تیا دِنورا، استاد دانشگاه اکستر، بیگمان مهمترین چهرهی آکادمیک در حوزهی جامعهشناسی موسیقی در دهههای اخیر است که با پژوهشهای متنوع و بینرشتهای خویش سهم بسزایی در احیای این رشته داشته است. پس از آدورنوکوششی است در جهت تدوین برنامهای پژوهشی برای جامعهشناسی موسیقی تا به کمک آن بتوان سهم موسیقی را بر صورتبندی ساحتهای مختلف جامعه بررسی کرد. به همین منظور، دِنورا در کتاب حاضر، با بهرهگیری از میراث فکری آدورنو و همزمان نقد آنها، تفسیر تازهای از این حوزهی پژوهشی ارائه میدهد، و در این راه از میراث فکری صاحبنظرانی همچون هوارد بکر، لیدیا گر، کریستوفر اسمال، اروینگ گافمن، برونو لاتور بهره میبرد تا به جای نظریهپردازیهای کلان و غیرواقعی موسیقی را «در عمل» و در بطن موقعیتهای اجتماعی بررسی کند. ماحصل کار او به پژوهشگران یاری میرساند تا قدرت موسیقی را در گسترههای اجتماعی بسیار متنوع و حتی به صورت بینرشتهای تحلیل نمایند.
کتاب حاضر تلاشی است در جهت روشنکردن خط سیر اندیشههای افلاطون و ارسطو دربارهی زیبایی و هنر، با ابتناء بر آثار اصلی آنها. تلاش نگارنده این است که خواننده، علاوه بر آشنایی با این آثار، با دیدگاههای این دو فیلسوف بزرگ دربارهی زیبایی و هنر و نتایج و پیامدهای اندیشهی آنان نیز آشنا شود. این پژوهش معلوم خواهد داشت که چگونه زیبایی، که نزد افلاطون شأنی متافیزیکی دارد، در ارسطو از عالم مثال به عالم واقع فرود میآید و بهنحو استقلالی در اشیاء و امور زیبا، از جمله آثار هنری، جای میگیرد و هنر نیز ذیل حکمت درآمده و در خدمت بهبود اوضاع زندگی فردی و جمعی مردمان قرار میگیرد. این تغییر البته از تغییرات کلی در مبانی اندیشهی این دو فیلسوف نشأت میگیرد. اگرچه عناصر اصلی زیباییشناسی یونانی، یعنی تناسب و تقارن و اعتدال، نزد هردوی این فیلسوفانِ بزرگ جایگاه خود را حفظ کرده و نیز غایتِ کلیِ فلسفهی هردوی این اندیشمندان معطوف به «خیر» است. مبنای کار در بررسی آراء افلاطون رسالههای «هیپیاس بزرگ»، «مهمانی»، «فایدروس»، «ایون»، «سوفیست»، کتابهای دوم و سوم و دهم جمهوری، و قوانین، و در ارسطو بوطیقا و کتاب هشتم سیاست بوده، هرچند به تناسبِ موضوعِ مورد بحث، سایر آثار مرتبط نیز مدنظر قرار گرفته است.
جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
دلگیر نیستم ازش، ببینین، دلگیر نیستم ازش. ولی خب، اگه خوشگل بود، از دیدنش کیف میکردم. وقتی خسته از زشتیهای زندگی شب میرسم خونه، دوست دارم یه صورت خوشگل ببینم، یه تصویر قشنگ… دوست عزیزم، من توی زندگیم فقط اونو دارم. اون زشته.
ص ۲۱
معرفی کتاب
یونسکو با بنمایه قراردادن خلأ هستی و اضمحلال وجود آدمی و با نمایش گسیختگی کلام در آثار نمایشیاش چهرهی نویسندهای آبسورد به خود گرفت و به یکی از نمایشنامهنویسان سرآمد تئاتر آوانگارد فرانسه در قرن بیستم بدل شد.
