شخصیت رنسانس … رابرت هوک
دوران انقلاب علمی دورهای از تغییرات بنیادی در باورها، افکار و عقاید بود . بسیاری از مورخان بر این اعتقادند که این دوران حدود سال ١٥٥٠ با انتشار نظریات اخترشناسی نیکلاوس کوپرنیک درباره زمین و مکان آن در کیهان در اروپا آغاز شد و در حدود سال ١٧٠٠ با کار برجسته اسحاق نیوتن و قوانین عامی که نتیجه آن بود به پایان رسید . طی این ١٥٠ سال نظرها درباره اخترشناسی ، زیستشناسی و فیزیک و حتی شیوه کار دانشمندان دچار دگرگونیهای عمیقی شد .
رابرت هوک یکی از این دانشمندان معروف بود . او مانند نیوتن نابغه ریاضی نبود ، اما استعدادهای فراوانی داشت . او علاوه بر تصویرگری ، معماری بود که بناهای عمومی و خصوصی بسیاری در لندن طراحی کرد . هوک در زمینههای علمی متعددی نیز کار کرد .
امروزه دانشمندان مایلند بر یک زمینه پژوهشی متمرکز شوند ولی او در آثار خود به فیزیک ، شیمی ، زمینشناسی ، زیستشناسی ، هواشناسی و نجوم پرداخت . رابرت هوک برخی از بزرگترین دانشمندان قرن هفدهم را میشناخت و با آنها کار میکرد . در آن دوره روشهای مدرن علمی به سرعت در حال توسعه بود . مجلد دیگری از مجموعه شخصیتهای تأثیرگذار که مربوط به دوران انقلاب علمی است با نام « رابرت هوک » راهی بازار نشر شده است .
پناهجویان در گذر تاریخ
مسئلۀ پناهجویی و آوارگی قدمتی به درازای تاریخ بشر دارد؛ از زمان رانده شدن آدم و حوا از بهشت و آوارگی قابیل پس از کشتن برادرش هابیل تا به امروز، ، پدیدهای که همواره با زندگی بشر همراه بوده است.
پناهجویی به دلایل مختلفی رخ میدهد: آزار و اذیت به خاطر نژاد، دین، قومیت، عقاید سیاسی یا عضویت در گروه اجتماعی خاص، یا بر اثر جنگهای داخلی، خشونت و فقر.
در دو قرن اخیر به دنبال جنگهای جهانی در اروپا، و جنگهای اخیر در خاورمیانه و آفریقا آوارگی و پناهجویی به مسئلهای بحرانی تبدیل شده است، از این رو، از میانۀ قرن بیستم سازمانهایی بینالمللی به منظور ساماندهی مسئلۀ آوارگان و پناهجویان کمک به آنها شکل گرفته که تا به امروز فعالیتشان ادامه دارد.
اما در این باره همواره اختلافنظرهایی وجود دارد؛ عدهای خواهان کمک به پناهجویان و پذیرش آنها در کشورشان هستند و عدهای پناهجویان را به چشم تهدید نگاه میکنند و خواهان اتخاذ سیاستهای سفت و سخت در مواجهه با این مسئله هستند، و در این میان پناهجویان در تلاطم این تصمیمات سیاسی چشم به آیندهای نامعلوم دوختهاند.
تاریخ جهان
تاریخ یک نوع روایت است. کتاب پیش رو در خود صدها داستان درباره مردمی واقعی دارد. تاریخ جهان کتابی است که داستان بشر را روایت میکند. داستان تعامل انسانها با طبیعت و همچنین داستان تعاملشان با یکدیگر هر چند انتظار نمیرود تمام تاریخ دنیا در یک کتاب بگنجد اما تاروپود این کتاب از تارهایی گزیده و گلچین شده بافته شده که مخاطب را با داستان هر گوشهای از این جهان پهناور آشنا میکند. تاریخ پس از یخبندان زمین تا خروج از گل و لای و سپس بازسازی این کره خاکی و قدیمی. خواننده علاقهمند به این کتاب در هر دور شاهد تنیده شدن این تارها خواهد بود که در طول روایت این داستان مهیج امتداد یافته است.
«فرناندس آرمستر» کرسی تاریخ ویلیام پی. رینولدز دانشگاه نوتردام را در اختیار دارد. او دارای درجه کارشناسی ارشد و دکتری از دانشگاه آکسفورد است. «شهربانو صارمی» مترجم این کتاب گرانقدر ١٠٠٠صفحهای پیش از این کتابهایی در حوزه تاریخ از جمله «سایههای صحرا-ایران باستان در جنگ»، «ژولیوس سزار»، «رامسس دوم»، «آن گاه که زرتشت سخن گفت»، «شاه عباس»، و... را ترجمه کرده است.
