دهخدا در افق روشنفکری ایران
معرفی کتاب دهخدا در افق روشنفکری ایران
هستهی اصلی اندیشهی مشروطهخواهی، فلسفهی ترقی بود؛ فلسفهای که دیگرگونیهای بنیادین را در نظام حکومتی وحقوق آزادیهای اساسی مردم و روابط نوی اجتماعی اقتصادی جهت میداد. بازگویان این فلسفه و آن دیگرگونیها، مردان برجستهای بودند که از حدود دههی هفتم سدهی سیزده هجری قمری به عرصه آمدند و در گیرودار انقلاب مشروطه و تشکیل مجلس اول و دوم آگاهسازی جامعه را هدف خویش کردند. "علیاکبر دهخدا" ادیب، نویسنده و اندیشمند معاصر ایران یکی از این برجستگان بود که دیدگاههای پیشروانهی خود را به طنز و جدی در مقالات مختلفی بازنوشت. او نه تنها بنیادگذار طنز سیاسی اجتماعی در ایران معاصر بود بلکه دیدگاههای مترقیانهاش در سیاست و اقتصاد جایگاه وی را به عنوان اندیشمندی پیشتاز و مردمی تثبیت کرد. روزنامهنویسی وی، در همهی مواضع، نشان از روحیهی روشنفکری مسئول دارد. دهخدا با طنز خویش از قدرت اسطورهزدایی کرد و تقدس ساختگی آن را به ریشخند گرفت و در مقالات جدی خود، همهی توان فکری و علمی خویش را به کار برد تا بیبنیادی ادعای خودکامگان را آشکار سازد. نویسنده در کتاب حاضر بر آن است تا اندیشههای این شخصیت برجسته را بازنماید.
کتاب نیما یوشیج ( طاهباز)
معرفی کتاب نیما یوشیج ( طاهباز)
“آن چه در این کتاب از مجموعه ی آثار نیما یوشیج آمده، نوشته های مستقل اوست درباره ی هنر و شعر و شاعری، غیر از آن چه در “نامه ها” و “دفتر یادداشت های روزانه” ی وی در این زمینه آمده است. “ارزش احساسات در زندگی هنرپیشگان”، “مقدمه ی خانواده ی سرباز”، “حرف های همسایه”، “نامه به شین پرتو”، “مقدمه ی آخرین نبرد”، شعرهای اسماعیل شاهرودی “آینده”، “یادداشت برای مجموعه ی شعر منوچهر شیبانی”، “شعر چیست؟”، “از یک مقدمه”، “تعریف و تبصره”، “یک مصاحبه”، “درباره ی جعفرخان از فرنگ آمده” و “یک دیدار” عناوین کتاب را تشکیل می دهد.
برای نمونه، نیما در “ارزش احساسات در زندگی هنرپیشگان” از تحولات هنرهای گوناگون در قرن نوزدهم و بیستم میلادی و نقش تحولات اجتماعی در هنر بحث می کند و برای نخستین بار در ایران به معرفی و بحث درباره ی نهضت “فوتوریسم” و شاعرانی چون “مارینیی”، “ویتمن” و “ورهان” می پردازد. هم چنین درباره ی نویسندگان، شاعران، نمایش نامه نویسان، و موسیقی دانان کشورهای هم جوار (گرجستان، تاجیکستان، قفقاز، و ترکیه) سخن می راند.
“نامه به شین پرتو” نیز نامه بلندی است که نیما در تاریخ 4 شهریور ماه 1325 از جنگل کلارزمی خطاب به دوست دیرین خود، “علی پرتو” مشهور به شین پرتو نوشته و در آن به بهانه ی معرفی شعرهای این شاعر به توضیح نظرات و شیوه ی کار خویش پرداخته است. ”.
مثل راه رفتن روی تیغ
معرفی کتاب مثل راه رفتن روی تیغ
آلبرت کوچویی، پیر دیر رسانه و مطبوعات است. بیش از نیم قرن حضور در عرصه های فرهنگی، او را مردی کرده با کوله باری از دانش و تجربه.