تابلو نمایشنامهای تکپردهای است که در آن نقاش میخواهد تابلویش را به مرد چاق که تاجری رند و نابکار است بفروشد. شخصیتها عمق روانشناختی ندارند و بُعد اجتماعی که یونسکو به آنها میدهد کاملاً تصادفی است. آدمهای این نمایش ارادهای از خود ندارند و صحبت و رفتار و احساساتشان برای تحقق آرمان مرد چاق است. از این رو، مدام عقایدشان سرکوب میشود. مرد چاق نماد تنهایی انسان است، که بین دو حد نهایی ــ نهایت و بینهایت ــ به دام افتاده است و نه التیام مییابد و نه تسکین. او در پی ارزش مطلق در زندگی خویش میگردد و ناخودآگاه دنبال بُعد گمشدهای است که هرچقدر پیش میرود بیشتر از آن دور میشود. برای رهایی از بُعد محدود و ناخواستهای که در خود سراغ دارد دست به دگرگونی در جهان اطراف خود می زند ولی این جستوجوی خوشبختی به هیچ میانجامد و بهشت گمشدهی او همیشه باقی میماند. تنها چیزی که میتواند نارضایتی را از او دور کند جستوجوی آرمانی برتر در زندگی است: زیبایی. اما همیشه در حاشیهی جهان به بیگانهای میماند و دستش به زیبایی آرمانیاش نمیرسد.
از متن کتاب:
نقاش: اول یه نگاهی به این تابلو بندازین، اونوقت به من بگین نظر شما رو جلب میکنه یا نمیکنه، اینطور نیست… اول باید به دل شما بشینه.
مرد چاق: فقط تو چارچوب یه سری محدودههای مالی میتونه نظر منو جلب کنه. این یه اصله دوست من، باور کنین یه اصله.
تابلو ۲۸ (نمایشنامه) - انتشارات نی
معرفی کتاب مروری بر نظریههای زیبایی (در زیباشناسی تجربی و علوم شناختی)
شاید چنین بنماید که فلسفهی هنر یا زیباییشناسی فلسفی باید به مبحث زیبایی بپردازد، ولی درهمتنیدگی نقش زیبایی با گزینشهای فردی و تعاملات اجتماعی دانشمندان علومشناختی را واداشته است تا به کشف چگونگی ادراک زیبایی و مؤلفههای اصلی آن همت گمارند. در کتاب حاضر، دکتر صالح طباطبایی، دانشآموختهی علوم شناختی، به مرور انتقادی مهمترین نظریههای زیبایی در زیباییشناسی تجربی و علوم شناختی پرداخته است. کتاب با زیباییشناسی تجربی فخنر آغاز میشود، سپس به «نظریهی پتانسیل برانگیختگی» برلاین، کاربرد «نظریهی اطلاعات» در زیباییشناسی، زیباییشناسی گشتالتی، نظریهی شناختی «پسند سرنمونی» مارتین دیل، نظریهی شناختی «سهولت پردازش» رِبِر، انگارهی شناختی «پردازش اطلاعات چندمرحلهای» لِدِر، «نظریهی الگوریتمی زیبایی» اشمیدهوبر و سرانجام «زیباییشناسی عصبشناختی» (Neuroaesthetics) میپردازد. پیوست تکمیلی کتاب دربارهی «نظریهی تناسبات» ابنهیثم در ادراک زیبایی است. این همان نظریهای است که هنرپژوهان عصر رنسانس، چون لورنتسو گیبرتی، لئونه باتیستا آلبرتی و لئوناردو داوینچی، از آن وام گرفتند.
