعی لاکانی را بپروراند. بخش دوم سه رهیافت تازه دربارهی هیچکاک را پیش میکشد. بخش سوم از نظریهی متأخر لاکان بهره میگیرد تا نتیجهگیریهایی چند در خصوص حوزهی ایدئولوژی و سیاست عرضه کند، سپس راه تازهای برای مفهومپردازی دربارهی گسست میان مدرنیسم و پستمدرنیسم پیشنهاد میکند. کتاب با تحلیلی از پارادوکسهای درونی مفهومِ دموکراسی به پایان میرسد.
معرفی کتاب خیلی کم… تقریباً هیچ (مرگ، فلسفه، ادبیات)
خیلی کم… تقریباً هیچ مسئلهی معنا را به مرکز مباحثهی فکری باز میگرداند. دغدغهی اصلی کتاب این پرسش است که چگونه میتوان برای تناهی انسان، بدون توسل به چیزی که از آن تناهی برمیگذرد، معنایی یافت. کریچلی با تأملی ژرف و گیتیانه بر موضوع مرگ، ایدهی هیچانگاری را با عبور از بلانشو، لویناس، رمانتیسم ینا و کاول پی میگیرد. این تأمل در خوانشی از بکت، که از بسیاری جهات قهرمان کتاب است، به بار مینشیند. سایمون کریچلی به چاپ دوم کتاب، پیشگفتاری روشنگر و مفصل و فصلی دربارهی والاس استیونس افزوده است که بر ایدهی فلسفه بهمثابه شعرْ اندیشه میکند.
خیلی کم....تقریبا هیچ" نوشته ی "سایمون کریچلی" اثری است در باب "مرگ، فلسفه، ادبیات" که در آن در مورد پاسخ های مختلف به پوچ گرایی بحث می کند.این پاسخ ها به دسته های مختلفی تقسیم می شوند که شامل موارد زیر است:
1. کسانی که از دیدن مسئله امتناع می ورزند ، مانند بنیادگرایتن دینی که مدرنیته را درک نمی کنند.
2. افرادی که نسبت به مسئله ای که آن را نگرانی روشنفکران بورژوازی می دانند، بی تفاوت هستند.
3. افرادی که منفعلانه نیهیلیسم را می پذیرند با این دیدگاه که مساله ی مهمی نیست.
4. عده ای که فعالانه علیه نیهیلیسم قیام کنند به این امید که بتوانند شرایط را تخفیف دهند.
5. و این ددیگاه که با رد همه دیدگاه هایی که سعی در غلبه بر نیهیلیسم دارند، یعنی تفکراتی که رستگاری را در فلسفه ، دین ، سیاست یا هنر جستجو می کنند، به نفع پاسخی که نهیلیسم را در آغوش می کشد یا تأیید می کند می شتابد.
از نظر "سایمون کریچلی" ، مسئله معنا یافتن، معنا در پایداری انسان را دنبال می کند؛ زیرا همه پاسخ های خلاف آن پوچ است. این امر او را به این ایده ی شگفت آور سوق می دهد که می گوید تناهی انسان در این است که ما نمی توانیم برای متناهی بودن به تحققی معنادار دست پیدا کنیم. اما اگر کسی نمی تواند معنای نهایی را پیدا کند ، چرا نهیلیسم را منفعلانه نمی پذیریم؟ به این سوال در کنار سوالات متعدد بسیاری در کتاب "خیلی کم....تقریبا هیچ" پاسخ داده شده و "سایمون کریچلی" در این اثر متقاعدکننده با بررسی نظریه ادبیات "بلانشو" ، تعابیر "استنلی کاول" از رمانتیسم و اهمیت مرگ در آثار "ساموئل بکت" ، قلب این موضوع را شکافته است.
خیلی کم… تقریباً هیچ (مرگ، فلسفه، ادبیات) - انتشارات نی
معرفی کتاب تاریخ اندیشه سیاسی غرب (جلد دوم) (از روشنگری تا افول لیبرالیسم)
در تاریخ اندیشهی سیاسی غرب، با شرحی روشن و پویا از افکار مهمترین اندیشمندان سیاسی غرب مواجهایم. نویسنده به توصیف صرفِ اندیشهها بسنده نمیکند و ناظری بیطرف باقی نمیماند، بلکه عملاً با مسائل فکری درگیر میشود و درنهایت به شرحی متوازن و درعینحال روزآمد از اندیشههای قدیم و جدید میرسد. با توجه به مسائل حاد معاصر، تأکید نویسنده بر طرح مباحث این اندیشمندان اثر را هرچه بیشتر روزآمد میکند. در این میان، آنچه بیشتر اهمیت دارد، احاطهی مکللند به موضوعات سیاسی و طرح مسائل بنیادی است. ازاینرو تاریخ اندیشهی سیاسی غرب میتواند مدخلی مناسب برای آشنایی با سیر تحول مبانی و مفاهیم سیاسی غرب باشد. جلد دوم تاریخ اندیشهی سیاسی غرب با بحثی نسبتاً کوتاه دربارهی ریشههای فکری دولت مدرن آغاز و نسبت آن با جنبش روشنگری سنجیده میشود. سپس در افکار مونتسکیو ــ یکی از پیشگامان برجستهی عصر روشنگری ــ کنکاش میکند. پس از آن، مطالب مفصلی دربارهی روشنگری در امریکا ارائه میشود و در فصل بعد، در چارچوب دیدگاههای هیوم و ادموند برک، محدودیتهای روشنگری ارزیابی میشود. بخش بعد به بررسی لیبرالیسم و اوج و فرودهای آن در فاصلهی سالهای پایانی قرن هجدهم م. تا اواخر قرن نوزدهم م. اختصاص دارد. بهطور کلی، لیبرالیسم و روشنگری دو موضوع اصلی این مجلد را تشکیل میدهند. این دو موضوع هنوز هم جزء مباحث بسیار مناقشهبرانگیز در اندیشهی معاصر محسوب میشوند.
تاریخ اندیشه سیاسی غرب (جلد دوم) (از روشنگری تا افول لیبرالیسم) - انتشارات نی
ویتگنشتاین در بند ۲۰۱ [پژوهشهای فلسفی] مینویسد: «پارادوکس ما این بود: هیچ نحوهای از عمل نمیتواند با یک قاعده متعیّن شود، زیرا هر نحوهای از عمل را میتوان با این قاعده تطابق داد»… این «پارادوکس» احتمالاً اصلیترین مسئلهی پژوهشهای فلسفی است. حتی کسانی که در مورد نتایج مرتبط با «استدلال زبان خصوصی» و فلسفهی ذهن، ریاضی و منطق، که ویتگشنتاین از مسئلهی خود نتیجه میگیرد، مناقشه دارند، میتوانند خود این مسئله را مساهمت مهمی در فلسفه تلقی کنند. این پارادوکس میتواند بهعنوان صورت جدیدی از شکاکیت فلسفی درنظر گرفته شود.