اقتصاد سیاسی ایران
"اقتصاد سیاسی ایران" اثری است به قلم "محمدعلی همایون کاتوزیان" که "محمدرضا نفیسی" و "کامبیز عزیزی" کار ترجمه ی آن را بر عهده داشته اند. دکتر "محمدعلی همایون کاتوزیان" در این اثر "اقتصاد سیاسی ایران" را "از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی" مورد بررسی قرار داده است. این پژوهش مستند و کارشناسی شده، دگرگونی های "اقتصاد سیاسی ایران" را در کنار پستی و بلندی های سیاسی، اجتماعی و تاریخی آن تجزیه و تحلیل می کند و گزارشی مستدل و متقن به علاقه مندان جامعه شناسی سیاسی و اقتصادی ارائه می دهد.
"محمدعلی همایون کاتوزیان" این تحولات را در چهار بخش عمده تشریح می کند. بخش نخست با عنوان دولت و انقلاب، دورنمای تاریخی این مفاهیم را مطرح می کند و شیوه های تولید را، خواه فئودالیسم باشد یا استبداد، در کنار تغییر و تحولات قرن نوزدهم و انقلاب مشروطه و دوره ی رکود، زیر ذره بین قرار می دهد. در بخش دوم دولت به موازات ضدانقلاب بررسی می شود و پیش درآمدی از ضدانقلاب استبدادی، حکومت شبه مدرن مطلق و پدیدار شدن و ساقط شدن استبداد شبه مدرنیستی ارائه می شود. بخش سوم به دموکراسی در کنار مفهوم دیکتاتوری می پردازد و علاوه بر اشغال و فترت، جریانات نهضت ملی ایران نظیر ملی شدن صنعت نفت را به همراه دیکتاتوری سیاسی و لیبرالیسم اقتصادی تجزیه و تحلیل می کند. در بخش چهارم کتاب "اقتصاد سیاسی ایران" از "محمدعلی همایون کاتوزیان" که بخش نهایی آن نیز هست، استبداد نفتی و عواملی که زمینه ی آن را فراهم نمودند، نظیر بحران های اقتصادی، عدم ثبات سیاسی و نبرد قدرت ها بررسی می شود و علاوه بر آن به اصلاحات ارضی و بازرگانی و روابط خارجی ایران نیز پرداخته می شود.
کتاب سرمایه در سده بیست و یکم
معرفی کتاب سرمایه در سده بیست و یکم
چه عواملی در انباشت و توزیع سرمایه تأثیرگذارند؟ سؤالاتی در مورد سِیر تکاملی و بلندمدت نابرابری، انباشت سرمایه و چشم اندازهای رشد اقتصادی در مرکز توجه علم اقتصاد سیاسی قرار می گیرند. اما به دلیل عدم وجود اطلاعات کافی و الگوهای قابل اتکا، پیدا کردن جواب های قانع کننده برای این سؤالات بسیار سخت بوده است. توماس پیکتی در کتاب سرمایه در سده بیست و یکم، مجموعه ای منحصر به فرد از اطلاعاتی دقیق را مورد بررسی و تحلیل قرار می دهد و پرده از الگوهای اصلی اقتصادی و اجتماعی برمی دارد. یافته های او در این کتاب، چارچوب های نظریه پردازی در مورد ثروت و نابرابری اجتماعی را تغییر خواهد داد.
کتاب سرمایه در سده بیست و یکم، اثری بدیع، بلندپروازانه و جامع است که درک مخاطبین خود از تاریخ اقتصاد و شرایط اقتصادی در دنیای امروز را دگرگون خواهد ساخت.
اقتصاد سیاسی توسعه
معرفی کتاب اقتصاد سیاسی توسعه
این کتاب بهتدریج نوشته شد. بیشتر بهصورت مقالههایی برای ماهنامه فرهنگ توسعه، برای طرح درسهایی تاحدی پراکنده امّا متوجه مسایل اساسی در باب اقتصاد سیاسی کمتوسعگی.شماری از بخشهای این کتاب تاکنون چاپ و منتشر نشدهاند، امّا آنها که قبلا در نشریات به چاپ رسیده بودند یا در سخنرانیها ایراد شدند، قطعآ مورد تجدیدنظر و بازنگری قرار گرفتند.
