پايان روز
داستانهای محمدحسین محمدی داستانهای یکهای هستند. شباهتی به بیشتر داستانهایی که از نویسندگان اهل افغانستان خواندهایم ندارند و علاوه بر شخصیتهای داستانها که به فارسی دری گفتوگو میکنند، فضای داستانها و موقعیتی هم که همهچیز در آن اتفاق میافتد کاملا وابسته به سرزمین مادری نویسندهاند.
داستان آدمهایی که یا چارهای ندارند جز ماندن و تن دادن به همهی سختیها و کنار آمدن با چیزهایی که دوست نمیدارند، یا آدمهایی که راه را در نماندن جستهاند و مهاجرت به سرزمین همسایه و به جان خریدن سختیهای دیگر به این امید که روزگاری بهتر بالاخره از راه برسد.
حتا اگر مجبور شود مثل یکی از شخصیتهای اصلی پایان روز در جواب اینکه چرا قیافهاش شبیه ما است، بگوید: «شما هم یک دهان و یک بینی و دو چشم و دو ابرو دارید و ما هم داریم.»
اما نکته این است که آدمهای این داستانها حتا در سرزمین خودشان هم غریبهاند. نه فقط با دیگران، که با خود هم رفتار غریبی میکنند.
رمان کوتاه «پایان روز» همزمان دو جا اتفاق میافتد. در مزارشریف و تهران. آدمهایی در وطن و آدمهایی در مهاجرت. دو شخصیت اصلی دارد که عنوان فصلهای مختلف رمان هم هستند: بوبو و اَیا. داستانی دربارهی آدمی که دارد میمیرد و در عینحال دربارهی پسری که میخواهد برای پدر در حال مرگش خلعت بخرد و خیال او را این دم آخر آسوده کند.
اگر این دم آخر حرمت مهمان را در این سرزمین رعایت کنند.