شناخت عمیق او از محافل روشنفکری در دهه های چهل و پنجاه و فضای فکری و هنری جامعه، خاطرات جذاب از کارکرد فرهنگی خودش، این گفتگو را تبدیل به اثری خواندنی و پر از نکته های بدیع از جامعه روشنفکری قبل و بعد از انقلاب کرده است.
.
دفتر ایام حاج غلامحسین کدیور فسائی ۱۳۲۲ – ۱۲۵۸
این کتاب کتابی ارزشمند است که خاطرات و دستنوشتههای حاج غلامحسین کدیور فسائی را از سال ۱۲۵۸ تا ۱۳۲۲ هجری قمری در بر میگیرد. این کتاب با سبک تاریخی و روایتمحور خود، زندگی اجتماعی و فرهنگی ایران در آن دوران را به تصویر میکشد. حاج غلامحسین که یکی از تجار برجسته و معتمد محل بود، در این اثر به توصیف جزئیات روزمره زندگی خود، دیدگاهها، تجربیات و مشاهداتش از وقایع تاریخی و اجتماعی پرداخته است.
اهمیت ویژه ی این کتاب به این علت است که با ارائهی اطلاعاتی دقیق و شخصی از زمانهی نویسنده، به مخاطبان امکان میدهد تا با زندگی و فرهنگ ایرانیان در قرن گذشته آشنا شوند. حاج غلامحسین کدیور در نوشتههای خود به موضوعات مختلفی از جمله تجارت، سیاست، مذهب و مسائل اجتماعی پرداخته و تصویری جامع و دقیق از جامعه ایران در آن زمان ارائه میدهد.
خواندن این کتاب برای علاقهمندان به تاریخ ایران، جامعهشناسی و مطالعات فرهنگی بسیار مفید و جذاب است. اطلاعاتی که در "دفتر ایام" آمده، نه تنها به شناخت بهتر از زندگی مردم در قرون گذشته کمک میکند، بلکه تغییرات اجتماعی و فرهنگی را نیز بهخوبی نشان میدهد. این کتاب همچنین برای پژوهشگران و محققان بهعنوان یک منبع دستاول و معتبر میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
کتاب افلاطون قدم اول
معرفی کتاب افلاطون قدم اول
احتمالا افلاطون بزرگترین فیلسوف همه ادوار است، و اولین فردی است که انواع نظرات و مباحث را در کتاب هایی جمع کرد که همه قادر به خواندن آنها بودند. او می خواست در مورد هر چیزی بداند و همواره دوستان و فیلسوفان دیگر را برای پاسخ به سوالات گیج کننده خود به ستوه می آورد. او همچنین نظرات استواری نیز از خود داشت...
پیشهی دربهدری: زندگی و آثار بزرگ علوی
کتاب پیشهی دربهدری از تالیفات حسن میرعابدینی، نویسنده، پژوهشگر و منتقد ادبی معاصر ایران است. «مجموعهی کلاسیکهای ادبیات معاصر» با این هدف شکل گرفته است که خواننده، در قالب کتابی موجز و از منظری انتقادی، با جنبههای گوناگون کار ادبی نویسندگان طراز اول ایران آشنا شود.
در این رویکرد، بهویژه تأکید بر نوآوریýهاییý است که جواز ورود هر نویسنده به تاریخ ادبیات تلقی میýشود. نخستین دفتر این مجموعه به جمالýزاده اختصاص یافت و این دفتر ویژهی بزرگ علوی است.
در تکنگاریهای «مجموعهی کلاسیکهای ادبیات معاصر» به نویسندگانی پرداخته شده که خواندن داستانهایشان برای کتابخوانان فارسی زبان و به ویژه جوانانی که سودای نوشتن در سر دارند ضروری است.
بزرگ علوی خالق آثاری چون چمدان، چشمهایش، نامهها و ورقپارههای زندان است که میتوان او را از پیشگامان داستاننویسی ایران دانست.