بخشهایی نیز بههنگام تدوین نهایی کتاب نوشته شدند، که خود بر مطالعات و یادداشتهای پیشین استوار بودند. آمارها تا حد ممکن بههنگام شدند، زیرنویسهایی را اضافه کردم، فهرست منابع دقیق تنظیم شدند و در آخر هر فصل آمدند و مهمتر این که نادرستیهای نوشتاری چاپی تصحیح شدند. البته بحث و اظهارنظر و انتقادهایی که به سلسله مقالههای این کتاب وارد شدند مورد توجه قرار گرفتند و این خاصیت اینگونه کتابنویسی است.
بههر تقدیر، این کتاب همه بحثهای اقتصاد سیاسی کمتوسعگی، یعنی مباحث مربوط به تولید، توزیع، طبقاتی و فعالیت بخش خصوصی، سلطه کشورهای پیشرفته مسائل امپریالیزم، روابط بینالملل، قدرت سیاسی مربوط به شرایط اقتصادی، سیاسی دولت و جز آن را دربر نمیگیرد. این کتاب آموزش منظم روششناسی و اصول و مبانی اقتصاد سیاسی کم توسعگی را نیز برعهده ندارد.
امّا ادعای کتاب این است که بحثهایی را در زمینه عمدهترین مسایل کم توسعگی و اقتصاد سیاسی کشورهای کم توسعه مطرح میکند و به انتظار پاسخ و واکنش علاقمندان میماند.تا زمانی که ستمگری، عقبماندگی و سلطه در جهان وجود دارد، بحثهایی از این دست، هرچند پراکنده یا نارسا و گاه نادرست، میتواند برای نشان دادن راه رهایی بشر مفید باشد.
اهریمنان نئو لیبرالیسم
معرفی کتاب اهریمنان نئو لیبرالیسم
پرسش محوری کاتسکو در کتاب اهريمنان نئولیبرالیسم این است: چگونه میتوان از قسمی الهیات و به ویژه الهیات «سیاسی» در رابطه با نئولیبرالیسم سخن گفت؟ آیا این نظام منحصرا دلمشغول دغدغههای اقتصادی و بازار آزاد نیست؟ پاسخ کاتسکو روشن است: خیر.
با ارائه تعریفی جدید و عامتر از خود حوزۀ «الهیات سیاسی» به مفهوم مطالعه نظامهای مشروعیت و بازصورتبندی نئولیبرالیسم به مثابه پارادایم الهیاتی، دوگانههای متعارف الهیاتی/سکولار و نیز اقتصادی/سیاسی در قامت دوگانههایی کاذب به کناری رفته و با نظمی مواجه میشویم که محدود به عدم دخالت دولت در اقتصاد نیست، مانند آنچه در فن بیان سطحی لیبرتارین ادعا میشود
و تلاشها برای مقابله با این نظام از طریق تقویت سیاستگذاری دولتی نظیر نئوفوردیستهایی مانند سندرز آن را بازتولید میکند، بلکه با چارچوببندی مجدد هر دو قلمرو اقتصادی و سیاسی بر همه حوزههای حیات اجتماعی – نه فقط دولت و اقتصاد، بلکه دین، ساختار خانواده، اعمال جنسی، روابط جنسیتی و نژادی سازی- به وسيله منطق اهریمنانگاری حکم می راند.
رهایی بشر
معرفی کتاب رهایی بشر.
فریبرز رئیس دانا از جانهای عزیز و مبارکی بود که در زمانهی منحوس پاندومی کرونا ازدست شد. نویسندهی ادیب و اقتصاددان و نظریهپردازی که بیوقفه در راه آزادی، عدالت، برابری و آگاهی میکوشید، مینوشت، سخنرانی میکرد و درس میداد.
این متفکر مارکسیست چنان آزادی و عزت انسان و به خاصه طبقههای فرودست را با تمام وجودش میخواست که لحظهای دست از مبارزه از طریق آگاهیبخشی دست برنداشت. کتاب «رهایی بشر: عدالت، آزادی و دولت» یکی از همان تلاشهای سترگ و به ثمر نشستهی او بر محور همین آگاهیبخشی است که پس از درگذشتش به صورت کامل منتشر شده است.