خاورمیانه باستان
خاورمیانه محل اتصال قاره آسیا و آفریقاست. این منطقه مهم و حیاتی، نقش تأثیرگذاری در تاریخ بشر ایفا کرده است. استفاده از اصطلاح «خاورمیانه» را اولین بار در سال ١٩٠٢
«آلفرد تیر ماهن» استراتژیست دریایی آمریکایی در مقالهای به کار برد و از خاورمیانه به عنوان منطقهای میان حوزه نفوذ روسیه و بریتانیا یاد کرد. حوزهای میانی که دو قدرت آن زمان برای سلطه بر آن با یکدیگر رقابت میکردند. روزنامهنگاران پس از مدت کوتاهی شروع به استفاده از این اصطلاح کردند و تا زمان وقوع جنگ جهانی دوم این اصطلاح در بین مردم رایج شده بود.
با توجه به اینکه امروزه هیچ حد و مرز رسمی برای تعیین مرزهای خاورمیانه وجود ندارد، تعریف این منطقه منحصراً بر اساس جوامع کنونی آن غیر ممکن است.
شاید خیلیها موافق باشند، کشورهایی که نامشان در زیر میآید جزو خاورمیانه محسوب شوند: بحرین، مصر، ایران، عراق، فلسطین، اردن، کویت، لبنان، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، ترکیه، امارات متحده عربی و یمن. تمامی این جوامع سیاسی قلمروهایی در آسیا دارند.
خاورمیانه در طول تاریخ جایگاه اقوام و فرهنگهای گوناگون بوده است. پی بردن به این که این مردم چه کسانی بودند و چگونه با هم ارتباط داشتند کاری دشوار و در عین حال جذاب است.
کتاب «خاورمیانه باستان» در نگاه اول ضمن تعریف جغرافیای سیاسی و اقتصادی خاورمیانه، اقوام و فرهنگها، اقتصاد و کشاورزی و اهمیت آب در این منطقه مهم و یافتههای باستان شناختی را در آنجا مورد بررسی و ارزیابی قرار داده است.
شخصیت باستان … ژولیوس سزار
هر چه بیشتر درباره جوامع کهن و قهرمانانش بدانیم از دستاوردهایشان بیشتر شگفتزده میشویم . مردان و زنانی که تاریخ را ساختهاند و تغییر دادهاند . یکی از این شخصیتهای منحصر به فرد ، ژولیوس سزار است . او در سیزدهم ژوئیه یکصد سال قبل از میلاد مسیح به دنیا آمد . در آن هنگام روم بزرگترین و قویترین امپراتوری روی زمین بود . رومیها تقریباً کنترل سرزمینهای حاشیه دریای مدیترانه را در اختیار داشتند و ارتش روم ، هم قدرتمند بود و هم رعبانگیز . خانواده سزار مشهور و مورد احترام بیشتر رومیان بود .
چند تن از خویشاوندان ژولیوس سزار در حکومت به مقامات بالایی برگزیده شده بودند . مثلاً یکی از عموهایش – سکتوس ژولیوس سزار – کنسول بود . روم حکومتی جمهوری یا انتخابی داشت و کنسولها مقامهای اسمی منتخب بودند . رأی دهندگان سالانه دو کنسول انتخاب میکردند . این دو مقام عالیرتبه با توصیه و نظارت سنا دولت را اداره میکردند .کتاب « ژولیوس سزار » شرح زندگی و تاریخ فتوحات امپراتوری است که در ١٥ مارس ٤٤ قبل از میلاد به دست تعدادی از سناتورهای مخالف کشته شد و میراثی به جا گذاشت که قابل تغییر نبود .
شخصیت باستان … رامسس دوم
« فرانسیسکو پیثارو » در تروخیوی اسپانیا شهری با قدمتی بیش از دو هزار سال به دنیا آمد . این شهر یکی از همان دژهای قرون وسطایی بود که بر فراز تپهای بنا شده بود و دیوارهای بلندی از سنگ خارا داشت که از شهر حفاظت میکرد . ثبت تولد ، مرگ و ازدواج در کلیسا ، دادگاه یا در خانواده و یا بر جلد کتاب مقدس در آن روزگار کاری رایج بود ، اما هیچ سند ثبت شدهای از تولد فرانسیسکو پیثارو به دست نیامده است . تاریخ واقعی تولد او برای مورخان همچنان یک راز است .
