این کتاب نگاهی است به دنیای پرغوغای درونی اکتاویو پاز و زندگی پر فراز و نشیب بیرونی او. خواننده، با مطالعهی این کتاب، هم درمییابد علت اهمیت یافتن پاز در مقام شاعر و نویسنده در تاریخ ادبیات جهان چیست و هم به نقش او در مقام روشنفکر مطرح زمانهاش واقف میشود. نیک کِیستِر، نویسندهی اثر، پژوهشگر و مترجمی بریتانیایی است که مطالعات گستردهاش در زمینهی فرهنگ و ادبیات کشورهای امریکای لاتین، بهویژه مکزیک، عاملی تعیینکننده بوده است تا از فضایی که پاز در آن بزرگ شده و تأثیر انکارناشدنی در آیندهی فکری او داشته است تصویری روشن به دست دهد. نویسنده توانسته است روایتی پرکشش از زندگی شخصی و اجتماعی پاز در اختیار ما قرار دهد؛ از دوستیها و عداوتهای اطرافیان پاز بگوید، از تأثیر رخدادهای روز دنیا بر آثارش، و از عشقها و رنجهایش…ــ از مقدمهی مترجممن تشنهی حیاتم و تشنهی مردن میدانم به چه باور دارم و همان را مینویسمــ از متن کتاب، ص ۹۹
معرفی کتاب دام صیادان یا عبرت ایرانیان (نخستین رسالهی فارسی در شناخت استعمار انگلیس در شبه قارهی هند؛ تصحیح و پژوهش: محمدحسن رجبی (دوانی) و محسن نیکبین)
تاریخ استعمار اروپاییان در قرون اخیر، از ادوار غمانگیز و ننگین تاریخ بشر بهشمار میرود که به سبب عمق جنایت، دامنه و استمرار آن، و خسارات و عوارض ناگوار گوناگونی که بر جای نهاد، با هیچیک از جنایات بزرگ مستبدان و مهاجمان شناختهشدهی تاریخ، قابل مقایسه نیست. اما در میان همهی جنایات استعمارگران، هیچکدام همانند جنایات انگلیسیها در شبهقارهی هند شامل هندوستان، بنگلادش و پاکستان نیست.
کتاب هوویت را باید بیانیهای مستند در افشا و محکومیت استعمارگران بهاصطلاح متمدن اروپایی علیه بشریت و بهویژه استعمارگران انگلیسی بر ضد هندیان برشمرد که از همینرو در عصر خود آوازه یافت و شخصیت معروفی چون کارل مارکس در کتاب سرمایه به آن استناد کرد.
دام صیادان یا عبرت ایرانیان (نخستین رسالهی فارسی در شناخت استعمار انگلیس در شبه قارهی هند؛ تصحیح و پژوهش: محمدحسن رجبی (دوانی) و محسن نیکبین) - انتشارات نی
در این میان، شایعاتی در مورد محتوای اخطار مهاجرانی به یزدانپناه [صاحبامتیاز و مدیرمسئول روزنامهی آزاد] در اینجا و آنجا پخش شد؛ از جمله اینکه زیدآبادی چریک است. و یا اینکه او با سپردن سردبیری روزنامهاش به من، گوشت را به دهان گربه داده است. یزدانپناه اما همچنان از افشای آنچه بین او و مهاجرانی رد و بدل شده بود، خودداری میکرد. غروب آن روز او با حالتی غمزده به من گفت که به دادگاه انقلاب احضار شده و پس از حضورش در آنجا، قاضی مقدس با او محترمانه برخورد نکرده است. یزدانپناه اضافه کرد که احضاریهای هم برای من روی میز قاضی مقدس دیده است. من تا آن زمان چنان در کار روزنامه غرق شده بودم که حتی متوجه فضای اطرافم نمیشدم. توضیح یزدانپناه دربارهی احضارش به دادگاه انقلاب، مرا به خود آورد. از او پرسیدم که آیا برای برکناری من تحت فشار است؟ او به گونهای ابهامآمیز ماجرا را شرح داد و من از سخنان او چنین برداشت کردم که مهاجرانی او را تهدید کرده است که یا مرا از سردبیری کنار بگذارد و یا اینکه روزنامه توقیف خواهد شد. مهاجرانی البته این را هم گفته بود که منظورش منع حضور کامل من در روزنامهی آزاد نیست و میتوانم عضوی عادی از تحریریهی آن باشم.