دستاوردهای زیباشناختی و سبک بدیع علوی همواره زیر غبار چپگرایی او از نظرها پنهان مانده است. مؤلف این اثر به دنبال خوانش متفاوت آثار علوی و شناساندن راز نوگرایی او به مخاطبان است.
در بخشی از کتاب میخوانیم: «در عرصهی نقد ادبی، علوی به عنوان مشهورترین نویسندهی چپگرای ایران، موضوع بخث و جدل بوده است. برایش دل سوزاندهاند یا بر او خرده گرفتهاند که هنر خود را به نفع تبلیغات حزبی فروکاسته است. واقعیت این است که او دچار دوگانگی عمیقی است.»
در آینه
معرفی کتاب در آینه نوشته ی غلامعلی رجایی
کتاب در آینه،حاصل چهار گفتگوی شفاهی با آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی طی دو سال اخیر است.شخصیتی که بدون هر گونه مبالغه، از چهره های تاثیر گذار در تاریخ ایران معاصر و به ویژه انقلاب اسلامی از دهه چهل تاکنون است و اگر چه بعضی خواهان آنند،اما نمی شود رویدادهای اسم چند دهه را بدون نام و نقش موثر و گاه تعیین کننده وی نوشت و به دست تاریخ سپرد. چهره ای تاریخی و تاریخ ساز که شاید کمتر بتوان همانند او در ایران،کشورهای اسلامی و جهان معاصر یافت،شخصیتی کم نظیر و بر آمده از بیش از شش دهه تجربه های ارزشمند.
پرسش های بی شمار این مصاحبه ها کندو کاوی تازه در زندگی شخصی آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی است. سوال ها از ایشان صریح و مبتنی بر زوایای ناگفته از هشت دهه زندگی خصوصی و مسئولیت های اجتماعی ایشان است.از آیت الله هاشمی طی این مصاحبه ها درباره موضوعات مختلفی اعم از خاندان، دوره نوجوانی،مهاجرت به قم،شرح یک روز کاری و یک روز تعطیل و برخی مطالب ویژه مرتبط با ایشان پرسیده شده است که با صراحت به همه پرسش ها پاسخ داده اند.
از غربت با عشق
معرفی کتاب از غربت با عشق
آن چه میخوانید نامههای نقاش مشهور معاصر، هانیبال الخاص، به شاعر نام آشنا، م. آزاد (محمود مشرف آزاد تهرانی) است. از شواهد امر چنین بر میآید که نامهنگاری بین این دو چهرهی شناخته شدهی هنر و ادب معاصر، حدود یک دهه ادامه داشته است؛ اما با تأسف آن چه در اختیار ماست، بیشتر مربوط به سالهای 1964 تا 1966 است. البته لازم به ذکر است که از سال 1967 نیز تک و توک نامههایی وجود دارد.
دربارهی اهمیت این نامهها و علت انتشار آنها، باید به چند نکته اشاره کنیم: نخست این که در این نامهها، عمق ارتباط بین این دو چهرهی مهم ادب و هنر سرزمینمان روشن میشود. رابطهای که بیشباهت به رابطه شمس و مولانا نیست. در اغلب این نامهها، شیفتگی هانیبال الخاص به م. آزاد به روشنی دیده میشود. حتی گاهی خود الخاص به رابطهی شمس و مولانا اشاره میکند: «…من هر چه به گذشته بیشتر فکر میکنم و به خصوص آن زمان کوتاه، که عمری بود و زندگی و به قول تو آن راه رفتنها در حاشیههای آن سرزمین، محبتام به تو بیشتر میشود.
البته سخت است، ابراز این نوع حرفها که به معاشقه میماند؛ ولی این حرفها حتی مولوی و شمسبازی نیست. دوستی خالص و الخاص است و من هر چه فکر میکنم که زندگی جز لذت این همدمیها و همنفسیها نیست و مرگ جز غم از دست دادن آنان. و هر وقت این حرفها را گفتیم، خجالتی بود و فلسفهبازی، برای جبران آن خجالت و بله و نه خیر (!)»