مروری بر نظریههای زیبایی (در زیباشناسی تجربی و علوم شناختی) - انتشارات نی
جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
○ پزشک پنجاه آپاندیس را درمیآورد، دویست لوزه را جراحی میکند، هزار جمجمه را میشکافد، و بعد از مدتی دیگر چشمبسته هم میتواند همهی این کارها را بکند، اینطور نیست؟ پس چرا بعد از نوشتن پنجاه یا حتی صد داستان، نوشتن باز هم مثل روز اول سخت و ناممکن است؟ حتی بدتر از روز اول! هزار مرتبه بدتر از روز اول! ص ۴۰
جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
جین آستین: چهکار میکنید؟ خواهرزادهی اول: داشتیم بازی میکردیم. جین آستین: با کتاب من؟ کتاب جدید من؟ خواهرزادهی چهارم: فقط میخواستیم بدانیم داستانش چیست، خاله جین، ببخشید. (از صفحهی ۲۰)
جهان نمایش مجموعهای است از متنهایی که برای صحنهی نمایش یا دربارهی آن نوشته شدهاند. انواع نمایشنامه، چه برای اجرا و چه صرفاً برای خوانده شدن، از جمله نمایشنامههایی با اقتباس از آثار ادبی یا سینمایی، و نیز متنهای نظری در حوزهی درام و نقد آثار نمایشی، در این مجموعه جای میگیرند.
چی میشد اگه میتونستیم زمانو برگردونیم ــ پاکش کنیم! کلاً پاکش کنیم! ــ و از نو شروع کنیم ــ فکر میکنی ممکنه…؟ ممکنه زمانو جوری پاک کنیم که انگار اصلاً اتفاق نیفتاده؟
گتسبی بزرگ (۲) (نمایشنامه) - انتشارات نی
معرفی کتاب مفاهیم نقد فیلم (تحلیل نئوفرمالیستی و مقالات دیگر)
«مفاهیم نقد فیلم» نام صفحاتی بود در ماهنامهی فیلم که به مقولهی «نئوفرمالیسم» در سینما میپرداخت و توسط نگارنده اداره میشد. کتاب حاضر (با همان نام) تشکیل شده از دو کتاب. کتاب اول اساساً به «نئوفرالیسم» ربط پیدا میکند که بخش اول آن تئوریست (متشکل از مقدمهی مفصل کتاب شکستن حفاظ شیشهای کریستین تامپسن و بخشهایی از کتاب هنر فیلم نوشتهی دیوید بوردول / کریستین تامپسن دربارهی فرم و اصول فرم روایی در سینما) و بخش دوم آن شامل نقدهایی نمونهایست از کتاب هنر فیلم و شکستن حفاظ شیشهای مربوط به چند فیلم شاخص و آشنا. بخش سوم شامل نقدهایی تألیفیست که نگارنده در طی سالهای دههی ۱۳۷۰ بهشیوهی نئوفرمالیستها نوشته. فیلمهایی که در کل کتاب به آنها پرداخته میشود دارای تنوع خاصیست: از نمونههای کلاسیکی چون دلیجان، همشهری کین و قیصر تا فیلمهای متفاوتی چون خانهیدوستکجاست؟ و گوستداگ و چشمانباز بسته.
کتاب دوم، مستقل از مفهوم نئوفرمالیسم، شامل مقالاتی تألیفی و ترجمه است دربارهی چند فیلم و سینماگر برجسته. از آنتونیونی و تارکوفسکی و کیشلوفسکی تا شانتال آکرمن و لارنس الیویر و آلفرد هیچکاک و اورسن ولز.
در این چاپِ تازه تصمیم گرفتیم در شکل و شمایل کتاب تغییراتی جدی ایجاد کنیم. کتاب از نو با تنوع بیشتری صفحهبندی شد، عکسها با کیفیت بهتری اسکن شد و متن را دوباره غلطگیری کردیم.
این کتاب حالوهوای دههی ۹۰ میلادی را دارد که البته دوران هیجانانگیزی از سینمای جهان بود.
مفاهیم نقد فیلم (تحلیل نئوفرمالیستی و مقالات دیگر) - انتشارات نی