رئیسدانا این کتاب را در جهت بههم ریختن همهی آن روایتهای دشمنان آزادی، همان نئولیبرالهای داخلی و خارجی نوشته که همواره با اهرمهای رسانهای عظیمشان هرچه دروغ خواستهاند به خورد همگان دادهاند و سوسیالیسم را دشمن آزادی و دموکراسی معرفی کردهاند. رهایی بشر با طرح و برنامهای جامع و نظاممند، با زبانی شیوا و همهفهم، پلهپله مخاطب را با خودش پیش میبرد و ضمن نشان دادن همهی دروغهای تاریخی بندگان سرمایهداری، دستاوردهای سوسیالیسم را در هر فرمی که تاکنون وجود داشته پیش رو میگذارد.
رهایی بشر رسالهای عظیم است که همهی ما به آن نیاز داشتیم، برای فهم جایگاهمان در تاریخ، هرآنچه امروز هستیم و چشماندازی که پسازاین باید ببینیم و در پی تحققش باشیم.
.
.
.
خرد در سه حوزه
کتاب خرد در سه حوزه حاوی سه مقاله و یک مصاحبه است. دو مقاله از آمارتیا سن فیلسوف و اقتصاددان هندی تبار بریتانیایی، که صدها مقاله و کتاب درباره ی مسائلی از قبیل توسعه، فقر، آزادی، برابری… نگاشته و برخی از آنها را مترجم کتاب پیش رو به فارسی برگردانده است. مقاله ی سوم را فیلسوف و اقتصاددان شهیر آمریکایی جان رالز به رشته ی تحریر درآورده است. مصاحبه ی موجود در کتاب نیز یکی از مصاحبه های اوست که در سالهای آخر عمرش انجام شده است. مضمون مشترک همه ی این مطالب خرد و کاربرد آن در زندگی فردی، اجتماعی و سیاسی است؛ خردی که در چهار چوب آزادی تحقق می یابد و سپس به رشد و گسترش آزادی کمک می کند. پیام کتاب گزینش آزادی انسان در چهارچوب خرد و در عین حال رشد خرد در فضایی آزاد است.
کتاب در بلند مدت همه مرده ایم
این وضیفهی ما است که صلح را امتداد دهیم، ساعت به ساعت، روز به روز، تا زمانی که بتوانیم. ما نمی دانیم آینده چه چیزی در مشت دارد، جز آنکه با هرآنچه پیش بینی می کنیم بسیار متفاوت خواهد بود. در متنی دیگر گفتهام که زیان «بلند مدت» آن است که در بلند مدت همه مردهایم.
اما به طریقی اولی می توانستم بگویم مزیت بزرگ «کوتاه مدت» آن است که در کوتاه مدت همهی ما هنوز زندهایم. زندگی و تاریخ برای کوتاه مدت ها شاخته شدهاند. صلح در کوتاه مدت است که معنا دارد. بهترین کاری که می توانیم انجام دهیم آن است که فاجعه را به تاخیر بیندازیم. حتی اگر فقط به این امید که اتفاقی رخ دهد. زمانی که صلح وجود دارد، صلح وجود داردو -جان کینز
کتاب بازار و دولت در ایران
کتاب «بازار و دولت در ایران: سیاست در بازار تهران» به طور اخص درباره بازار تهران است و به طور اعم، روایتی نو از اقتصاد سیاسی ایران در یک قرن اخیر. در این کتاب نشان داده می شود که تاریخ تحولات ایران در عصر پهلوی و عصر جمهوری اسلامی، تا حدود زیادی داستان کشاکش نهاد سیاست و اقتصاد مدرن از سویی و نهاد بازار از سویی دیگر بوده است.
به گفته مولف، این کتاب علاوه بر روایت اقتصاد سیاسی ایران، داستان تجربه ها و ترس ها و تردیدها و شکوه ها و خاطرات و آمال و آرزوهای بازاریان هم هست. کتاب، در عین حال که سبک روایی و همه فهم دارد و طبعا برای غیرمتخصصان جذاب است، فحوایی عمیق و علمی دارد و منبع مهمی برای دانشجویان علوم سیاسی و اقتصاد به شمار می رود.