اما آنها بر این باورند که او بین سالهای ١٤٧١ و ١٤٧٥ به دنیا آمده است. برخی از مورخان ادعا میکنند او پس از تولد روی پلههای یک کلیسای محلی رها شده بود و برخی دیگر میگویند او در میان خوکها بزرگ شده و ماده خوکی به او شیر داده است . البته این ادعا شایعهای بیاساس بیش نیست .
در واقع سرهنگ گونسالو پیثارو ، پدر فرانسیسکو ، افسر ارتش بود. سربازانش او را به سبب رشادتهایش در نبرد با ایتالیاییها « رومن » و به سبب قامت رشیدش « بلند » مینامیدند . مادر وی ، خدمتکار بود و پدر و مادرش هر کدام تعدادی برادر ناتنی به فرانسیسکو ارزانی کردند . او هیچگاه به مدرسه نرفت و هرگز خواندن و نوشتن نیاموخت ، با این حال او به دنبال ماجرا ، هیجان و مهمتر از همه ثروت فراوان بود . کتاب « پیثارو » مجلدی دیگر از مجموعه شخصیتهای تأثیرگذار دوره رنسانس است که در ١١٠ صفحه راهی بازار نشر شده است .
شخصیت معاصر … فیدل کاسترو
(رهبر کمونیست کوبا) سال ١٩٥٩ در هاوانا پایتخت کوبا ، صدها هزار نفر از طرفداران فیدل کاسترو در انتظار شنیدن سخنان او بودند. یک هفته قبل در نخستین روز سال نو ، قوای چریکی کاسترو پس از در هم شکستن مقاومت ارتش کوبا و سقوط دیکتاتور آن، باتیستا، کنترل کوبا را در دست گرفته بودند و حکومت دراز مدت کاسترو بر کوبا آغاز شده بود. کوباییها آماده پذیرفتن رهبری جدید بودند. آنها پس از سالها حکومت استبدادی در انتظار دموکراسی و اصلاحاتی بودند که فیدل کاسترو وعده میداد. فیدل حتی زمانی که کودک بود طالب فرماندهی بود نه فرمانبری.
او در سال ١٩٢٦ در مزرعه بزرگ خانوادهاش به دنیا آمد . او زندگی در فضای باز مزرعه خانواده را دوست داشت و وقتی پنج ساله شد والدینش او را به سانتیاگو در شرق کوبا فرستادند تا با پدر و مادر تعمیدیاش که قرار بود به او آموزش دهند ، زندگی کند .کتاب فیدل کاسترو به زندگی رهبر ٨٤ ساله کوبا میپردازد و حوادث مهمی را که او نقش عمدهای در آن داشته برای خوانندگان شرح میدهد.
ملل 16 … شهر واتیکان
واتیکان،یا اگر بخواهیم نام رسمی آن را به کار ببریم ،دولتشهر واتیکان کوچکترین کشور مستقل جهان است . مساحت آن کمتر از نصف مساحت سنترال پارک نیویورک است .شهر واتیکان تماماً در احاطه شهر رم قرار دارد.دیواری به طول ٢/٣ کیلومتر قسمت زیادی از مرز آن را مشخص کرده است ، اگرچه در حاشیه میدان سان پیترو این مرز چیزی جز ردیفی از سنگها در میدان نیست . قلمرو واتیکان افزون بر ناحیه پشت دیوارها ، شامل سیزده کلیسا ، باسیلیکا و ساختمانهای دیگر در رم است : سان جووانی لاترانو ( کلیسای جامع قلمرو اسقفی رم که پاپ اسقف آن است ) ، مریم مقدس کبیر ، کاخ سان کالیستو و قلعه گاندولفو اقامتگاه تابستانی پاپ در بیرون از شهر .
شهر واتیکان حدود ٩٢٥ شهروند مقیم دارد که آن را از نظر جمعیت نیز کوچکترین کشور جهان میکند . اغلب آنان کشیشانیاند که منصبهای بالایی در کوریا ، دستگاه اداری و حکومتی کلیسای کاتولیک دارند . هر چند کشیشان معمولی نیز در آنجا هستند ، تعداد اندکی از زنان تارک دنیا ، تعدادی افراد غیرروحانی ، سربازان ارتش پاپی معروف به گارد سویسی و خانوادههای آنها از جمله شهروندان واتیکانند . « شهر واتیکان » مجلدی دیگر از مجموعه ملل است که در ١١٩ صفحه منتشر شده است .