سرنوشت به دنبالم بود؛ «چون دیوانهای تیغ در دست» به خلاف همسالانم، تسلیم آن نشدم. هر غروب پاییز از بلندای تکدرخت تناور روستایمان چشم به افقهای دوردست و بیانتهای کویر دوختم و به آواز درونم گوش فرا دادم؛ آوازی که مرا به «انتخاب» فرامیخواند. پس انتخاب کردم؛ فقر و بیپناهی را با شکیبایی تاب آوردم، از رنج و زحمت کار شانه خالی نکردم، سر در کتاب فرو بردم و بر همهی تباهیهای محیط اطرافم شوریدم…
این قصهی سرگذشت من است تا ۱۸ سالگی.
از کنار قبر کمالالملک گذشتم و پا به دورن مقبرهی عطار گذاشتم. به محض ورود، چشمم به سنگنبشتهای کهن افتاد که بر سر مزارِ عطار به حال ایستاده نمایان بود. سنگنبشتهی سیاه و کهن گویی مرا در خود کشید و به ژرفای تاریخ فرو برد. لحظهای حس کردم کسی که در آن گور آرمیده از اجداد من است؛ رگ و ریشهی من است؛ هویت من است؛ خود من است! احساس غنا و نشاط و آرامشی ابدی و مطلق کردم. غرق در این احساس از مقبره بیرون زدم. اردیبهشتماه بود. سبزهها رسته، گلها شکفته، شکوفهها بردمیده و درختان سبزفام سر به آسمان داشتند و مرغان و بلبلان بر فراز آنها از نغمه و آواز غوغایی به پا کرده بودند. زیر سایهی صبحگاهی درختان گام زدم و سر به آسمان زلال و آبی داشتم. وصف آن حال لطیف و نشاط و شکوه آن از توانم خارج است.
کتاب حاضر اطلسی از تاریخ منطقهی ایران است که از تأسیس پادشاهی ساسانی (حدود ۲۲۰ م) شروع میشود و با استیلای اعراب مسلمان (حدود ۶۷۰ م) به پایان میرسد. حکومت ساسانی که در پی حکومت یونانیزبان سلوکی و حکمرانی نامنسجم اشکانی روی کار آمد، دورهی پیشرفت دوبارهی تمدن و فرهنگ ایران است. در این دوره مذهب زرتشتی تدوین و تبدیل به مذهب دولتی ساسانی شد. پادشاهی ساسانی طولانیترین حکومت ایران و از تأثیرگذارترین دورههای آن است. این کتاب اطلس تاریخی است. یعنی وقایع این دوره به شکل مجموعهای از نقشههای تاریخی ارائه شدهاند. هر نقشه با متن نسبتاً کوتاهی همراه است که در آن وقایع تاریخی مهم آن دوره را شرح میدهد. برای خوانندهای که با تاریخ این دوره آشنا نیست این کتاب پیشدرآمدی برای مطالعات دقیقتر است و برای خوانندهی آشنا با تاریخ این دوره چهبسا مکمل مناسبی برای مطالعات تاریخیاش باشد. نمایش وقایع و حوادث تاریخی روی نقشه به درک بهتر بعد مکانی این حوادث کمک میکند و تداخل و تأثیر متقابلشان را بر یکدیگر نشان میدهد. رضا فرنود متولد ۱۳۴۳ شهر مشهد است. از دانشگاه پاریس دکتری بیوشیمی دریافت کرده و هماکنون پژوهشگر دارویی بالینی در رشتهی قلب و عروق است.