معرفی کتاب معمای فراوانی (رونقهای نفتی و دولتهای نفتی)
چه چیزی نفت را جام زهرآلود میسازد؟ چرا مردمان زیادی درعینحال که بر روی میلیاردها بشکهی نفت نشستهاند، بهویژه طی رونق نفتی، چنین فقیراند؟ اینها پرسشهایی است که میلیونها نفر از سکنان کشورهای صادرکننده نفت دهها سال است از خود میپرسند.
کتاب معمای فراوانی نشان میدهد چگونه با ورود سیلآسای درآمدهای نفتی به اقتصاد کشورهای صادرکنندهی نفت، حوزهی اختیارات و تعهدات دولت گسترش مییابد امّا درعینحال اقتدار و نهادهای قانونی آن تضعیف میشود. وابستگی به نفت آنها را به سمت تمرکزگرایی شدید قدرت سیاسی و نظام اداری آشفته و نامنسجم هدایت میکند. نویسنده مهمترین ویژگی دولتهای نفتی را در قوانینی جستجو میکند که حقوق منابع را به دولت اعطا میکند: رانت عظیمی که بسیار بیشتر از سود بهدستآمده در بخش خصوصی است.
مطالعهی این کتاب که متکی به اسناد دقیق و نوآوریهای تئوریک است برای علاقهمندان به مباحث اقتصاد سیاسی توصیه میشود.
معمای فراوانی (رونقهای نفتی و دولتهای نفتی) - انتشارات نی
نویسندهی کتاب، بندیکت کُهلر، که تحصیلات اقتصادی ـ تاریخی و همچنین تجربهی بانکداری دارد در آخرین اثر خود ثابت میکند عناصر اصلی سرمایهداری مدرن که ابتدا در ونیز ظاهر شد درواقع از نهادها و رویّههای کسبوکار اسلامی اقتباس شدهاند. ازجمله نوآوریهای مهم مسلمانان: ایجاد نهادهای شرکت و وقف، ابداع فنون مدیریت تجاری، ریاضیات بازرگانی و اصلاحات پولی است. به ادعای نویسنده، اسلام تنها دینی است که بنیانگذارش کارآفرین بود و احترام به قراردادها در این دین یک واجب دینی و وظیفهی مدنی شمرده میشد. مکه نهفقط مکانی مقدس، بلکه مرکزی بسیار مهم برای تجارت بود و تجربهی پیامبر در تجارت، نقشی مهم در ادارهی موفق شهر مدینه و مذاکره و جنگ با دشمنان داشت. نویسنده با اتکا به منابع گسترده و با بیانی جذاب، خواننده را از مکه به مدینه، دمشق، بیتالمقدس، بغداد، قاهره و سایر شهرهای اسلامی میبَرد و با شیوههای مدیریتی حاکمان آن بلاد آشنا میکند و سیر تحول نهادهای اسلامی و علل پیشرفت و سپس افول تمدن اسلامی را با توجه به انگیزههای اقتصادی تحلیل میکند.
صدر اسلام و زایش سرمایه داری - انتشارات نی